කෘත්‍රිම බුද්ධිය එහෙමත් නැත්නම් AI (Artificial Intelligence) කියන්නේ අරුම පුදුම මැජික් එකක් නෙවෙයි. ඔයා කවදාහරි කල්පනා කරලා තියෙනවද පරිගණකයකට කොහොමද මිනිස්සුන්ට වගේ හිතන්න පුළුවන් වෙන්නේ කියලා? මේ පින්තූරයෙන් ඒ සංකීර්ණ ක්‍රියාවලිය ඉතාමත් සරලව පැහැදිලි කරනවා.

ඇත්තටම AI එකක් දේවල් ඉගෙන ගන්නේ හරියටම කුඩා දරුවෙක් ලෝකය ගැන ඉගෙන ගන්නවා වගේමයි. අපි මේ පියවරයන් එකින් එක සසඳලා බලමු.

1. අත්දැකීම් සහ දත්ත එකතු කිරීම (Data Collection)

• මිනිස් දරුවා: කුඩා දරුවෙක් තමන්ගේ වටපිටාවෙන්, සෙල්ලම් බඩු අල්ලලා බලලා, ශබ්ද අහලා තමන්ගේ පංචේන්ද්‍රියන් හරහා ලෝකය ගැන අත්දැකීම් එකතු කරගන්නවා.
• AI ආකෘතිය: AI පද්ධතියක ආරම්භයත් එහෙමමයි. දරුවා අත්දැකීම් එකතු කරගන්නවා වගේ, AI එකක් කරන්නේ අන්තර්ජාලයෙන් හෝ වෙනත් මූලාශ්‍ර වලින් විශාල දත්ත (Raw Data) ප්‍රමාණයක් (ඡායාරූප, වීඩියෝ, ලිපි) තමා වෙත එකතු කරගන්නා එකයි.

2. රටා හඳුනාගැනීම සහ සම්බන්ධ කිරීම (Pattern Recognition)

• මිනිස් දරුවා: ටික කාලයක් යද්දී දරුවා තමන්ගේ සෙල්ලම් බඩු වල පාට, හැඩතල (Blocks) සහ ඒවා අතර තියෙන සම්බන්ධතාවයන් තේරුම් ගන්න පටන් ගන්නවා.
• AI ආකෘතිය: AI එකත් තමන්ට ලැබුණු අපිළිවෙළ දත්ත ගොඩ ඇතුළේ තියෙන රටා සහ සම්බන්ධතාවයන් (Patterns & Connections) ගණිතමය ඇල්ගොරිතම භාවිතයෙන් හඳුනාගන්නවා. පින්තූරයේ පහළ දෙවන රූපයෙන් මේ දත්ත එකිනෙක ගැළපෙන ආකාරය පෙන්වනවා.

3. මොළය වර්ධනය වීම සහ ස්නායු ජාල (Processing & Neural Networks)

• මිනිස් දරුවා: දරුවා පාසල් ගොස් පොත්පත් කියවමින්, අකුරු ලියමින් විධිමත් අධ්‍යාපනයක් ලබනවා. මෙහිදී දරුවාගේ මොළයේ ස්නායු සෛල වඩාත් හොඳින් වර්ධනය වෙනවා.
• AI ආකෘතිය: දරුවාගේ මොළය වගේම, AI එක ඇතුළෙත් තියෙනවා “කෘත්‍රිම ස්නායු ජාල” (Artificial Neural Networks). පරිගණකය මේ ජාල හරහා නැවත නැවතත් දත්ත විශ්ලේෂණය කරමින් තමන්වම පුහුණු (Training) කරගන්නවා.

4. ඉලක්ක සපුරාගැනීම (The Final Output / Target)

• මිනිස් දරුවා: හොඳින් ඉගෙන ගත් දරුවෙක් අවසානයේදී ස්වාධීනව තීරණ ගන්න, ඉලක්ක (Target) කරා යන්න පුළුවන් බුද්ධිමත් පුද්ගලයෙක් බවට පත් වෙනවා.
• AI ආකෘතිය: ඒ විදිහටම විශාල දත්ත ප්‍රමාණයක් දීලා, හොඳින් පුහුණු කරපු AI ආකෘතියකටත් (Fully Trained AI Model) අවසානයේදී මිනිස් මොළයක් වගේම අලුත් ප්‍රශ්න වලට උත්තර දෙන්න, පින්තූර හඳුනාගන්න සහ නිවැරදි තීරණ ගන්න හැකියාව ලැබෙනවා.

සාරාංශය: කෘත්‍රිම බුද්ධිය කියන්නේ මිනිස් මොළය ඉගෙන ගන්නා ආකාරය පරිගණක තාක්ෂණය සහ ගණිතය (Maths) හරහා කෘත්‍රිමව ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමක් පමණයි. ඒ නිසා අනාගතයේදී මේ තාක්ෂණයත් එක්ක වැඩ කරන්න අපි බිය විය යුතු නැහැ.