අද කොළඹ තියෙන කෝපි කඩේකට ගියොත්, මිනිස්සු තාක්ෂණය පාවිච්චි කරන විදිහේ පොඩි වෙනසක් ඔබට දකින්න ලැබෙයි. මිනිස්සු දැන් ෆෝන් එක දිහාම බලාගෙන ඉන්නේ නෑ; ඒ වෙනුවට සැහැල්ලු AR (Augmented Reality) කණ්ණාඩි පැළඳගෙන කෙලින්ම බලාගෙන ඉන්නවා.

2026 වෙද්දි “Spatial computing” (අවකාශීය පරිගණනය) ගොඩක් ජනප්‍රිය වෙලා. අපි දැන් ඊමේල් කියවන්න, පාර හොයාගන්න වගේම අත් පාවිච්චි කරන්නේ නැතිව (hands-free) වීඩියෝ කෝල් ගන්නත් මේ ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි පාවිච්චි කරනවා. හැබැයි අපි මේවායින් ඩිජිටල් ලෝකය දිහා බලද්දි, ඒ ඩිජිටල් ලෝකය අපි දිහා බලන්නේ කොහොමද?

ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි හරහා සිදුවිය හැකි නොපෙනෙන පෞද්ගලිකත්ව තර්ජන (Privacy threats) සහ ඔබේ නිවස පොදු දත්ත ගබඩාවක් වීම වළක්වා ගන්නේ කෙසේද යන්න ගැන අද Pariganaka.com අපි විමසා බලමු.

1. නිරන්තරයෙන් පරිසරය සිතියම්ගත කිරීමේ අවදානම (The “Always Mapping” Dilemma)

ඩිජිටල් තිරයක් ඔබේ කාමරයේ බිත්තියක් මත පෙන්වන්න නම්, ඔබේ AR කණ්ණාඩියට ඒ බිත්තිය තියෙන්නේ කොහෙද කියලා හරියටම දැනගන්න ඕනේ. ඒ කියන්නේ මේ කණ්ණාඩි වල තියෙන කැමරා සහ සෙන්සර් (Sensors) නිතරම ඔබේ වටපිටාව ස්කෑන් කරනවා (Scan), සිතියම්ගත කරනවා වගේම රෙකෝඩ් කරනවා.

• නිවසේ සැලැස්ම පිටවීම: ඔබ නිවසේදී මේ ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි පළඳින හැම වෙලාවකම, එයින් ඔබේ නිවස ඇතුළත ඉතා නිවැරදි 3D සිතියමක් නිර්මාණය කරනවා. මේ සිතියමේ අයිතිය කාටද? ඔබ පාවිච්චි කරන්නේ ලාභදායී, ආරක්ෂක ප්‍රතිපත්ති දුර්වල AR කණ්ණාඩියක් නම්, ඔබේ නිවසේ 3D සිතියම දත්ත සමාගම් වලට හෝ වෙළඳ දැන්වීම් ආයතන වලට විකිණෙන්න පුළුවන්.
• රහසිගත ලියකියවිලි ස්කෑන් වීම: ඔබේ මුහුණේ තියෙන මේ High-resolution කැමරා වලට මේසය උඩ තියෙන ලියකියවිලි පවා පැහැදිලිව කියවන්න පුළුවන්. ඔබ “Record” බට්න් එක එබුවේ නැති වුණත්, කාර්යාලයේ රහසිගත ගිවිසුමක්, බැංකු වාර්තාවක්, හෝ පාස්වර්ඩ් එකක් ලියපු කොළ කෑල්ලක් මේ පසුබිම් කැමරා වලට පහසුවෙන්ම හසු වෙන්න පුළුවන්.

2. සමාජීය බලපෑම: “ඔයා මාව රෙකෝඩ් කරනවද?”

2026 දී වුණත් AR කණ්ණාඩි පළඳින එකේ සමාජීය ආචාරධර්ම තාම හරියට හැදිලා නෑ. කවුරුහරි අපිට හොරෙන් අපිව රෙකෝඩ් කරනවද කියන බිය දැන් සමාජය පුරාම තියෙනවා.

• LED ලයිට් එක ක්‍රියා විරහිත කිරීම: නීත්‍යානුකූල බොහෝ ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි වල වීඩියෝ රෙකෝඩ් වෙද්දි පත්තු වෙන පොඩි LED බල්බ් එකක් තියෙනවා. හැබැයි සයිබර් අපරාධකරුවන් දැන් මේ ලයිට් එක පත්තු වෙන්නේ නැති වෙන්න මෘදුකාංග වෙනස් කරලා (Software patches) තියෙනවා. මේ නිසා පොදු ස්ථාන, ජිම් (Gyms), සහ කාර්යාල වල කිසිම කෙනෙකුට නොදැනෙන්න රෙකෝඩ් කිරීමේ හැකියාව ලැබිලා.
• ගමන් කරන අතරතුර මුහුණු හඳුනාගැනීම (Facial Recognition on the Go): ඇතැම් තෙවන පාර්ශවීය (Third-party) ඇප්ස් හරහා, ඔබ පාරේ යනකොට හමුවන නොදන්නා මිනිස්සුන්ගේ මුහුණු ස්කෑන් කරලා, තත්පර කිහිපයකින් ඒ අයගේ සෝෂල් මීඩියා ප්‍රොෆයිල් හොයාගන්න දැන් පුළුවන් වෙලා තියෙනවා.

3. ඔබේ අවකාශයේ පෞද්ගලිකත්වය (Spatial Privacy) තහවුරු කරගන්නේ කෙසේද?

මේ නිසා ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි විසි කරන්න ඕනේ නෑ. හැබැයි ඔබ මේවා පාවිච්චි කරන්න ඕනේ හරියට ඔබේ ගෙදර ඇතුළේ ඩ්‍රෝන (Drone) කැමරාවක් යවනවා වගේ කල්පනාවෙනුයි.

• ස්ථානය මත පදනම් වූ සීමා කිරීම් (Geofenced Privacy Zones): ඔබේ AR උපාංගයේ Settings වලට ගිහින් Location-based restrictions හදන්න. ඔබ නිවසට හෝ කාර්යාලයට ඇතුළු වන විට GPS තාක්ෂණය හරහා එය හඳුනාගෙන, ස්වයංක්‍රීයවම කැමරා සහ Spatial mapping ක්‍රියා විරහිත (Disable) වන සේ සකසන්න.
• අමුත්තන් සඳහා “Guest Mode” භාවිතා කරන්න: ඔබේ යහළුවෙකුට ඔබේ කණ්ණාඩිය දාලා බලන්න ඕනේ වුණොත්, අනිවාර්යයෙන්ම Guest profile එකක් පාවිච්චි කරන්න. ඒකෙන් ඔබේ පෞද්ගලික මැසේජ් හෝ ඔබේ ඇස්වල චලනයන් (Eye-tracking data) වෙනත් කෙනෙකුට පෙනෙන එක වළක්වා ගන්න පුළුවන්.
• දත්ත ප්‍රතිපත්තිය (Data Policy) කියවන්න: අඩුවට තියෙනවා කියලා ආනයනය කරපු ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි ගන්න කලින්, ඒවා පරිසරය ස්කෑන් කරන දත්ත ගබඩා කරන්නේ කණ්ණාඩිය ඇතුලෙමද (Locally), නැත්නම් Cloud එකට අප්ලෝඩ් කරනවද කියලා බලන්න. පෞද්ගලිකත්වය වැදගත් ස්ථාන සඳහා සැමවිටම Local processing තියෙන උපාංග තෝරාගන්න.

ක්ෂණික මාර්ගෝපදේශය: සාමාන්‍ය Webcam සහ නවීන AR Glasses අතර වෙනස

ලක්ෂණය	ලැප්ටොප් වෙබ් කැමරාව (අතීතය) 💻	AR ස්මාර්ට් කණ්ණාඩි (2026) 🕶️
පෙනෙන පරාසය	එක තැනක සිටී; ඉදිරියෙන් ඇති දේ පමණක් පෙනේ.	ජංගමයි; ඔබ බලන සෑම තැනක්ම අංශක 360ක් පෙනේ.
රැස් කරන දත්ත	2D වීඩියෝ සහ ඕඩියෝ පමණි.	3D සිතියම්, ඇස්වල චලනයන් සහ ගැඹුර (Depth data).
රෙකෝඩ් වන බව දැනීම	පැහැදිලියි (ඔබ තිරයක් ඉදිරිපස වාඩි වී සිටී).	රහසිගතයි (ඔබ ඇවිදින විට පසුබිමෙන් සිදුවේ).
හොඳම ආරක්ෂාව	ලෙන්ස් එක වැසීමට ප්ලාස්ටික් කවරයක් දැමීම.	මෘදුකාංග හරහා සීමා කිරීම (Geofencing) සහ ඇප්ස් පරීක්ෂා කිරීම.

අවසාන නිගමනය:

අපේ භෞතික ලෝකය සහ ඩිජිටල් ලෝකය අපි හිතුවාටත් වඩා වේගයෙන් දැන් එකතු වෙමින් තියෙනවා. ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළේ අපි AR තාක්ෂණයේ පහසුව භුක්ති විඳින ගමන්ම මතක තියාගන්න ඕනේ, අපේ නිවසේ පෞද්ගලිකත්වය කියන්නෙත් දැන් ඩිජිටල් වත්කමක් කියලා. ඔබේ මුහුණේ තියෙන කැමරා ගැන සැලකිලිමත් වෙන්න, Settings පරීක්ෂා කරන්න. ඔබේ ජීවිතය Cloud එකට අප්ලෝඩ් වෙන්න කලින් ඔබේ පරිසරය පාලනය කරන්න.

සැමවිටම අවදියෙන් ඉන්න, ඔබේ අවකාශය ආරක්ෂා කරගන්න. නවීන තාක්ෂණය සමඟින් ඉදිරියටම යන්න Pariganaka.com සමඟින් දිගටම රැඳී සිටින්න!