ගෝලීය කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) අවි තරඟය වේගයෙන් ඉදිරියට යත්ම, විද්‍යාඥයින් විසින් නවතම සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කර ඇත—එනම් ජෛවීය ජීවය සහ ඩිජිටල් යන්ත්‍ර සූත්‍ර භෞතිකව එකට බැඳෙන නව තාක්ෂණික යුගයකි. විද්‍යාවේ විස්මිත පිම්මක් සනිටුහන් කරමින්, ඕස්ට්‍රේලියානු රසායනාගාරයක් විසින් ලෝකයේ ප්‍රථම ජෛව පරිගණකය (biological computer) නිර්මාණය කරමින් සිටී.

Melbourne හි Cortical Labs හි විද්‍යාඥයින් විසින් මිනිස් සම සහ රුධිර සාම්පල වලින් ලබාගත් සජීවී නියුරෝන (neurons) වර්ධනය කර, ඒවා සාම්ප්‍රදායික සිලිකන් චිප් සමඟ ඒකාබද්ධ කර ඇත. මෙය ජීව විද්‍යාව සහ තාක්‍ෂණය එක් කළ විප්ලවීය නිර්මාණයක් වන අතර, පර්යේෂකයන් එය හඳුන්වන්නේ හුදෙක් කෘත්‍රිම බුද්ධියක් ලෙස නොව “සැබෑ බුද්ධියක්” (Actual Intelligence) ලෙසිනි.

ජෛව පරිගණකයක් ක්‍රියා කරන්නේ කෙසේද?

නියුරෝන යනු මිනිස් මොළය තුළ පණිවිඩ යැවීමට සහ ලබා ගැනීමට වගකිව යුතු අන්වීක්ෂීය සෛල වේ. මෙම රසායනාගාරය තුළ, විද්‍යාඥයින් මෙම සජීවී නියුරෝන වර්ධනය කර, කුඩා ඉලෙක්ට්‍රෝඩ (electrodes) වලින් සමන්විත විශේෂයෙන් නිර්මාණය කරන ලද චිපයක් මත තබා ඇත.

මෙම ඉලෙක්ට්‍රෝඩ සන්නිවේදන පාලමක් ලෙස ක්‍රියා කරන අතර, විද්‍යාඥයින්ට නියුරෝන වෙත විද්‍යුත් සංඥා යැවීමට සහ නියුරෝන මගින් ආපසු යවන සංඥා කියවීමට ඉඩ සලසයි. පරිගණක සැකසුම් (computation) සඳහා මෙම ජෛවීය ස්නායු පද්ධති භාවිතා කිරීමෙන්, ලෝකයේ ප්‍රථම වරට ජෛව දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් (biological data center) නිර්මාණය කිරීමට පර්යේෂණ කණ්ඩායම සමත් වී ඇත. ක්ලවුඩ් (cloud) පද්ධතියක් හරහා දුරස්ථව වුවද මෙයට ප්‍රවේශ විය හැකිය.

මෙම ජෛව චිප් වල ඉගෙනුම් හැකියාවන් පරීක්ෂා කිරීම සඳහා, පර්යේෂකයන් විසින් 1970 දශකයේ සම්භාව්‍ය වීඩියෝ ක්‍රීඩාවක් වන Pong ක්‍රීඩා කරන ආකාරය නියුරෝන වලට ඉගැන්වූ අතර, 90 දශකයේ ජනප්‍රිය Doom ක්‍රීඩාව ක්‍රීඩා කිරීමටද දැන් ඒවාට උගන්වා ඇත. අතථ්‍ය (virtual) බෝලය හෝ ඉලක්කය ඇත්තේ කොතැනදැයි පවසන විද්‍යුත් සංඥා නියුරෝන වෙත ලැබෙන අතර, තිරය මත චලනය මෙහෙයවීම සඳහා ඒවා තමන්ගේම සංඥා යවමින් ප්‍රතිචාර දක්වයි.

AI හි දැවැන්ත බලශක්ති අර්බුදයට විසඳුමක්

මෙම ජෛව පද්ධතියේ ඇති ප්‍රධානතම වාසියක් වන්නේ තාක්‍ෂණික ලෝකයේ පවතින දැවැන්ත අර්බුදයක් වන සාම්ප්‍රදායික AI වල අධික බලශක්ති පරිභෝජනයට විසඳුමක් ලබා දීමට ඊට ඇති හැකියාවයි.

නවීන AI දත්ත මධ්‍යස්ථාන මගින් විදුලිය සහ සිලිකන් චිප් පරිභෝජනය කරන වේගය මේ වන විට දැවැන්ත ගෝලීය ගැටලුවක් බවට පත්වෙමින් තිබේ. කෙසේ වෙතත්, Cortical Labs විසින් වැඩිදියුණු කරන ලද ජෛව පරිගණක ඉතා ඉහළ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාවයක් ලබා දෙයි. පර්යේෂකයන් පැහැදිලි කරන්නේ එක් ජෛව ඒකකයක් සාමාන්‍ය විදුලි බුබුලකට සමාන බලශක්ති ප්‍රමාණයකින් ක්‍රියාත්මක වන බවයි. අකාබනික සිලිකන් වලින් කාබනික ජෛව පරිගණක (organic biological computing) වෙත මාරුවීම හරහා අනාගත තාක්ෂණයන් වඩාත් කාර්යක්ෂම සහ පරිසර හිතකාමී කළ හැකිය.

සැබෑ ලෝකයේ යෙදවුම්: රොබෝ තාක්ෂණයේ සිට වෛද්‍ය විද්‍යාව දක්වා

මෙම තාක්ෂණයේ ප්‍රායෝගික යෙදුම් ඉතා විශාලය. රොබෝ තාක්‍ෂණ ක්ෂේත්‍රය තුළ, රොබෝ සුනඛයින්ට සරල සංචාලන (navigation) කාර්යයන් හරහා මඟ පෙන්වීම සඳහා ජෛව පරිගණක මේ වන විටත් පරීක්ෂා කරමින් පවතී. සාම්ප්‍රදායික තාක්‍ෂණික සමාගම් හියුමනොයිඩ් (humanoid) රොබෝවරුන්ගේ යාන්ත්‍රික චලනයන් ප්‍රගුණ කර තිබුණද, වෙනස්වන පරිසරයන් තුළ සංකීර්ණ සැලසුම් සහ තීරණ ගැනීම් සම්බන්ධයෙන් මෙම රොබෝවරු තවමත් අරගල කරති. මිනිස් මොළයකට සමාන ගතික තීරණ ගැනීමේ හැකියාවක් රොබෝවරුන්ට ලබා දෙමින් මෙම හිඩැස පිරවීම සඳහා ජෛව පරිගණක හඳුන්වා දෙනු ලැබේ.

රොබෝ තාක්‍ෂණයට අමතරව, ඖෂධ සොයාගැනීම් (drug discovery) සහ රෝග විශ්ලේෂණය ඇතුළු ජෛව වෛද්‍ය යෙදුම් (biomedical applications) සඳහා මෙම තාක්ෂණය අතිමහත් විභවයක් දරයි.

මෙය “The Matrix” චිත්‍රපටයේ ආරම්භයද?

පරිගණක බලගැන්වීම සඳහා මිනිස් නියුරෝන වර්ධනය කිරීමේ අදහස ස්වභාවිකවම The Matrix වැනි විද්‍යා ප්‍රබන්ධ චිත්‍රපටවල ඇති භයානක දර්ශන සිහිපත් කරයි. කෙසේ වෙතත්, පර්යේෂකයන් මෙම බිය ඉක්මනින් දුරු කරයි.

මෙහිදී සදාචාරාත්මක රේඛාවක් උල්ලංඝනය වන්නේදැයි විමසූ විට විශේෂඥයින් ප්‍රකාශ කරන්නේ, මෙම කුඩා සෛල පොකුරුවලට කිසිදු ආකාරයක සැබෑ විඥානයක් (consciousness) හෝ හැඟීම් ඇති බවට දැනට කිසිදු සාක්ෂියක් නොමැති බවයි. ලන්ඩනයේ ඉම්පීරියල් විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය සයිමන් ෂුල්ට්ස් (Simon Schultz) තහවුරු කළේ, ජෛවීය උපස්ථරයක් (biological substrate) මත පරිගණක ගණනය කිරීම් සිදු කිරීම සාම්ප්‍රදායික පරිගණකයක් මත දැවැන්ත AI පද්ධතියක් අනුකරණය කිරීමට වඩා මූලික වශයෙන් වෙනස් නොවන බවයි.

අප ගොඩනඟමින් සිටින්නේ ඩිස්ටෝපියානු යථාර්ථයක් නොවේ; ඒ වෙනුවට, අප දකින්නේ නවතම කර්මාන්තයක උපත සහ පරිගණකකරණයේ අනාගතය සඳහා ඉහළ කාර්යක්ෂම සහ තිරසාර පරිසර පද්ධතියක ආරම්භයයි.