මෑතකදී ‘The Atlantic’ හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී නිකලස් තොම්සන් (Nicholas Thompson) සමඟ පැවති “The Most Interesting Thing in AI” සම්මුඛ සාකච්ඡාවකට එක්වෙමින්, නොබෙල් ත්‍යාගලාභී MIT ආර්ථික විද්‍යාඥ ඩැරොන් අසෙමොග්ලු (Daron Acemoglu) කෘතිම බුද්ධිය (AI), ආදායම් අසමානතාවය සහ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයේ අනාගතය පිළිබඳව වැදගත් අදහස් රැසක් පළ කළේය. නවීන තාක්ෂණය හුදෙක් ‘ස්වයංක්‍රීයකරණය’ (automation) කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කළහොත්, එයින් මධ්‍යම පන්තියට දැවැන්ත තර්ජනයක් එල්ල විය හැකි බව ඔහු එහිදී අනතුරු ඇඟවීය.

ස්වයංක්‍රීයකරණයේ අර්බුදය සහ ආදායම් අසමානතාවය

අසෙමොග්ලු පෙන්වා දෙන්නේ වර්තමානයේ ලිබරල් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එල්ල වී ඇති ප්‍රධානතම අර්බුදය ස්වයංක්‍රීයකරණය සමඟ දැඩිව බැඳී පවතින බවයි. ඔහුගේ පර්යේෂණවලට අනුව, පසුගිය දශක කිහිපය තුළ පශ්චාත්-කාර්මික යුගයේ විවිධ අධ්‍යාපන මට්ටම් අතර ඇති වූ වේතන විෂමතාවයෙන් 50% ත් 70% ත් අතර ප්‍රමාණයකට හේතු වී ඇත්තේ ස්වයංක්‍රීයකරණයයි.

“රොබෝ තාක්ෂණය පැමිණීම නිසා රැකියා අහිමි වූයේ කම්කරුවන්ගෙන් 5% කටත් වඩා අඩු පිරිසකටයි. නමුත් එයින් ඇති වූ සමාජ අතෘප්තිය සහ කැළඹීම ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් වැනි නායකයින් බලයට පත්වීමට පවා බලපෑවා,” අසෙමොග්ලු පැහැදිලි කළේය. “AI තාක්ෂණය මඟින් ඉදිරි වසර 20 තුළදී කම්කරුවන්ගෙන් 20% කගේ රැකියා අහිමි කළහොත්, එය සමාජය තුළ ‘භූමිකම්පාවක්’ වැනි බලපෑමක් ඇති කරාවි.”

AI ආකෘති මූලික වශයෙන් ස්වයංක්‍රීයකරණ තාක්ෂණයන් ලෙස සංවර්ධනය වන බැවින්, එයින් සිදුවන්නේ ජාතික ආදායමෙන් ශ්‍රමිකයින්ට ලැබෙන කොටස අඩු වී, ප්‍රාග්ධනයට (capital) හිමිවන කොටස වැඩි වීමයි. මෙයින් මධ්‍යම පන්තිය තවදුරටත් මිරිකී සමාජ අසමානතාවය උග්‍ර වනු ඇත.

සිලිකන් නිම්නයේ උපායමාර්ගවල ඇති දුර්වලතා

AI ක්ෂේත්‍රයේ සම්පත් බෙදී යන ආකාරය පිළිබඳව ද අසෙමොග්ලු සිය කනස්සල්ල පළ කළේය. ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ (විශේෂයෙන් සිලිකන් නිම්නයේ) දැවැන්ත ප්‍රාග්ධනයක් සහ ඉංජිනේරු කුසලතා විශාල ප්‍රමාණයක් වැය කරන්නේ කෘත්‍රිම සාමාන්‍ය බුද්ධියක් (AGI – Artificial General Intelligence) නිර්මාණය කිරීමේ අරමුණින් යෝධ ‘Foundation Models’ සංවර්ධනය කිරීම සඳහායි.

අසෙමොග්ලු පවසන්නේ මෙය “වැරදි කූඩයකට බිත්තර සියල්ලම දැමීමක්” වැනි ක්‍රියාවක් බවයි. ඇමරිකාව Foundation Models කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කරද්දී, චීනය වැනි තරඟකරුවන් AI සහ රොබෝ තාක්ෂණය සෘජුවම නිෂ්පාදන ක්‍රියාවලියට යොදාගැනීම (Application layer) සඳහා විශාල වශයෙන් ආයෝජනය කරයි. සැබෑ ආර්ථික වටිනාකමක් සහ ඵලදායීතාවයක් නිර්මාණය වන්නේ යෙදුම් (applications) හරහා මිස ආකෘති (models) විශාල කිරීමෙන් පමණක් නොවන බව ඔහුගේ අදහසයි.

තවද, ඉදිරි වසර 10 තුළ සැබෑ AGI තාක්ෂණයක් බිහිවනු ඇතැයි ඔහු විශ්වාස නොකරයි. එබැවින් මිනිස් නිර්මාණශීලිත්වය, නවෝත්පාදනය සහ සියුම් මෝටර් කුසලතා අවශ්‍ය වන රැකියා තවදුරටත් අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත. මුහුණට-මුහුණ අන්තර්ක්‍රියා අවශ්‍ය වන රැකියා, යාන්ත්‍රික සහ සිවිල් ඉංජිනේරු විද්‍යාවන් සහ කාර්මික ශිල්පීය රැකියා යන්ත්‍ර මඟින් ප්‍රතිස්ථාපනය වීමේ සම්භාවිතාව ඉතා අඩු බව ඔහු අවධාරණය කළේය.

“කම්කරුවන්ට හිතකාමී AI” (Pro-Worker AI) සඳහා වූ යෝජනාව

මානව ශ්‍රමය සරලවම යන්ත්‍ර මඟින් ප්‍රතිස්ථාපනය කරන අනාගතයක් පිළිගන්නවා වෙනුවට, අසෙමොග්ලු යෝජනා කරන්නේ “කම්කරුවන්ට හිතකාමී AI” (pro-worker AI) තාක්ෂණයක් කරා අප යොමු විය යුතු බවයි. Generative AI හරහා කම්කරුවන්ට වඩාත් හොඳින් ගැටළු විසඳීමට හැකියාව ලබා දීම, නව කුසලතා වර්ධනය කිරීම සහ ඔවුන් සඳහා නව කාර්යයන් නිර්මාණය කිරීම සිදු කළ හැකිය.

උදාහරණයක් ලෙස, විදුලි කාර්මිකයෙකුගේ රැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීය කිරීමට උත්සාහ කරනවා වෙනුවට, එම කාර්මිකයාට සහාය වන AI යෙදුමක් නිර්මාණය කළ හැකිය. ක්ෂේත්‍රයේ ඇති ඉතා සංකීර්ණ ගැටළුවක් හඳුනාගැනීමටත්, ඊට අදාළ න්‍යායාත්මක සහ ප්‍රායෝගික දැනුම ලබාදීමටත් මෙම AI සහායකයාට (AI companion) හැකි වනු ඇත. හෙදියන්, ගුරුවරුන් සහ වෙනත් වෘත්තිකයන් සඳහා ද මෙවැනි මෙවලම් සංවර්ධනය කිරීමෙන් මිනිස් ශ්‍රමය කපා හැරීම වෙනුවට මිනිසුන්ගේ ඉල්ලුම වැඩි කළ හැකිය.

ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කතිකාවතක අවශ්‍යතාවය

අවසාන වශයෙන්, AI භාවිතය සම්බන්ධයෙන් ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී අදහස් විමසීමක් නොමැති වීම පිළිබඳව අසෙමොග්ලු දැඩි ලෙස විවේචනය කළේය. AI මඟින් අපගේ ආර්ථිකයේ සහ සමාජ ජීවිතයේ සෑම අංශයක්ම පරිවර්තනය කරන බව පවසන අතරම, එය ඉතා සංකීර්ණ තාක්ෂණයක් බැවින් එහි තීරණ ගැනීමේ බලය තාක්ෂණික සමාගම්වල නායකයින්ට පමණක් පවරා ජනතාව පසෙකට වී සිටිය යුතු යැයි කීම සම්පූර්ණයෙන්ම පරස්පර විරෝධී බව ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

විනාශයක් වූ පසු ඊට ප්‍රතික්‍රියා දක්වනවා (reactive) වෙනුවට, AI තාක්ෂණය කුමන දිශාවකට යා යුතුද යන්න තීරණය කිරීම සඳහා කල්තියා ක්‍රියාත්මක වන නියාමන න්‍යාය පත්‍රයක් (proactive regulatory agenda) සහ සමාජය පුරා විවෘත ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී කතිකාවතක් නිර්මාණය විය යුතු බව ඔහු වැඩිදුරටත් අවධාරණය කළේය.


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *