ශ්‍රී ලංකාවේ දුෂ්කර ගම්මානවලට හෝ කඳුකර ප්‍රදේශවලට ගිය විට “සිග්නල් නැහැ” (No Signal) යැයි පවසමින් ළතැවුණු යුගය දැන් අවසන් වෙමින් පවතී. 2024 වසරේදී ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දීමට මුල පිරූ Starlink ඇතුළු ලෝකයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාල සේවා (Satellite Internet Services) 2026 වසර වන විට අපේ රටේ සන්නිවේදන ක්ෂේත්‍රයේ දැවැන්ත විප්ලවයක් සිදු කරමින් සිටියි.

LEO චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය යනු කුමක්ද?

සාම්ප්‍රදායික අන්තර්ජාල සේවා ලබා දෙන්නේ පොළොවේ ඉදි කර ඇති සන්නිවේදන කුලුනු (Cell towers) හෝ ෆයිබර් ඔප්ටික් (Fiber optic) කේබල් හරහාය. නමුත් Starlink වැනි සේවා ක්‍රියාත්මක වන්නේ පෘථිවියට ඉතා ආසන්න කක්ෂයක (Low Earth Orbit – LEO) ගමන් කරන කුඩා චන්ද්‍රිකා දහස් ගණනක ජාලයක් හරහාය.

ඔබට අවශ්‍ය වන්නේ කුඩා ඩිෂ් ඇන්ටෙනාවක් (Dish antenna) සහ රවුටරයක් පමණි. එය සෘජුවම අභ්‍යවකාශයේ ඇති චන්ද්‍රිකා සමග සම්බන්ධ වී ෆයිබර් සම්බන්ධතාවයකට සමාන අධිවේගී අන්තර්ජාල පහසුකමක් ලබා දෙයි.

චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලය හරහා ශ්‍රී ලංකාවට අත්වන වාසි

• දුෂ්කර පාසල් ඩිජිටල්කරණය වීම: කිසිදු දුරකථන සංඥාවක් නොමැති දුෂ්කර ගම්මානවල පාසල් දරුවන්ට දැන් කොළඹ ජාත්‍යන්තර පාසලක දරුවෙකුට මෙන් Zoom හරහා ලෝකයේ ඕනෑම ගුරුවරයෙකුගෙන් අධ්‍යාපනය ලැබීමේ වරප්‍රසාදය හිමිවී ඇත.
• සංචාරක කර්මාන්තයේ පිබිදීම (Tourism): යාල, විල්පත්තු වැනි ඝන කැලෑ ආශ්‍රිතව හෝ මධ්‍යම කඳුකරයේ ඇති Eco-resorts වලට දැන් බාධාවකින් තොරව Wi-Fi පහසුකම් ලබා දිය හැක. මෙය ඩිජිටල් නොමෑඩ්වරුන් (Digital Nomads) ශ්‍රී ලංකාවට ආකර්ෂණය කර ගැනීමට ප්‍රබල හේතුවක් වී තිබේ.
• වෘත්තිකයින්ට ඕනෑම තැනක සිට වැඩ කිරීම (Work from Anywhere): කොළඹ කාර්යාලවලට හිර වී සිටි තොරතුරු තාක්ෂණ වෘත්තිකයින්ට (IT Professionals) දැන් වෙරළ තීරයක හෝ කඳු මුදුනක සිට කිසිදු බාධාවකින් තොරව තම රාජකාරි සිදු කළ හැක.
• ආපදා කළමනාකරණය: ගංවතුර හෝ නායයෑම් වැනි ස්වාභාවික ආපදාවකදී සාමාන්‍ය සන්නිවේදන කුලුනු බිඳ වැටුණද, අභ්‍යවකාශයෙන් ලැබෙන චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලය බාධාවකින් තොරව ක්‍රියාත්මක වන බැවින් සහන සේවා කටයුතු වඩාත් කාර්යක්ෂම වී ඇත.

සාමාන්‍ය අන්තර්ජාලය සහ චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලය අතර වෙනස

ලක්ෂණය	සාමාන්‍ය අන්තර්ජාලය (Fiber / 4G / 5G)	චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලය (Starlink)
ආවරණ කලාපය (Coverage)	කුලුනු හෝ කේබල් ඇති ප්‍රදේශවලට පමණක් සීමා වේ.	අහස පෙනෙන ලංකාවේ ඕනෑම අස්සක් මුල්ලක් සඳහා ලබා ගත හැක.
ස්ථාපනය කිරීම	කේබල් ඇදීම සහ යටිතල පහසුකම් අවශ්‍ය වේ.	මිනිත්තු කිහිපයකින් Dish එක සවිකර තනිවම සක්‍රීය කරගත හැක (Plug and Play).
ආපදා අවදානම	කුලුනු/කේබල් කැඩී ගියහොත් සේවාව විසන්ධි වේ.	පොළොවේ සිදුවන ආපදා මගින් සෘජු බලපෑමක් නොවේ.
මූලික පිරිවැය	සාපේක්ෂව අඩුයි.	උපාංග (Dish/Router) සඳහා මූලික පිරිවැය තරමක් වැඩිය.

Pariganaka.com හි අපගේ අදහස:

“ඩිජිටල් පරතරය” (Digital Divide) හෙවත් නගරයට පමණක් තාක්ෂණය සීමා වීමේ ගැටලුවට ඇති හොඳම විසඳුම චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලයයි. අනාගතයේදී මෙහි මූලික පිරිවැය තවදුරටත් ලාභදායී වීමත් සමග, අපේ රටේ සෑම නිවසකටම සහ වගාබිමකටම බාධාවකින් තොරව ලෝකය සමග සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව උදා වනු ඇත.