ගෝලීය කෘත්‍රිම බුද්ධි (AI) අවි තරඟය වේගවත් වෙද්දී, තාක්ෂණික දැවැන්තයින් ප්‍රධාන වශයෙන් කරුණු දෙකක් පසුපස ආක්‍රමණශීලීව හඹා යමින් සිටී: එනම් තම ආකෘති පුහුණු කිරීම සඳහා අවශ්‍ය දැවැන්ත දත්ත ප්‍රමාණයන් සහ ඒවා ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා අවශ්‍ය භෞතික සම්පත් ය. ඕස්ට්‍රේලියාවේ මෑතකදී පැවති පාර්ලිමේන්තු විමර්ශන මගින් අතිශය කනගාටුදායක යථාර්ථයක් හෙළිදරව් කර තිබේ—එනම්, මෙම සම්පත් දෙකම සූරාකෑමට බලාපොරොත්තු වන AI සමාගම් සඳහා නියාමන ක්ෂේම භූමියක් බවට පත්වීමේ අවදානමකට වර්තමානයේ ඕස්ට්‍රේලියාව මුහුණ දී සිටින බවයි. OpenAI ආයතනය සම්බන්ධයෙන් ස්වාධීන සෙනෙට් සභික ඩේවිඩ් පොකොක් (David Pocock) මෑතකදී සිදුකළ ප්‍රශ්න කිරීම් මගින්, සිලිකන් නිම්නයේ දැවැන්තයින් සමඟ ගනුදෙනු කිරීමේදී රටවල් කොතරම් දුර්වල තත්ත්වයක පවතින්නේද යන්න මනාව අවධාරණය කරයි.

ගෝලීය “දත්ත විශුද්ධිකරණ” (Data Laundering) තර්ජනය

මේ වන විට AI සංවර්ධනයේ ප්‍රධාන යුද පිටිය වී ඇත්තේ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයයි. එහිදී ප්‍රකාශන හිමිකම් සහිත (copyrighted) දත්ත භාවිත කරමින් තම ආකෘති පුහුණු කිරීම සඳහා AI සමාගම් “සාධාරණ භාවිතය” (fair use) නැමැති නීතිමය ව්‍යතිරේකය මත රඳා පවතී. කෙසේ වෙතත්, මෙය පැහැදිලි සොරකමක් යැයි පවසමින් නිර්මාණකරුවන් සහ මාධ්‍ය ආයතන විසින් පවරා ඇති නඩු 130 කට අධික ප්‍රමාණයක් හේතුවෙන් තාක්ෂණික කර්මාන්තය මේ වන විට දැවැන්ත පසුබෑමකට ලක්ව ඇත.

මෙම නීතිමය බාධාවෙන් ගැලවීමට මංමුලා සහගත වී සිටින AI සංවර්ධකයින් දැන් වාසිදායක ජාත්‍යන්තර කලාප සොයමින් සිටී. බිග් ටෙක් (Big Tech) සමාගම්වල ඉල්ලීම්වලට යටත් වී, සීමාවකින් තොරව AI පුහුණු කිරීමට ඉඩ සලසන පරිදි ඕස්ට්‍රේලියාව සිය ප්‍රකාශන හිමිකම් නීති වෙනස් කළහොත්, එය “ලෝකයේ දත්ත විශුද්ධිකරණ මධ්‍යස්ථානය” බවට පත්වීමේ බරපතල අවදානමක් පවතී. ප්‍රකාශන හිමිකම් ජාත්‍යන්තර ගිවිසුම් මගින් පාලනය වන බැවින්, ඕස්ට්‍රේලියාව තුළ මෙවැනි පූර්වාදර්ශයක් (precedent) නිර්මාණය කිරීම හරහා AI සමාගම්වලට එහි පැමිණ, ලොව පුරා ඇති ප්‍රකාශන හිමිකම් සහිත නිර්මාණ නීත්‍යානුකූලව ලබාගෙන, එම දත්ත ගෝලීය වශයෙන් “විශුද්ධිකරණය” (launder) කිරීමට හැකිවනු ඇත. මෙය සමස්ත ලෝකයේම නිර්මාණකරුවන්ගේ සහ මාධ්‍ය ආයතනවල බුද්ධිමය දේපළවලට එල්ල වන මාරාන්තික ප්‍රහාරයකි.

සම්පත් සූරාකෑම සහ බිංදුවේ බදු ප්‍රතිපත්තිය

කෘත්‍රිම බුද්ධිය හේතුවෙන් සිදුවන භෞතික සම්පත් විනාශය ද ඒ හා සමානවම භයානකය. නිව් සවුත් වේල්ස් සහ වික්ටෝරියා හරහා යෝධ දත්ත මධ්‍යස්ථාන (data centers) ඉදිවෙමින්, ඕස්ට්‍රේලියාව මේ වන විට දැවැන්ත AI යටිතල පහසුකම් වර්ධනයක් අත්විඳිමින් සිටී. මෙම පහසුකම් සඳහා ඉඩම්, සිසිලන පද්ධති සඳහා ජලය සහ දැවැන්ත විදුලි බලයක් ඇතුළුව ජාතික සම්පත් විශාල ප්‍රමාණයක් වැය වේ.

එහෙත්, මෙයින් රටට ලැබෙන දිගුකාලීන ආර්ථික ප්‍රතිලාභය කුමක්ද යන්න සම්පූර්ණයෙන්ම අපැහැදිලිය. බහුජාතික තාක්ෂණික සමාගම් ගෝලීය බදු සිදුරු (tax loopholes) සූරාකෑම සම්බන්ධයෙන් කුප්‍රකටය. සාමාන්‍ය පුරවැසියෙකු සැලකිය යුතු ආදායම් බද්දක් ගෙවන අතර, මෙම තාක්ෂණික දැවැන්තයින් බොහෝ විට ගෙවන්නේ 1.5% සිට 2% දක්වා වූ ඉතා සුළු බද්දකි. මයික්‍රොසොෆ්ට් (Microsoft) වැනි ප්‍රධාන සමාගම්වල ඇතැම් කලාපීය දත්ත මධ්‍යස්ථාන මෙහෙයුම් ඓතිහාසිකව ශුන්‍ය (0%) බද්දක් ගෙවා තිබීම මීට කදිම නිදසුනකි. සාධාරණ ලෙස බදු නොගෙවා ජාතික සම්පත් සූරාකෑමට තාක්ෂණික දැවැන්තයින්ට ඉඩදීම බරපතල ප්‍රතිපත්තිමය අසාර්ථකත්වයකි.

ස්වයංක්‍රීයකරණය සහ අතුරුදහන් වූ 10 අවුරුදු සැලැස්ම

ප්‍රකාශන හිමිකම් සහ ආයතනික බදුවලට අමතරව, AI මගින් ශ්‍රම වෙළඳපොළට (labor market) ඇති කරන බලපෑම සම්බන්ධයෙන් ජාතික සැලසුම්කරණය තුළ පවතින්නේ දැවැන්ත හිඩැසකි. දේශපාලන විවාදයන් හුදෙක් සංක්‍රමණික සීමාවන් (immigration caps) මත පමණක් කේන්ද්‍රගත වී ඇති අතර, ස්වයංක්‍රීයකරණය (automation) හරහා පැමිණෙන ඊළඟ රැකියා අර්බුදය සැලකිල්ලට ගැනීමට රජයන් අපොහොසත් වී ඇත.

මෙහිදී වඩාත් වගකීම් සහගත ප්‍රවේශයක් වන්නේ, AI තාක්ෂණයේ වර්ධනයට සෘජුවම ගැලපෙන පරිදි ජනගහන සහ සංක්‍රමණ ප්‍රතිපත්ති පෙළගස්වන විධිමත් අවුරුදු 10-20ක මාර්ග සිතියමක් (roadmap) නිර්මාණය කිරීමයි. මහා පරිමාණ ව්‍යුහාත්මක විරැකියාවක් (structural unemployment) වළක්වා ගැනීම සඳහා, AI මගින් ස්වයංක්‍රීය වන අංශ මොනවාදැයි රජයන් විසින් උපායමාර්ගිකව පුරෝකථනය කළ යුතු අතර, ඊට අනුරූපව නිපුණතා මත පදනම් වූ සංක්‍රමණ (skill-based migration) නියාමනය කළ යුතුය.

තමන්වම නියාමනය කරගන්නා ලෙස බිග් ටෙක් (Big Tech) සමාගම් කෙරෙහි විශ්වාසය තබන යුගය දැන් අවසන් වී ඇත. සම්පත් සූරාකන යටත් විජිතයක් බවට පත් නොවී AI විප්ලවයෙන් දිවි ගලවා ගැනීමට ජාතීන්ට අවශ්‍ය නම්, මෙම යටිතල පහසුකම් සම්පූර්ණයෙන්ම මුල් බැස ගැනීමට පෙර, දැඩි ප්‍රකාශන හිමිකම් නීති, සාධාරණ ආයතනික බදුකරණය සහ පෙර සූදානමකින් යුත් කම්කරු සැලසුම් ඔවුන් විසින් නිර්භීතව ඉල්ලා සිටිය යුතුය.