ඩිජිටල් ආරක්ෂාව ගැන කතා කරද්දි අපි අවුරුදු ගාණක් තිස්සේ පිළිගත්ත එකම නීතියක් තිබුණා: කවුරුහරි කෙනෙක් තමන් අහවලා කියලා කියනවා නම්, ඒක තහවුරු කරගන්න තියෙන හොඳම ක්‍රමය තමයි එයාව වීඩියෝ කෝල් එකකට ගන්න එක. මූණ දැකලා කටහඬ ඇහෙනවා නම් ඒක තමයි හොඳම සාක්ෂිය.

හැබැයි 2026 වෙද්දි, ඒ නීතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වෙලා ඉවරයි.

සයිබර් අපරාධකරුවන් දැන් Real-Time Deepfake Technology (සජීවී ඩීප්ෆේක් තාක්ෂණය) පාවිච්චි කරලා, WhatsApp, Zoom සහ Teams කෝල් හරහා ඔබේ බොස්ගේ, යහළුවන්ගේ හෝ පවුලේ අයගේ මුහුණුවලින් පෙනී ඉන්නවා. අද Pariganaka.com අපි සූදානම් වෙන්නේ සයිබර් අපරාධවල මේ භයානක අලුත් යුගයට ඔබව සූදානම් කරන්නයි. මේ සජීවී Deepfake වංචාව සිදුවෙන්නේ කොහොමද සහ තත්පරෙන් ඒක හඳුනාගන්නා රහස් ක්‍රම කිහිපයක් මෙන්න.

1. සජීවී Deepfake වංචාව ක්‍රියාත්මක වෙන්නේ කොහොමද?

දැන් Deepfake එකක් හදන්න හොලිවුඩ් ස්ටුඩියෝ එකක් ඕනේ නැහැ. වර්තමාන AI මෘදුකාංග එක්ක මේක වංචාකරුවෙකුට ඉතා පහසු වැඩක්.

• පසුබිම සැකසීම (The Setup): වංචාකරුවන් ඔවුන්ගේ ඉලක්කය වන පුද්ගලයාගේ (ඔබේ සමාගමේ ප්‍රධානියාගේ හෝ පවුලේ කෙනෙක්ගේ) ෆොටෝ සහ කෙටි වීඩියෝ ක්ලිප් Facebook, LinkedIn, හෝ TikTok හරහා හොරාගන්නවා.
• තාක්ෂණය (The Tech): මේ පින්තූර AI මෘදුකාංගයකට ලබාදෙනවා. ඊටපස්සේ වංචාකරුවා තමන්ගේ වෙබ්කැම් (Webcam) එක ඔන් කළාම, AI එක හරහා අර හොරාගත්තු මුහුණ වංචාකරුවාගේ මුහුණට උඩින් සජීවීව ස්ථානගත කරනවා. ඒකෙන් වංචාකරුවාගේ ඇස් සහ තොල් සෙලවෙන විදිහටම අර AI මුහුණත් සෙලවෙනවා.
• ප්‍රහාරය (The Attack): නොදන්නා අංකයකින් හෝ හැක් වුණු ගිණුමකින් ඔබට WhatsApp වීඩියෝ කෝල් එකක් එනවා. කෝල් එක ආන්සර් කළාම ඔබට පේන්නේ ඔබේ බොස්ව හෝ ඔබේ දරුවාවයි. AI කටහඬින් ඔවුන් ඔබට කියනවා සමාගමේ හදිසි ගනුදෙනුවකට හෝ හදිසි අනතුරක් සඳහා වහාම මුදල් යවන්න කියලා. ඔබ ඔවුන්ව සජීවීව දකින නිසා මේක ඇත්ත කියලා විශ්වාස කරලා මුදල් යවනවා.

2. ප්‍රධාන ප්‍රහාරාත්මක අවස්ථා (Attack Scenarios)

වංචාකරුවන් ගොඩක් වෙලාවට ඉලක්ක කරන්නේ ප්‍රධාන හැඟීම් දෙකක්: රාජකාරිමය බිය සහ පවුලේ අය ගැන තියෙන කලබලයයි.

• ව්‍යාජ බොස් (Corporate Scam): එකපාරටම ඔබේ CEO හෝ මැනේජර්ගෙන් Zoom හෝ Teams කෝල් එකක් එනවා. ඔහු කියනවා තමන් ඉතා රහසිගත රැස්වීමක ඉන්නේ, අලුත් කොන්ත්‍රාත්තුවක් ගන්න වහාම “අලුත් සැපයුම්කරුවෙකුට (Vendor)” සල්ලි ට්‍රාන්ස්ෆර් කරන්න කියලා.
• අතථ්‍ය පැහැරගැනීම (Family Scam): ඔබේ පවුලේ කෙනෙක් අඳුරු කාමරයක ඉඳන් අඬමින් උදව් ඉල්ලන වීඩියෝ කෝල් එකක් එනවා. වංචාකරුවන් මේ දෘශ්‍ය සාක්ෂිය පාවිච්චි කරන්නේ ඔබව බියපත් කරලා වහාම කප්පම් මුදල් ලබාගන්නයි.

3. මේ මායාව බිඳින්නේ කොහොමද? “අත්හදා බැලීමේ පරීක්ෂණ”

AI කොච්චර දියුණු වුණත් ඒක තවම පරිපූර්ණ නැහැ. සජීවීව මේ දේවල් කරද්දි පරිගණකයට ලොකු හැකියාවක් අවශ්‍ය වෙනවා වගේම, හදිසි භෞතික වෙනස්කම් නිසා AI පද්ධතියේ ක්‍රියාකාරිත්වය බිඳ වැටෙනවා. ඔබට සැකයක් ආවොත් කලබල වෙන්න එපා. කතා කරන කෙනාට මේ දේවල් වලින් එකක් කරන්න කියන්න:

• මුහුණ හරහා අත යැවීම (The Hand-over-Face Test): කතා කරන කෙනාට තමන්ගේ මුහුණ ඉස්සරහින් අතක් යවන්න කියලා කියන්න. ගොඩක් Deepfake මෘදුකාංග වලට 2D මුහුණට උඩින් 3D අතක් යද්දි ඒක හසුරුවගන්න අමාරුයි. එතකොට මුහුණ බොඳ වෙලා, විකෘති වෙලා ඇතුළේ ඉන්න නියම වංචාකරුවාගේ මුහුණ තත්පරයකට හරි දිස්වෙනවා.
• පැත්තට හැරීම (The Profile Turn): කතා කරන කෙනාට හිස අංශක 90ක් වමට හෝ දකුණට හරවන්න කියන්න. වංචාකරුවන් ගොඩක් වෙලාවට AI එක හදන්නේ කෙලින් බලන් ඉන්න ෆොටෝ (Front-facing photos) වලින්. ඒ නිසා පැත්තට හැරුණාම AI එකට ඒ දත්ත නැතිවෙලා මුහුණ බොඳ වෙනවා හෝ පැතලි වෙනවා.
• ඇස්පිය හෙළීම සහ ආලෝකය පරීක්ෂා කරන්න: Deepfake වල ස්වාභාවික ඇස්පිය හෙළීමේ රටාවන් ගොඩක් වෙලාවට අඩුයි. ඒ වගේම පසුබිමේ ආලෝකයයි මුහුණේ ආලෝකයයි සසඳලා බලන්න. පසුබිම එළිය වෙලා තියෙද්දි මුහුණේ අස්වාභාවික අඳුරු සෙවනැලි තියෙනවා නම්, ඒක AI නිර්මාණයක්.

ආරක්ෂිත පරීක්ෂාව: සැබෑ කෝල් එකක් vs Deepfake එකක්

පරීක්ෂාව	සැබෑ මනුෂ්‍ය ප්‍රතිචාරය ✅	AI Deepfake ප්‍රතිචාරය ❌
මුහුණ හරහා අත යැවීම	මුහුණට බාධාවක් නොමැතිව අත ගමන් කරයි	මුහුණ විකෘති වීම හෝ බොඳ වී යාම
හිස අංශක 90ක් හැරවීම	ස්වාභාවිකව පැතිකඩ (Side profile) දිස්වේ	මුහුණ බොඳ වීම හෝ සම්පූර්ණයෙන්ම පැතලි වීම
පවුලේ රහස් ප්‍රශ්නයක් ඇසීම	වහාම නිවැරදි පිළිතුර ලබාදෙයි	මාතෘකාව වෙනස් කිරීම හෝ පිළිතුර ප්‍රමාද වීම

අවසාන නිගමනය:

තාක්ෂණය දැන් තියෙන්නේ අපේම ඇස්වත් විශ්වාස කරන්න බැරි මට්ටමකයි. වීඩියෝ කෝල් එකක් හරහා හදිසියේ මුදල්, පාස්වර්ඩ්ස් හෝ රහසිගත තොරතුරු ඉල්ලනවා නම් වහාම කෝල් එක Cut කරන්න. ඉන්පසුව ඔබ ළඟ කලින් සේව් කරලා තියෙන ඔවුන්ගේ නියම දුරකථන අංකයට කෝල් එකක් අරන් මේ ගැන තහවුරු කරගන්න.

නිරතුරුවම අවධානයෙන් ඉන්න, වගේම හෙට දවසේ එන සයිබර් තර්ජන ගැන කලින්ම දැනුවත් වෙන්න Pariganaka.com සමඟින් දිගටම රැඳී සිටින්න!