සිලිකන් නිම්නය (Silicon Valley) එහි විවිධ අමුතු ප්‍රවණතා සඳහා ප්‍රසිද්ධය. නමුත් කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) වටා ගෙතුණු නවතම වර්ධනයන් අතිශය විකාරරූපී මෙන්ම බියජනක තත්ත්වයකට පත්ව ඇත. දත්ත විශ්ලේෂණ ආයතනයක් වන Palantir හි ඉහළ නිලධාරීන්ගේ මෑතකාලීන ප්‍රකාශ මගින් තාක්ෂණික කර්මාන්තය තුළ පවතින අනතුරුදායක අතිමහත් ආත්ම විශ්වාසය සහ ඉදිරියේදී පැමිණෙන පුරෝකථන (predictive) ඇල්ගොරිතමවල තර්ජනය පිළිබඳව දැඩි අනතුරු ඇඟවීමක් කර ඇත.

සිගරට්ටුව තත්ත්වයේ සංකේතයක් (Status Symbol) සහ “සමූහ මනෝවික්ෂේපය”

Palantir හි ප්‍රධාන තාක්ෂණික නිලධාරී (CTO) ශ්‍යාම් සංකර් (Shyam Sankar) පවසන පරිදි, සිලිකන් නිම්නයේ ප්‍රමුඛ පෙළේ AI පර්යේෂකයන් අතර නවතම තත්ත්වයේ සංකේතයක් (status symbol) නිර්මාණය වී ඇත; ඒ සිගරට් බීමයි. CBS නිව්ස් සමඟ පැවති සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී ඔහු ප්‍රකාශ කළේ, පර්යේෂකයන් තමන් ගොඩනඟන තාක්ෂණය කෙරෙහි ඇති දැඩි කැපවීම සහ විශ්වාසය අන් අයට පෙන්වීම සඳහා මෙලෙස දුම්පානයට යොමුවන බවයි.

මෙහි තර්කය විශාල ඔට්ටුවක් මත පදනම් වූවකි. යම් දිනෙක යන්ත්‍ර මිනිසුන්ට වඩා බුද්ධිමත් වනු ඇති බවත්, එමගින් පිළිකාව සුව කරනු ඇති බවත් මෙම පර්යේෂකයන්ට දැඩි විශ්වාසයක් පවතී. ඔවුන් සිතන්නේ දුම්පානය නිසා ඇතිවන දිගුකාලීන සෞඛ්‍ය අවදානම්, දැනට ඔවුන් විසින්ම සංවර්ධනය කරන AI මගින් අනාගතයේදී විසඳනු ඇති බවයි. සංකර් මෙම මානසිකත්වය දැඩිව විවේචනය කළ අතර එය “සමූහ මනෝවික්ෂේපයක් (mass psychosis) සහ සමාජ මායාවක්” ලෙස හැඳින්වීය.

මෙම විකාරරූපී තත්ත්වය මධ්‍යයේ වුවද, තාක්ෂණික කාර්යාල තුළ නිකොටින් නිෂ්පාදන නැවතත් ජනප්‍රිය වෙමින් පවතී. එක් AI ආරම්භක ව්‍යාපාරයක (Startup) ප්‍රධාන විධායක නිලධාරියෙකු විහිළුවට මෙන් පවසා තිබුණේ, යමෙකුට පෙනහළු පිළිකාවක් වැළඳෙන කාලය වන විට, AI රොබෝවරුන්ට එය සුව කිරීමට හැකියාව ලැබෙනු ඇති බවයි.

Predictive AI සහ මිනිස් සිතුවිලිවල අනාගතය

සිලිකන් නිම්නයේ සමහරුන් මෙලෙස AI ගැන අධි ආත්ම විශ්වාසයක් පෙන්වද්දී, අනාවැකි පළ කරන ඇල්ගොරිතමවල (predictive algorithms) වර්තමාන දිශානතිය පිළිබඳව ඊට වඩා බරපතල අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් වී ඇත.

දැනට, මෙම predictive AI පද්ධති ප්‍රධාන වශයෙන් වාණිජ අනාවැකි පළ කිරීම් සඳහා යොදා ගනී. මිනිසුන්ගේ අතීත හැසිරීම් අධ්‍යයනය කිරීමෙන්, පාරිභෝගිකයෙකු නිශ්චිත මිලදී ගැනීමක් කරයිද හෝ ණයක් සාර්ථකව ආපසු ගෙවයිද යන්න මෙම ඇල්ගොරිතම මගින් ගණනය කරනු ලබයි. කෙසේ වෙතත්, Palantir හි නායකත්වය අනතුරු අඟවන්නේ මෙම ක්‍රමවේදයන්ම ඉතා ඉක්මනින් තවත් දුරට ගමන් කරනු ඇති බවයි; එනම් පුද්ගලයෙකු යම් ක්‍රියාවක් කිරීමට පෙර ඔහුගේ සිතුවිලි කල්තියා දැනගැනීම (anticipate) දක්වා මෙය වර්ධනය විය හැකි බවයි.

යන්ත්‍ර මගින් මිනිස් සිතුවිලි අනාවැකි පළ කිරීමේ හැකියාව සදාචාරාත්මක සහ පෞද්ගලිකත්වය පිළිබඳ දැඩි ගැටලු මතු කරයි. අනාගතයේදී මෙම ආක්‍රමණශීලී මෙවලම් සාමාන්‍ය ජනතාවට එරෙහිව භාවිතා වීමේ දැඩි අවදානමක් පවතින අතර, ඒ සඳහා දැඩි නියාමනයන් සහ පාලනයන් අත්‍යවශ්‍ය බවට හඬක් නැගෙමින් පවතී. එමෙන්ම සමාගම් නීතියේ අකුරටම ක්‍රියා කළද, එහි සදාචාරාත්මක හරය සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කරමින් මෙම පද්ධති සූරාකෑමට ලක් කිරීමේ පැහැදිලි අවදානමක් ද පවතී.

කෘත්‍රිම බුද්ධිය පිළිබඳ ගෝලීය අවධානය අඛණ්ඩව ඉහළ යද්දී, තාක්ෂණික අංශය අන්ත දෙකක් අතර සිරවී ඇති බව පෙනේ: එක් පසෙකින් යථාර්ථය අමතක කළ පර්යේෂකයන් පිරිසක් සිටින අතර, අනෙක් පසින් ඔබ සිතීමටත් පෙර ඔබ සිතන්නේ කුමක්දැයි දැනගත හැකි ඇල්ගොරිතම ක්‍රියාත්මක වීමේ අද්දරට අප පැමිණ ඇත.