මොළ-පරිගණක අතුරුමුහුණත් (BCIs) වාණිජකරණය කිරීමේ තරඟය ගෝලීය වශයෙන් වේගවත් වෙමින් පවතින අතර, එය විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක සිට සායනික යථාර්ථයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. ඇමරිකානු සමාගම් මානව අත්හදා බැලීම් ආරම්භ කිරීමේදී මුල් ආරම්භයක් ලබා ගත්තද, ආක්‍රමණශීලී සායනික ප්‍රගතිය, උපායමාර්ගික වාණිජ හවුල්කාරිත්වයන් සහ ප්‍රබල රාජ්‍ය අනුග්‍රහය හරහා චීනය එම පරතරය වේගයෙන් හකුළුවමින් සිටී.

මොළ-පරිගණක අතුරුමුහුණත් (BCIs) යනු කුමක්ද?

මොළ-පරිගණක අතුරුමුහුණතක් යනු සිරුරේ ඉතිරි කොටස් මඟහරිමින්, මිනිස් මොළයට පරිගණක, ටැබ්ලට් හෝ කෘතිම අත් පා වැනි බාහිර ඉලෙක්ට්‍රොනික උපකරණ සමඟ සෘජුවම සන්නිවේදනය කිරීමට ඉඩ සලසන තාක්ෂණයකි.

කතා කිරීමේ සිට අතක් චලනය කිරීම දක්වා සෑම මානව ක්‍රියාවක්ම සිදුවන්නේ නියුරෝන එකිනෙකට ක්ෂුද්‍ර විද්‍යුත් සංඥා යැවීමෙනි. BCI මඟින් එම විද්‍යුත් ස්පන්දන කියවා විකේතනය කරයි. අමු මොළයේ දත්ත ස්වභාවයෙන්ම ශබ්ද බහුල බැවින්, පසුබිම් කතාබහ පෙරጣ ස්නායුක අභිප්‍රාය නිවැරදිව පරිවර්තනය කිරීම සඳහා මෙම පද්ධති උසස් කෘතිම බුද්ධි (AI) ඇල්ගොරිතම මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී.

මෙම අතුරුමුහුණත් ඒවායේ ආක්‍රමණශීලී ස්වභාවය මත වර්ග කිහිපයකට බෙදී යයි:

• ආක්‍රමණශීලී නොවන (Non-Invasive): සියුම් ස්පන්දන හඳුනා ගැනීම සඳහා ඉලෙක්ට්‍රෝඩ සහිත හිස් කබල මත තැන්පත් කරන උපාංග.
• ආක්‍රමණශීලී (Invasive): මොළයේ බාහිකය මත කෙලින්ම පිහිටුවන ලද හෝ අධි-විභේදන සංඥා ග්‍රහණය කර ගැනීම සඳහා ස්නායු පටක තුළට ඇතුල් කරන ශල්‍යකර්ම මඟින් බද්ධ කරන ලද පද්ධති.

චීනයේ සායනික සන්ධිස්ථාන

මෙම තාක්ෂණය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය සඳහා කදිම උදාහරණයක් වන්නේ ෂැංහයි පදනම් කරගත් BCI ආරම්භක සමාගමක් වන NeuroXS වේ. මීට වසර 8 කට වැඩි කාලයකට පෙර සිදු වූ අනතුරකින් බෙල්ලෙන් පහළ අංශභාගයට ලක් වූ ජෑං (Mr. Jang) මහතා වැනි රෝගීන්ට මෙම සායනික අත්හදා බැලීම් මඟින් ජීවිතය වෙනස් කරන චලන නිදහසක් ලබා දී ඇත.

බොටිකල් (cortex) මත රඳවා ඇති ඉලෙක්ට්‍රෝඩ පටියක්, අභ්‍යන්තර පාලන ඒකකයක් සහ පපුවේ සවි කර ඇති රැහැන් රහිත ආරෝපණ බැටරියකින් සමන්විත NeuroXS බද්ධ කිරීමක් භාවිතයෙන්, රෝගීන්ට තම සිතුවිලි පමණක් භාවිතයෙන් රෝද පු้าඩු, ඩිජිටල් අතුරුමුහුණත් සහ රොබෝ අත් පාලනය කළ හැකිය. තවද, පරිශීලකයින්ට සිතුවිලි මඟින් ගෘහ උපකරණ පාලනය කිරීමට හැකි වන පරිදි ස්මාර්ට් නිවාස පරිසර පද්ධති සමඟ BCI ඒකාබද්ධ කිරීම සඳහා NeuroXS සමාගම Xiaomi වැනි ප්‍රධාන පාරිභෝගික තාක්ෂණික දැවැන්තයින් සමඟ හවුල් වී ඇත.

කාලයත් සමඟ මොළයේ සෛල වලට හානි කළ හැකි සහ සංඥා අවහිර කළ හැකි කැළැල් පටක (scar tissue) ඇතිවීම අවම කර ගැනීම සඳහා, ගැඹුරට විනිවිද යන ඉලෙක්ට්‍රෝඩ වෙනුවට අඩු ආක්‍රමණශීලී බාහික පටි (cortical strips) භාවිතා කිරීමට NeuroXS කටයුතු කර ඇත.

රාජ්‍ය අනුග්‍රහය සහ නියාමන වේගය

ඇමරිකානු BCI සමාගම් ඓතිහාසික වශයෙන් වෙනත් රටවලට වඩා වැඩි ව්යවසාය ප්‍රාග්ධන අරමුදල් ප්‍රමාණයක් ආකර්ෂණය කර ගත්තද, චීනයේ දේශීය අංශය වේගයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී. චීන මොළයේ චිප් ආරම්භක සඳහා වන අරමුදල් දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වී ඇති අතර, බෙයිජිං රජය මෙම තාක්ෂණය වෙනුවෙන් දැවැන්තව ආයෝජනය කරන බැවින් නියාමන සන්ධිස්ථාන ඉක්මනින් පසුකරමින් සිටී.

ජාතික ආර්ථික සැලසුම් රාමු යටතේ, චීනය BCIs තෝරාගත් අනාගතයේ උපායමාර්ගික කර්මාන්ත කිහිපයෙන් එකක් ලෙස නම් කර ඇත. මෙම නම් කිරීම මඟින් පහත සඳහන් තීරණාත්මක රාජ්‍ය ප්‍රතිලාභ ලබා දෙයි:

• පැහැදිලි නියාමන මාර්ගෝපදේශ සහ කඩිනම් සායනික අත්හදා බැලීම් සමාලෝචන.
• නැගී එන ආරම්භක සමාගම්වලට සහය වීම සඳහා කැප වූ රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් මොළ විද්‍යා අරමුදල්.
• චීනයේ වෛද්‍ය නිෂ්පාදන නියාමන ආයතනයෙන් වාණිජ අනුමැතිය ලබා ගැනීම සඳහා විධිමත් මාර්ග.

ඉදිරියේ ඇති අභියෝග: පිරිවැය, වාණිජමය ශක්‍යතාව සහ ස්නායු පටක පෞද්ගලිකත්වය

ඉමහත් ශුභවාදී මත පැවතුනද, BCI සායනික අත්හදා බැලීම්වල සිට ශක්‍ය වාණිජ වෙළඳපොළක් කරා ගෙන යාමේදී දැවැන්ත බාධක මතු වේ:

1. ඉහළ පිරිවැය සහ ප්‍රවේශ්‍යතාව: ශල්‍යකර්ම සහ විශේෂිත දෘඩාංග සඳහා ඉහළ මිලක් දැරීමට සිදු වේ. සමාගම් වාර්ෂිකව උපාංග දහස් ගණනක් නිෂ්පාදනය කිරීමේ අරමුණින් කැපවූ නිෂ්පාදන පහසුකම් ගොඩනඟන බැවින්, වෙළඳපල පරිමාණය, නිෂ්පාදන පිරිවැය සහ වෛද්‍ය රක්ෂණ ආවරණය පිළිබඳ ගැටලු පවතී.
2. ස්නායු පෞද්ගලිකත්වය සහ ආරක්ෂාව: BCIs පුළුල් පාරිභෝගික භාවිතය කරා ඉදිරියට යන විට, ස්නායු පෞද්ගලිකත්වය සම්බන්ධයෙන් දැඩි ስංවේදී ගැටලු මතු වේ. මොළයේ දත්ත අයිති කාටද, ඒවා ආරක්ෂා කරන්නේ කෙසේද සහ දුෂ්ට පාර්ශ්වයන්ට ස්නායු අතුරුමුහුණත් වලට අනවසරයෙන් ඇතුළු විය හැකිද යන්න පිළිබඳව නීතිමය ප්‍රතිපත්ති සාකච්ඡා පවතී.
3. භූ දේශපාලනික සහ හමුදාමය නැඹුරුව: ස්නායු පර්යේෂණ බොහෝ විට හමුදා අවශ්‍යතා ආකර්ෂණය කර ගන්නා බව ඉතිහාසය පෙන්වා දෙයි. ட்ரோන් (drones) පාලනය කිරීමේ සිට වැඩි දියුණු කළ සංජානන හැකියාවන් සහිත සොල්දාදුවන් නිර්මාණය කිරීම දක්වා වූ යෙදුම් සඳහා සුපිරි බලවතුන් දෙදෙනාම මොළයේ අතුරුමුහුණත් පර්යේෂණ සඳහා අරමුදල් සපයා ඇත.

අනාගත අපේක්ෂාවන්

දැඩි අංශභාගයෙන් පෙළෙන රෝගීන් සඳහා, BCI යනු ස්වාධීනත්වය සහ නිදහස යළි දිනා ගැනීමට ඇති පෙර නොවූ විදූ මාවතකි. නියාමන ආයතන වාණිජ යෙදුම් සමාලෝචනය කරමින් සහ ආරම්භක සමාගම් නිෂ්පාදන ධාරිතාව පුළුල් කරමින් සිටින විට, මොළ-පරිගණක අතුරුමුහුණත් මඟින් මානව විඥානය සහ යන්ත්‍ර බුද්ධිය අතර මායිම යළි නිර්වචනය කිරීමට නියමිතය.