අද කාලේ අලුත් කාරයක් ගන්නවා කියන්නේ නිකම්ම එන්ජිමක් සහ රෝද හතරක් ගන්නවා කියන එක නෙවෙයි; ඔබ මේ මිලදී ගන්නේ රෝද උඩ යන දැවැන්ත පරිගණකයක්. 2026 වෙද්දි, ස්මාර්ට් කාර් (Smart cars) සහ විදුලි මෝටර් රථ (EVs) අන්තර්ජාලයට සම්බන්ධ වූ සෙන්සර් (Sensors), ඇතුළත කැමරා සහ නිතරම Update වෙන ඇප්ස් වලින් පිරිලා තියෙන්නේ.

රිමෝට් එකෙන් ස්ටාට් කරන එක (Remote start), ඉබේ පාක් වෙන එක (Self-parking) වගේ දේවල් ගොඩක් පහසු වුණත්, මේවට ඔබ නොදන්නා ලොකු වන්දියක් ගෙවන්න වෙනවා. ඔබේ වාහනය ඔබව නිරීක්ෂණය කරනවා, ඔබේ පුරුදු රෙකෝඩ් කරනවා, ඒ වගේම වැඩිම මුදලක් දෙන අයට ඒ දත්ත විකුණනවා. අද Pariganaka.com අපි හෙළි කරන්නේ ඔබේ ස්මාර්ට් කාරය ඔබ ගැන දන්නා රහස් මොනවාද සහ මේ ඩිජිටල් ඔත්තු බැලීම නතර කරන්නේ කොහොමද කියලයි.

1. ඔබේ කාරය ඇත්තටම රෙකෝඩ් කරන්නේ මොනවාද?

නවීන වාහන ඔබේ ස්මාර්ට්ෆෝන් එකටත් වඩා පෞද්ගලික දත්ත එකතු කරනවා. කාරය කියන්නේ ඔබ ඇතුළට වෙලා ඉන්න යන්ත්‍රයක් නිසා, ෆෝන් එකකට කරන්න බැරි දේවල් පවා නිරීක්ෂණය කරන්න කාරයට පුළුවන්.

• ඇතුළත කැමරා (Cabin Cameras): ගොඩක් නවීන වාහන වල රියදුරු දෙසට හැරුණු කැමරා තියෙනවා. මේවා හදලා තියෙන්නේ ඔබට නින්ද යනවද කියලා බලන්න වුණත්, ඒවායින් ඔබ වාහනය එළවන අතරතුරේ ඔබේ මුහුණේ ඉරියව් සහ මගීන්ගේ මුහුණු පවා රෙකෝඩ් වෙනවා.
• බර මනින සෙන්සර් (Weight Sensors): ඔබේ සීට් එකේ තියෙන සෙන්සර් වලින් ඔබ සීට්බෙල්ට් එක දාලද කියලා බලනවා විතරක් නෙවෙයි, ඔබේ සහ ඔබේ මගීන්ගේ නිශ්චිත බර කාලයත් සමඟ කොහොම වෙනස් වෙනවද කියලත් සටහන් කරගන්නවා.
• ඩිජිටල් සලකුණ (The Digital Footprint): සින්දු අහන්න ඔබ ෆෝන් එක කාරයේ බ්ලූටූත් (Bluetooth) හෝ USB කේබල් එකකට සම්බන්ධ කරන සෑම වෙලාවකම, කාරය විසින් ඔබේ කන්ටැක්ට් ලිස්ට් එක (Contact list), මැසේජ් සහ කෝල් ලොග් (Call logs) ක්ෂණිකවම ඩවුන්ලෝඩ් කරගන්නවා.

2. ඔබේ රියදුරු දත්ත මිලදී ගන්නේ කවුද?

කාර් හදන සමාගම් දැන් වාහන හෝ අමතර කොටස් විකුණලා විතරක් සල්ලි හොයන්නේ නැහැ; ඔවුන් දැන් දැවැන්ත දත්ත තැරැව්කරුවන් (Data brokers) බවට පත්වෙලා.

• රක්ෂණ සමාගම් (Insurance Companies): මේක තමයි ඔබේ පසුම්බියට තියෙන ලොකුම තර්ජනය. කාර් සමාගම් ඔබේ රියදුරු පුරුදු (ඔබ කොච්චර තදින් බ්‍රේක් කරනවද, කොච්චර වේගයෙන් යනවද, රෑට වාහනේ එළවනවද වගේ දේවල්) රක්ෂණ සමාගම් වලට විකුණනවා. 2026 දී ගොඩක් අයගේ ඉන්ෂුවරන්ස් ගාස්තු එකපාරටම වැඩිවෙලා තියෙනවා, හැබැයි ඔවුන් දන්නේ නැහැ තමන් ස්පීඩ් කරපු එක ගැන ඉන්ෂුවරන්ස් එකට කේලම් කිව්වේ තමන්ගේම කාරය කියලා.
• ඉලක්කගත දැන්වීම්කරුවන් (Targeted Advertisers): ඔබේ කාරයේ GPS පද්ධතියට පුළුවන් ඔබ වැඩ කරන තැන, ඔබ බඩු ගන්න තැන සහ ළමයි ඉස්කෝලෙට දාන තැන හරියටම දැනගන්න. දත්ත තැරැව්කරුවන් මේ තොරතුරු පාවිච්චි කරලා ඔබේ ආදායම් මට්ටම සහ ජීවන රටාව ගැන නිවැරදි පැතිකඩක් (Profile) හදලා, ඔබේ ෆෝන් එකට ඒකටම ගැළපෙන ඇඩ්ස් (Ads) එවනවා.

3. ඔබේ මෝටර් රථයේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරගන්නා ස්මාර්ට් ක්‍රම

ඔබේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරගන්න අවුරුදු 20ක් පරණ වාහනයක් පදින්න ඕනේ නැහැ. ඔබට තියෙන්නේ කාරයේ ඩිජිටල් සෙටින්ග්ස් (Settings) ටික හරියට හදාගන්න එකයි.

• “විකල්ප” කොන්දේසි ප්‍රතික්ෂේප කරන්න (Decline the Optional Terms): කාරයේ ඇප් එක ෆෝන් එකට දාගද්දි, ලොකු Terms and Conditions ලිස්ට් එකක් එනවා. මේකේ “Data Sharing”, “Product Improvement”, හෝ “Third-Party Telematics” ගැන තියෙන තැන් හොඳට බලලා ඒවායින් ඉවත් වෙන්න (Opt out). මේවා නැතත් ඔබේ වාහනය කිසිම අවුලක් නැතුව වැඩ කරනවා.
• වාහනය විකුණන්න කලින් දත්ත මකා දමන්න (Wipe Your Data Before Selling): ඔබ රෙන්ට් එකට ගත්ත වාහනයක් බාරදෙද්දි හෝ ඔබේ ස්මාර්ට් කාරය විකුණද්දි, කවදාවත් ඔබේ දත්ත ඒකේ තියලා එන්න එපා. ඩෑෂ්බෝඩ් (Dashboard) සෙටින්ග්ස් වලට ගිහින් “Factory Reset” එකක් කරලා ගෙදර ලිපිනය, සින්ක් කරපු Contacts වගේ දේවල් සම්පූර්ණයෙන්ම මකා දමන්න.
• ඇප් එකේ අවසරයන් ඉවත් කරන්න (Revoke App Permissions): ඔබේ ෆෝන් එකේ සෙටින්ග්ස් වලට ගිහින් කාරයේ ඇප් එක හොයාගන්න. ඒකට ඔබේ ෆෝන් එකේ මයික්‍රෆෝනය, කැමරාව සහ Contacts බලන්න දීලා තියෙන අවසරයන් (Permissions) ඉවත් කරන්න. ඇප් එකට වැඩ කරන්න Bluetooth හෝ Wi-Fi විතරක් තිබුණාම ඇති.

සසඳා බලමු: පැරණි වාහන vs ස්මාර්ට් කාර්

ලක්ෂණය	2015 ට පෙර වාහන 📉	2026 ස්මාර්ට් වාහන 📈
ස්ථානය නිරීක්ෂණය (Location Tracking)	නැත (වෙනම GPS එකක් සවි කර නොමැති නම්)	සැමවිටම Cloud එකට Sync වන සජීවී නිරීක්ෂණ
රියදුරු නිරීක්ෂණය (Driver Monitoring)	සාමාන්‍ය සීට්බෙල්ට් සෙන්සර් පමණයි	ඇස් නිරීක්ෂණය කරන කැමරා සහ ජෛවමිතික තොරතුරු
දත්ත පෞද්ගලිකත්වය (Data Privacy)	ඔබේ රියදුරු පුරුදු වල අයිතිය ඔබටයි	කාර් සමාගම් විසින් ඔබේ දත්ත එකතු කර විකුණනු ලබයි

අවසාන නිගමනය:

ඔබේ කාරය ඔබව එක තැනකින් තව තැනකට අරන් යන්න ඕනේ මිසක්, ඔබේ පෞද්ගලික දත්ත වෙනත් සමාගම් වලට අරන් යන්න ඕනේ නැහැ. අලුත් සමාජ මාධ්‍ය (Social media) ඇප් එකක් ගැන ඔබ දක්වන සැලකිල්ලම අලුත් ස්මාර්ට් කාරය ගැනත් දක්වන්න. ඩෑෂ්බෝඩ් එකේ සෙටින්ග්ස් වලට ගිහින් දත්ත බෙදාගන්නා (Data-sharing) පහසුකම් ක්‍රියා විරහිත කරන්න වැයවෙන විනාඩි කිහිපය නිසා, මහපාරේදීත් ඔබේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරගන්න ඔබට පුළුවන්.

රෝදය පිටුපස සිටියදීත් ඔබේ ඩිජිටල් ජීවිතය සුරක්ෂිතව තබාගන්න, තවත් මෙවැනිම නවීන තාක්ෂණික ආරක්ෂක උපදෙස් සඳහා දිගටම Pariganaka.com සමඟින් රැඳී සිටින්න!