මීට වසර පහකට පෙර ඔබ ශ්‍රී ලංකාවේ පන්තිකාමරයකට ගියේ නම්, ඔබට දැකගත හැකි වූයේ මේස පේළි, සුදු පුවරුවක් (Whiteboard) සහ නිහඬව සටහන් ලියාගන්නා ළමුන් පිරිසකි. අද, එනම් 2026 වන විට, භෞතික පන්තිකාමරය යන සංකල්පය වේගයෙන් මැකී යමින් පවතී.

අධිවේගී 6G ජාලගත කිරීම්, ‘Spatial Computing’ (අවකාශීය පරිගණකකරණය) සහ ‘BCI’ (Brain-Computer Interfaces) තාක්ෂණයේ පැමිණීමත් සමඟ, ශ්‍රී ලංකාවේ අධ්‍යාපනය කටපාඩම් කිරීමේ සිට ප්‍රායෝගික සහ මනසට ගැළපෙන (Cognitive-adaptive) ඉගෙනුම් ක්‍රමයක් දක්වා පරිවර්තනය වී ඇත. කොළඹ සිට කිලිනොච්චිය දක්වා සෑම සිසුවෙකුටම ලෝක මට්ටමේ අධ්‍යාපනයක් සමීප කරවීමට මෙම නවීන තාක්ෂණයන් සමත් වී ඇති ආකාරය මෙසේය.

1. අවකාශීය පරිගණකකරණය (Spatial Computing): ලෝකයම ත්‍රිමාණ කැන්වසයක් ලෙස

පොත් පිරුණු බර පාසල් බෑග් වෙනුවට දැන් සිසුන් භාවිතා කරන්නේ සැහැල්ලු AR කණ්ණාඩි (Augmented Reality glasses) ය. ඩිජිටල් ත්‍රිමාණ වස්තූන් සැබෑ පරිසරය සමඟ මුසු කරන ‘Spatial Computing’ හරහා ශ්‍රී ලාංකික සිසුන් දැන් අධ්‍යාපනය ලබති.

• සජීවී ඉගෙනුම් අත්දැකීම්: සීගිරිය පිළිබඳ ඉතිහාස පාඩමක් දැන් පොතකින් කියවන්නේ නැත; සිසුන්ට තම විසිත්ත කාමරයේ සිටම 5 වන සියවසේ සීගිරි මාළිගාවේ නිවැරදි ත්‍රිමාණ (Holographic) ආකෘතියක් තුළ ඇවිද යා හැක. පේරාදෙණිය විශ්වවිද්‍යාලයේ වෛද්‍ය සිසුන් සැබෑ රෝගියෙකුට ප්‍රතිකාර කිරීමට පෙර, ප්‍රතිචාර දක්වන අතිශය නිවැරදි ත්‍රිමාණ මානව ආකෘති මත අතත්‍ය (Virtual) සැත්කම් පුහුණු වෙති.
• ත්‍රිභාෂා අතත්‍ය සරසවිය (Trilingual Virtual Campus): භූගෝලීය සහ භාෂාමය බාධක දැන් බිඳ වැටී ඇත. කොළඹ සිටින ප්‍රමුඛ පෙළේ ඉංජිනේරු මහාචාර්යවරයෙකු පවත්වන දේශනයකට ඈත ගම්මානයක සිටින සිසුවෙකුට ත්‍රිමාණ තාක්ෂණය ඔස්සේ සජීවීව සහභාගී විය හැක. විෂයයට අදාළව ක්‍රියාත්මක වන ‘Agentic AI’ පරිවර්තක පද්ධති හරහා එම ඉංග්‍රීසි හෝ සිංහල දේශනය, දෙමළ භාෂාවෙන් ශ්‍රවණය කිරීමටත් ත්‍රිමාණ උපසිරැසි දැකීමටත් සිසුවාට එම මොහොතේම (Real-time) අවස්ථාව ලැබේ.

2. BCI තාක්ෂණය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධි ගුරුවරුන් (Cognitive-Adaptive Tutors)

2026 වසරේ අධ්‍යාපන ක්ෂේත්‍රයේ සිදු වූ විශාලතම පෙරළිය වන්නේ ශරීරයට ඇතුළු නොකරන (Non-invasive) BCI ඉගෙනුම් හිස්වැසුම් (Headbands) හඳුන්වා දීමයි. මෙම උපාංග මගින් සිසුන්ගේ සිතුවිලි කියවන්නේ නැත; ඒ වෙනුවට ඔවුන්ගේ අවධානය, වෙහෙස සහ යමක් ග්‍රහණය කරගැනීමේ මට්ටම (Cognitive load) නිරීක්ෂණය කරයි.

• ක්ෂණිකව වෙනස් වන විෂය නිර්දේශ: සෑම සිසුවෙකුටම පුද්ගලික ‘Agentic AI’ ගුරුවරයෙකු (AI Tutor) අනුයුක්ත කර ඇත. සංකීර්ණ ගණිත ගැටලුවක් විසඳීමේදී සිසුවාට එය තේරුම් ගැනීමට අපහසු වන බව BCI දත්ත හරහා AI ගුරුවරයා ක්ෂණිකව හඳුනා ගනී. එවිට AI ගුරුවරයා ස්වයංක්‍රීයව පාඩම මඳක් නතර කර, සිසුවාට තේරුම් යන ආකාරයට වඩාත් සරලව එය පැහැදිලි කර දෙයි.
• සාම්ප්‍රදායික විභාග අවලංගු වීම: එකම විභාග ප්‍රශ්න පත්‍රයකින් සියලු දෙනා මනින පැරණි ක්‍රමය දැන් ක්‍රියාත්මක නොවේ. ඒ වෙනුවට, සිසුවාගේ ගැටලු විසඳීමේ හැකියාව සහ අවධානය මත පදනම්ව AI විසින් අඛණ්ඩව ඔහුගේ දැනුම තක්සේරු කරනු ලබයි. මේ නිසා වාර අවසානයේ ඇතිවන විභාග බියක් තවදුරටත් ළමුන්ට නොමැත.

3. ඉගෙනුමට ඉපැයුමක් (“Learn-to-Earn”): ‘ඊ-රුපියල’ හරහා ක්ෂුද්‍ර සහතික

සාම්ප්‍රදායික A, B, C සාමාර්ථ වෙනුවට, දැන් ජාතික ආර්ථිකයට සම්බන්ධ බ්ලොක්චේන් (Blockchain) තාක්ෂණයෙන් තහවුරු කළ ඩිජිටල් සහතික ක්‍රමයක් (Micro-credentials) භාවිතා වේ.

• කුසලතා තහවුරු කිරීම: ‘ක්වොන්ටම් ඇල්ගොරිතම’ (Quantum Algorithms) හෝ ‘නවීන කෘෂිකාර්මික කළමනාකරණය’ (AgTech Management) වැනි විශේෂිත කොටස් සාර්ථකව අවසන් කරන සිසුන්ට ආරක්ෂිත ඩිජිටල් පදක්කම් (Digital badges) ලැබේ. රැකියා ලබාදෙන ආයතනවලට වසර ගණනාවක උපාධි සහතික නොමැතිව වුවද, මෙම කුසලතා ක්ෂණිකව තහවුරු කරගත හැක.
• ඉගෙනීමට දිරිගැන්වීමක්: ‘ඊ-රුපියල’ (e-Rupee / CBDC) ජාලය භාවිතා කරමින් රජය සහ පෞද්ගලික තාක්ෂණික අංශය එක්ව “Learn-to-Earn” (ඉගෙන ගන්නා අතරතුර උපයන්න) ස්මාර්ට් කොන්ත්‍රාත්තු හඳුන්වා දී ඇත. උසස් පරිගණක කේතනයන් (Coding) හෝ සයිබර් ආරක්ෂණ අභ්‍යාස සාර්ථකව නිම කරන සිසුන්ගේ ඩිජිටල් පසුම්බි (Digital Wallets) වෙත ස්වයංක්‍රීයව ‘ඊ-රුපියල්’ දීමනාවක් බැර වේ. මෙය අනාගත වෘත්තිකයින් දිරිමත් කිරීමට ගත් කදිම පියවරකි.

Pariganaka.com කතුවැකිය: අර්ථයක් නොමැතිව කටපාඩම් කිරීමේ යුගයේ අවසානය අප දැන් අත්දකිමින් සිටිමු. සිසුවෙකුගේ මොළය තොරතුරු ග්‍රහණය කරගන්නා ආකාරය නිවැරදිව අවබෝධ කරගන්නා AI තාක්ෂණයත්, Spatial Computing තාක්ෂණයත් මුසු කිරීම හරහා, ළමයා පද්ධතියට අනුගත කරනවා වෙනුවට පද්ධතිය ළමයාට අනුගත වන අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ශ්‍රී ලංකාව ගොඩනඟමින් සිටී. අප රට ලෝකයේ ප්‍රමුඛතම තාක්ෂණික කුසලතා මධ්‍යස්ථානයක් (Global deep-tech talent hub) බවට පත්වන්නේ මෙලෙසිනි.