දශක ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපන ක්‍රමය ගොඩනැගී තිබුණේ එක් ප්‍රධාන කුසලතාවයක් මතය: මතක තබා ගැනීමේ හැකියාව (Memorization). විභාග ශාලාවක් තුළදී පොතක ඇති කරුණු කොතරම් හොඳින් මතක් කර ලිවිය හැකිද යන්න මත දරුවෙකුගේ අනාගතය තීරණය විය.

නමුත් අද, 2026 වන විට අප ජීවත් වන්නේ ඕනෑම කරුණක්, ඕනෑම සංකීර්ණ සමීකරණයක් හෝ ඓතිහාසික සිදුවීමක් මිලි තත්පර කිහිපයක් තුළදී නිවැරදිව ලබා දිය හැකි ඒජන්ට් කෘතිම බුද්ධිය (Agentic AI) පවතින යුගයකය. යන්ත්‍රයක් විසින් සියලුම තොරතුරු ගබඩා කරගෙන සිටින යුගයක, කරුණු කටපාඩම් කිරීමේ වටිනාකමක් තවදුරටත් ඉතිරිව තිබේද?

“The Final Human Update” දර්ශනයට අනුව, මෙය අධ්‍යාපනයේ අවසානය නොව, එහි සැබෑම ආරම්භයයි. තාක්ෂණය මගින් තොරතුරු මතක තබා ගැනීමේ බර යන්ත්‍රයට පවරන විට, දරුවාට සැබෑ “මිනිසෙකු” ලෙස වර්ධනය වීමට අවශ්‍ය ඉඩකඩ නිර්මාණය වේ.

1. පිළිතුරු දීමට වඩා ප්‍රශ්න ඇසීමට ඉගැන්වීම

පැරණි අධ්‍යාපන ක්‍රමයේදී ගුරුවරයා ප්‍රශ්නයක් ඇසූ අතර, ශිෂ්‍යයා ඊට නිවැරදි පිළිතුර ලබා දිය යුතුව තිබුණි. නමුත් අනාගතයේදී වඩාත්ම සාර්ථක වන්නේ පිළිතුරු දන්නා පුද්ගලයා නොව, නිවැරදි ප්‍රශ්න ඇසීමට දන්නා පුද්ගලයාය (The art of Prompting). AI පද්ධතියකින් නිවැරදි, නිර්මාණාත්මක සහ ගැඹුරු පිළිතුරක් ලබා ගැනීමට නම්, දරුවා තුළ විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical Thinking) සහ ගැටලු විසඳීමේ හැකියාව (Problem Solving) තිබිය යුතුය. අපගේ පාසල් පන්තිකාමර දැන් වෙනස් විය යුත්තේ ඒ සඳහාය.

2. සෑම දරුවෙකුටම තමන්ගේම ඩිජිටල් ගුරුවරයෙක් (AI Tutor)

සෑම දරුවෙකුගේම ඉගෙන ගැනීමේ වේගය සහ රටාව එකිනෙකට වෙනස්ය. එක් දරුවෙකුට ගණිතය ඉක්මනින් වැටහෙන විට, තවත් දරුවෙකුට එය ග්‍රහණය කර ගැනීමට වැඩි කාලයක් අවශ්‍ය විය හැක.

• පුද්ගලීකරණය කළ අධ්‍යාපනය (Personalized Learning): කෘතිම බුද්ධියට හැකියාව තිබෙනවා දරුවාගේ දුර්වලතා හඳුනාගෙන, ඔහුට හෝ ඇයට වඩාත් පහසුවෙන් තේරෙන උදාහරණ යොදාගනිමින්, අවශ්‍ය නම් සිංහල භාෂාවෙන්ම කරුණු පැහැදිලි කර දීමට. මෙය දරුවාගේ වේගයට හැඩගැසෙන, කිසිදා නොඉවසීමෙන් කටයුතු නොකරන ඩිජිටල් සහකරුවෙකි.

3. යන්ත්‍රයට කළ නොහැකි දේ කුමක්ද? එය දරුවාට උගන්වන්න!

AI කෙතරම් දියුණු වුවත්, ඊට කිසිදා ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැකි මානව ගුණාංග සමූහයක් ඇත.

• සංවේදීතාවය සහ සහකම්පනය (Empathy)
• නායකත්වය සහ කණ්ඩායම් හැඟීම (Leadership & Teamwork)
• සදාචාරාත්මක විනිශ්චය (Ethical Decision Making)
• අලුත් දේ නිර්මාණය කිරීමේ පරිකල්පනය (Imagination)

කරුණු කටපාඩම් කිරීමෙන් නිදහස් වන කාලය, අපගේ දරුවන් තුළ මෙම උසස් මානව ගුණාංග වර්ධනය කිරීම සඳහා පාසල් තුළදී යොදා ගත යුතුය. “ඩිජිටල් මානවවාදය” (Digital Humanism) යනු එයයි.

දෙමව්පියන් සහ ගුරුවරුන් වෙත පණිවිඩයක්:

කෘතිම බුද්ධිය යනු ඔබේ දරුවාගේ හෝ ශිෂ්‍යයාගේ අනාගතය විනාශ කරන යක්ෂයෙකු නොවේ. එය නිවැරදිව මෙහෙයවීමට දරුවාට ඉගැන්වුවහොත්, එය ඔවුන්ගේ හැකියාවන් දහස් ගුණයකින් වැඩි කරන ප්‍රබල මෙවලමකි. දරුවාට AI භාවිතා කිරීම තහනම් කිරීම වෙනුවට, එය වගකීමෙන් සහ සදාචාරාත්මකව භාවිතා කරන්නේ කෙසේදැයි ඔවුන්ට කියා දෙන්න.

ශ්‍රී ලාංකීය අධ්‍යාපනයේ මීළඟ පරිච්ඡේදය ආරම්භ වී ඇත. තාක්ෂණය දියුණු වන විට, මිනිසා වඩාත් ප්‍රඥාවන්ත විය යුතුය.

අනාගත අධ්‍යාපනය සහ තාක්ෂණික පෙරළිය පිළිබඳ තවත් නවතම තොරතුරු සඳහා pariganaka.com සමඟ නිරන්තරයෙන් රැඳී සිටින්න.