කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ සුපිරි බුද්ධිමය තාක්ෂණයන් (Super Intelligence – SI) වේගයෙන් වර්ධනය වන වර්තමාන ලෝකයේ, රාජ්‍යයන් හමුවේ ඇති ප්‍රධානතම අභියෝගය වන්නේ රටේ නවෝත්පාදනයන්ට සහ දියුණුවට බාධා නොවන සේ ජනතාවගේ ආරක්ෂාව සහ පෞද්ගලිකත්වය තහවුරු කරන්නේ කෙසේද යන්නයි.

සුප්‍රකට ව්‍යාපාරික ජෙෆ් බෙසෝස් (Jeff Bezos) පෙන්වා දෙන පරිදි, AI යනු මානව ඵලදායිතාව ඉහළ නැංවීමට ඇති ඉතා බලවත් මෙවලමකි. එබැවින් රජයක නියාමනයන් සිදුවිය යුත්තේ තාක්ෂණික වර්ධනය අඩාල වන ආකාරයට නොව, වඩාත් “සැහැල්ලු සහ බුද්ධිමත්” (Light & Smart) ආකාරයකටය.

1. ආයතනික වගකීම සහ පවතින නීති රාමුව

AI මාදිලි නිපදවන ප්‍රමුඛ පෙළේ තාක්ෂණික සමාගම්වලට තම නිෂ්පාදන සම්බන්ධයෙන් විශාල වගකීමක් පැවරේ. රාජ්‍ය මැදිහත්වීම යටතේ සිදු වන ප්‍රධාන කාර්යයන් කිහිපයකි:

• තොරතුරු දැනුම්දීමේ අනිවාර්ය අවශ්‍යතාව: AI පද්ධතියක දෝෂයක් හෝ තර්ජනයක් මතුවූ වහාම තාක්ෂණික සමාගම් විසින් ඒ බව රජයට දැනුම් දී, එය නිවැරදි කිරීමට වහාම පියවර ගත යුතුය.
• පවතින නීති යොදාගැනීම: AI සඳහාම සෑම විටම අලුත් නීති සෑදීම වෙනුවට, දැනට පවතින නිෂ්පාදන වගකීම් නීති (Product Liability Laws) සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂණ නීති මගින් අනිසි ලෙස AI භාවිත කරන පාර්ශ්වයන්ට එරෙහිව පියවර ගත හැක.

2. ස්වාධීන නිරීක්ෂණය සහ විගණනය

විශාල තාක්ෂණික සමාගම් (Big Tech) තමන් විසින්ම නීති සකසාගෙන ක්‍රියා කිරීම කෙරෙහි මහජනතාව තුළ පවතින්නේ අඩු විශ්වාසයකි. එබැවින් රාජ්‍ය අධීක්ෂණය සඳහා පහත පියවර ක්‍රියාත්මක වේ:

• බාහිර විගණනය (Independent Auditing): සමාගම්වල ආරක්ෂිත පියවර පරික්ෂා කිරීමට බාහිර ස්වාධීන විගණකවරුන් පත්කෙරේ. ඔවුන්ගේ වාර්තා සමාගම්වල අධ්‍යක්ෂ මණ්ඩල වෙත ලබාදෙන අතර, ඒ අනුව ක්‍රියාකිරීම ඔවුන්ගේ වගකීමකි.
• රාජ්‍ය මට්ටමේ සමාලෝචනය: තාක්ෂණික සමාගම් පවසන ආරක්ෂිත පියවරයන් සැබැවින්ම ක්‍රියාත්මක වන්නේදැයි පරික්ෂා කිරීමට රජය සෘජු නිරීක්ෂණ යාන්ත්‍රණයක් පවත්වාගෙන යනු ලබයි.

3. දත්ත මධ්‍යස්ථාන (Data Centers) සහ ප්‍රදේශවාසීන්ගේ ගැටලු

AI තාක්ෂණය පවත්වාගෙන යාමට විශාල දත්ත මධ්‍යස්ථාන (Data Centers) සහ බලශක්තිය අවශ්‍ය වේ. නමුත් බොහෝ ප්‍රදේශවාසීන් තම ගම්බිම් අසල මෙවැනි දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඉදිවීමට කැමැත්තක් නොදක්වයි. මෙයට හේතුව වන්නේ විදුලි හා ජල ගාස්තු ඉහළ යාමේ බියයි.

මෙම ගැටලුවට විසඳුම් ලෙස තාක්ෂණික සමාගම් පහත පියවර වෙත යොමුවිය යුතුය:

• මිල සහතික කිරීම් (Rate Guarantees): දත්ත මධ්‍යස්ථාන නිසා ප්‍රදේශවාසීන්ගේ විදුලි හෝ ජල ගාස්තු ඉහළ නොයන බවට සහතික වීම හෝ එම සමාගම් විසින්ම වෙනම බලශක්ති ප්‍රභවයන් සපයා ගැනීම.
• දේශීය රැකියා උත්පාදනය: ප්‍රදේශයේ වෘත්තීය පුහුණු ආයතන සමග එකතු වී, දත්ත මධ්‍යස්ථාන නඩත්තුව සහ පාලනය සඳහා අවශ්‍ය තාක්ෂණික ශ්‍රමිකයන් ලෙස ප්‍රදේශවාසීන් පුහුණු කිරීම.

ඉදිරි මග

කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) වෙතින් ඔබ්බට ගොස් සුපිරි බුද්ධිමය (Super Intelligence) තාක්ෂණයන් කරා ලෝකය ගමන් කරමින් සිටී. රාජ්‍ය පාලනයක මූලික පරමාර්ථය විය යුත්තේ මෙම තාක්ෂණික තරගයෙන් පසුපසට නොගොස් ඉදිරියටම යන අතරතුර, සියලුම පුරවැසියන්ගේ ආරක්ෂාව, පෞද්ගලිකත්වය සහ ජාතික සුරක්ෂිතතාව තහවුරු කිරීමයි.