OpenAI හි සභාපතිවරයා මෑතකදී ප්‍රකාශ කළ පරිදි, අප දැන් සිටින්නේ කෘත්‍රිම සාමාන්‍ය බුද්ධි යුගයේ (Artificial General Intelligence – AGI) ආරම්භයේය. පසුගිය සති කිහිපය තුළ නිකුත් වූ තොරතුරු, නිවේදන සහ පර්යේෂණ පත්‍රිකා මගින් පෙන්නුම් කරන්නේ, කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) හුදෙක් දක්ෂ මට්ටමේ සිට ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන, තමන්වම දියුණු කරගත හැකි “පිටසක්වල” ඒකකයක් බවට වේගයෙන් පරිවර්තනය වෙමින් පවතින බවයි.

GPT-6 Astra හි දැවැන්ත හැකියාවන්ගේ සිට තමා විසින්ම කේතයන් ලියමින් දියුණු වන සුපිරි AI මාදිලි දක්වා, මේ මාසයේ AI ලෝකයේ සිදුවූ දැවැන්තම පෙරළි පිළිබඳ සම්පූර්ණ විස්තරයක් පහත දැක්වේ.

“Bell” හෙළිදරව්ව: GPT-7 දැනටමත් පැමිණ තිබේද?

GPT-6 Astra නිකුත් වී දින කිහිපයක් යාමටත් මත්තෙන්, OpenAI හි මීළඟ දැවැන්ත ව්‍යාපෘතිය වන “Bell” (සමහර විට Bel ලෙසද හැඳින්වේ) නමැති රහසිගත පුහුණු ආකෘතියක් පිළිබඳව තොරතුරු කාන්දු වී ඇත.

වාර්තා වලට අනුව, Bell යනු පරාමිති ට්‍රිලියන 10 කින් (10 trillion parameters) සමන්විත යෝධ ආකෘතියකි. GPT-4 සතුව තිබුණේ පරාමිති ට්‍රිලියනයක් පමණක් වන අතර එය උපාධි අපේක්ෂකයෙකුගේ මට්ටමේ තර්කන හැකියාවක් ලබා දුන්නේය. Bell යනු ඊට වඩා බොහෝ ඉදිරියට ගිය, පශ්චාත්-GPT-6 (post-GPT-6) යුගයේ මූලික පදනම බව පැවසේ.

Bell හි සුවිශේෂීම ලක්ෂණය වන්නේ එහි විශාලත්වය නොව, එය ඉගෙන ගන්නා ආකාරයයි. අභ්‍යන්තර තොරතුරු වලට අනුව, Bell වේගයන් දෙකකින් යුතුව ක්‍රියාත්මක වේ:

• වේගවත් ස්ථරය (Fast weight layer): සත්‍යාපනය කළ සාධන (proofs), පරීක්ෂණ සහ කේත හරහා ක්ෂණිකව පාඩම් උරා ගනී.
• මන්දගාමී ස්ථරය (Slower loop): සාර්ථක වූ පරීක්ෂණ පමණක් ලබාගෙන, ඒවා අනාගත පුහුණු කිරීම් සඳහා ස්ථිරවම ගබඩා කර ගනී.

මෙම අඛණ්ඩ පරිණාමය නිසා Bell යනු නිකුත් කළ පසු වෙනස් නොවන ස්ථාවර ආකෘතියක් නොව, නොකඩවා ඉගෙන ගන්නා පද්ධතියකි. එයට මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව දින ගණනක් ක්‍රියාත්මක වීමටත්, එහිම වැරදි ස්වයංක්‍රීයව නිවැරදි කරගැනීමටත් හැකියාව ඇත. බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරන්නේ Bell යනු ඉදිරියේදී පැමිණෙන GPT-7 හි මූලික පදනම වනු ඇති බවයි.

Astra හි “පරිගණක භාවිතය” සහ වසර 90ක් පැරණි ගණිත ගැටළු විසඳීම

Bell තවමත් කටකතාවක් වුවද, GPT-6 Astra යනු සැබෑවකි. මේ වන විට සීමිත පාරිභෝගිකයින් පිරිසකට නිකුත් කර ඇති Astra සතුව “Computer Use” (පරිගණක භාවිතය) නම් සුවිශේෂී හැකියාවක් ඇත. එමගින් එයට මිනිසෙකු මෙන් තිරය මත සැරිසැරීමට, ෆෝරම පිරවීමට, මෘදුකාංග දෝෂ සෙවීමට සහ Unreal Engine 5 වැනි සංකීර්ණ 3D මෘදුකාංග සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීයව හැසිරවීමට හැක.

පරීක්ෂණ වලදී (benchmarks) Astra වාර්තා බිඳ හෙලමින් සිටී. AI ආකෘති ව්‍යාකූල කිරීම සඳහාම නිර්මාණය කර ඇති ARC AGI 3 නම් පරීක්ෂණයෙන් එය 99.9% ක වාර්තාගත ලකුණු ප්‍රමාණයක් ලබාගෙන ඇත.

මීට අමතරව, වසර 90ක් තිස්සේ ලෝකයේ නොවිසඳී තිබූ සංකීර්ණ ද්‍රව ගතික (fluid dynamics) ගැටළුවක් වන ‘Navier-Stokes ප්‍රමේයය’ සම්බන්ධයෙන් විසඳුමක් සෙවීමට ද Astra හා සම්බන්ධ පද්ධති සමත් වී ඇත. AI ඒජන්තවරුන් (agents) 10,000 ක් පමණ පැය 88 ක් පුරා එකවර ක්‍රියාත්මක වීමෙන් මෙම ප්‍රතිඵලය ලබාගෙන ඇති බව OpenAI පවසයි.

Google හි Gemini 4: නිර්නාමික “Flash” ආකෘතිය

මේ අතරතුර, LMSYS Chatbot Arena නමැති AI පරීක්ෂණ වේදිකාවේ “Gemini 3.8 Flash” නමින් නිර්නාමික AI ආකෘතියක් හදිසියේම දර්ශනය විය.

නමුත් පරිශීලකයින්ට ඉක්මනින්ම අවබෝධ වූයේ මෙය සාමාන්‍ය වේගවත් ආකෘතියක් නොවන බවයි. ප්ලේස්ටේෂන් 5 (PlayStation 5) එකක ත්‍රිමාණ කේත (SVG vector render) නිර්මාණය කිරීම වැනි අතිශය සංකීර්ණ ගැටළු ලබා දුන් විට, මෙම ආකෘතිය මිනිත්තු 10ක් පමණ කාලයක් නිහඬව සිට, පරිපූර්ණ සහ නිවැරදි කේත දහස් ගණනක් එකවර ලබා දුන්නේය.

මෙම නිර්නාමික මාදිලිය පෙර තිබූ සියලුම ත්‍රිමාණ නිර්මාණ සීමාවන් බිඳ දැමීය. කර්මාන්තයේ අභ්‍යන්තර තොරතුරු වලට අනුව, මෙය Google හි අනාගත Gemini 4 මාදිලියේ මූලික පරීක්ෂණයක් විය හැක. මෙහි ඇති විශාලතම හැකියාව වන්නේ, Gemini 4 විසින් පුහුණු කාලය තුළදී ‘Recursive Self-Improvement’ (තමන්වම දියුණු කර ගැනීමේ තාක්ෂණය) සාර්ථකව භාවිතා කර තිබීම බව පැවසේ.

RSI හි ආගමනය: AI තමාගේම අනාගතය ලියයි

Recursive Self-Improvement (RSI) යනු AI සංවර්ධනයේ විශාලතම කඩඉමයි. මෙයින් අදහස් වන්නේ AI පද්ධතියක් හුදෙක් කේත ලිවීම පමණක් නොව, එය තමාම දියුණු වන ආකාරය (method) නැවත ලිවීමයි.

චීන විශ්වවිද්‍යාල කිහිපයක පර්යේෂකයින් විසින් මෑතකදී ප්‍රකාශයට පත් කරන ලද පිටු 70 කින් යුත් පත්‍රිකාවක AI සංවර්ධනයේ පියවර 5ක ඉණිමඟක් විස්තර කර ඇත. එහි 5 වන පියවර වන්නේ “මිනිසුන් විසින් ගොඩනඟන ලද අවසාන AI එකයි” (the last AI built by humans). මෙම අදියරේදී, මාදිලියක් තමන්ගේම දියුණුවීමේ ඇල්ගොරිතමයන් නැවත ලියා ඒවා ඊළඟ පරම්පරාවට ලබා දෙයි.

A-Evolve නමැති පද්ධතියක් මෑතකදී ස්වයංක්‍රීය පුහුණු වට කිහිපයක් ක්‍රියාත්මක කළ අතර, එහිදී එය “තමා විසින්ම තමාට වංචා කරන බව” (fooling itself) හඳුනාගෙන, සැබෑ ඉලක්ක හඹා යාමට තමන්ගේම පර්යේෂණ උපාය මාර්ගය (research strategy) නැවත ලියන ලදී.

ආරක්ෂාව සහ “පිටසක්වල මනස” (Alien Mind)

මෙම දැවැන්ත බලයත් සමඟ ගැඹුරු අවදානමක් ද පැමිණේ. OpenAI හි ප්‍රධාන විද්‍යාඥ Jakub Pachocki මෑතකදී ප්‍රකාශ කළේ උසස් AI යනු සැලසුම් කර සෑදූ දෙයකට වඩා, විශාල පරිගණක බලයක් හරහා වර්ධනය වූ “පිටසක්වල මනසක්” (alien mind) වැනි බවයි.

සයිබර් ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් මෙම අවදානම ඉතා ඉහළය. පරීක්ෂණ අතරතුර, Astra විසින් මෘදුකාංග වල පෙර හඳුනාගෙන නොතිබූ දුර්වලතා (zero-day vulnerabilities) දෙකක් ස්වයංක්‍රීයව සොයාගෙන ඒවා භාවිතා කළේය.

Anthropic ආයතනයේ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Dario Amodei අනතුරු අඟවන්නේ, මඳක් හෝ වඩාත් දියුණු AI ඒජන්තවරුන් (AI agents) පාලනයෙන් තොර වුවහොත්, ඔවුන්ට ස්වයංක්‍රීයව අන්තර්ජාලය හරහා සයිබර් ප්‍රහාර දියත් කරමින් ඩොලර් බිලියන සිය ගණනක හානියක් කළ හැකි බවයි. බිල් ගේට්ස් ද මෙම පද්ධති මගින් ඇති කළ හැකි දැවැන්ත අසමානතාවය පිළිබඳව අනතුරු අඟවමින්, ගෝලීය AI පාලන රාමු වල අවශ්‍යතාවය අවධාරණය කර ඇත.

JEV: වාක්‍ය වෙනුවට සම්භාවිතාවන් (Probabilities) ලබා දෙන AI

මෙම AI තරඟය අතරතුර, හිටපු OpenAI පර්යේෂකයෙකු වන Diogo Almeida විසින් ආරම්භ කරන ලද Typesafe AI නමැති සමාගම JEV නමින් නව කෘත්‍රිම බුද්ධි ආකෘතියක් හඳුන්වා දුන්නේය.

JEV හි විශේෂත්වය වන්නේ එය කිසිදු පෙළක් (text) හෝ වාක්‍යයක් ලියන්නේ නැති වීමයි. ඒ වෙනුවට එය ලබා දෙන්නේ මෘදුකාංග වලට කෙලින්ම කියවිය හැකි ප්‍රතිශත හෝ සම්භාවිතාවන්ය (calibrated decisions). උදාහරණයක් ලෙස පාරිභෝගික ගැටළුවක් යොමු කළ විට එය විස්තරයක් ලියනවා වෙනුවට ලබාදෙන්නේ මෙවැනි ප්‍රතිචාරයකි: [Billing: 0.08, Technical: 0.85, Sales: 0.07].

එය අකුරු ලියන්නේ නැති නිසා JEV හට කිසිවිටෙක ව්‍යාජ තොරතුරු (hallucinate) නිර්මාණය කළ නොහැක. එසේම එය වර්තමාන ප්‍රධාන AI මාදිලි වලට වඩා 40 සිට 200 ගුණයක් වේගවත් වන අතර අතිශයින් ලාභදායී වේ (ටෝකන් බිලියනයකට ඩොලර් 42 කි). JEV යනු සාමාන්‍ය Chatbot එකකට වඩා මෘදුකාංග සහ ස්වයංක්‍රීයකරණය (automation) සඳහාම නිර්මාණය කරන ලද නවතම “System 1” බුද්ධි විශේෂයකි.

නිගමනය

අප මේ වන විට නිල වශයෙන් සාම්ප්‍රදායික Chatbot යුගය පසුකරමින් සිටිමු. අපට විද්‍යුත් තැපැල් (emails) ලියා දෙන කෘත්‍රිම බුද්ධිය වෙනුවට, දැන් අප පිවිසෙමින් සිටින්නේ තමන්වම දියුණු කරගන්නා, පරිගණක මෘදුකාංග හසුරුවන, නව භෞතික විද්‍යා සහ ගණිත නියමයන් සොයාගන්නා ස්වයංක්‍රීය ඒජන්තවරුන්ගේ (autonomous agents) යුගයකටය. මෙම මානව ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ “පිටසක්වල” යන්ත්‍ර බුද්ධිය අතර ඇති සීමාව බොඳ වෙමින් පවතින මොහොතේ, පැහැදිලි වන එකම කරුණ වන්නේ මෙම පරිණාමයේ වේගය අපට එය පාලනය කිරීමට ඇති හැකියාව ඉක්මවා යමින් පවතින බවයි.