Pariganaka.com වෙත යළිත් සාදරයෙන් පිළිගනිමු! ශ්‍රී ලංකාවේ විදුලි සංදේශ ක්ෂේත්‍රය දැවැන්ත පරිවර්තනයකට ලක්වෙමින් පවතී. 5G තාක්ෂණයේ වාණිජමය හඳුන්වාදීම සහ චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාල (satellite broadband) සේවාවන්ගේ ආගමනයත් සමඟ, අධිවේගී අන්තර්ජාල පහසුකම් වෙන කවරදාටත් වඩා දැන් අපට සමීප වී ඇත. රටේ ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම් නැවත හැඩගස්වන නවතම තාක්ෂණික වර්ධනයන් පිළිබඳ සවිස්තරාත්මක විග්‍රහයක් පහතින් දැක්වේ.

1. ඩයලොග් 5G වාණිජමය දියත් කිරීම සහ Air Fibre

වසර ගණනාවක අත්හදා බැලීම් වලින් පසු, ඊළඟ පරම්පරාවේ ජංගම අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවය ශ්‍රී ලාංකික පාරිභෝගිකයින් සඳහා නිල වශයෙන් යථාර්ථයක් වී ඇත.

• වාණිජමය 5G දියත් කිරීම: 2025 දෙසැම්බර් 18 වන දින, ඩයලොග් ආසිආටා සමාගම විසින් “Dialog 5G Ultra” නමින් ඔවුන්ගේ 5G ජාලය වාණිජමය වශයෙන් නිල වශයෙන් දියත් කරන ලදී.
• දැවැන්ත පාරිභෝගික පදනමක්: මෙම අධිවේගී ජාලය දැනට දිවයින පුරා සක්‍රීය 5G කුළුණු (sites) 220කට අධික සංඛ්‍යාවකින් බලගැන්වෙන අතර, ඒ හරහා සම්බන්ධිත පාරිභෝගිකයින් මිලියන 1.5කට අධික සංඛ්‍යාවකට සේවා සපයනු ලබයි.
• උසස් තරංග කලාප සහ ආයෝජන: TRCSL හි සංඛ්‍යාත වෙන්දේසියේදී, පුළුල් ආවරණයක් සඳහා 3500 MHz කලාපයේ 100 MHz කොටසක් සහ ගිගාබිට් වේගයක් සඳහා 27 GHz කලාපයේ 200 MHz කොටසක් ඩයලොග් විසින් හිමිකර ගන්නා ලදී. මෙම වර්ධනයට සහාය වීම සඳහා ඉදිරි වසර දෙක තුළ තම 5G යටිතල පහසුකම් පුළුල් කිරීමට ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 100ක් ආයෝජනය කිරීමටද සමාගම කැපවී සිටී.
• Dialog Air Fibre: නිවාස සහ ව්‍යාපාර සඳහා සෘජුවම 5G ලබා දීම වෙනුවෙන්, ඩයලොග් විසින් 2026 මැයි 24 දින “Dialog Air Fibre” දියත් කරන ලදී. මෙමගින් සාම්ප්‍රදායික කේබල් අවශ්‍යතාවයකින් තොරව අතිශය වේගවත් Wi-Fi ලබාදෙන අතර, විදුලිය විසන්ධි වූ අවස්ථාවකදී පවා පැය හයක් දක්වා අඛණ්ඩව ක්‍රියාකළ හැකි ලෙස ගෘහස්ථ ඒකකය (IDU) නිර්මාණය කර ඇත.

2. Starlink හි චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාල සේවාව (Satellite Broadband)

ෆයිබර් කේබල් එළීම හෝ 5G කුළුණු ඉදිකිරීම අපහසු ග්‍රාමීය සහ දුෂ්කර ප්‍රදේශ සඳහා, පෘථිවියට ආසන්න කක්ෂයක (LEO) ක්‍රියාත්මක වන චන්ද්‍රිකා අන්තර්ජාලය ප්‍රබල විකල්පයක් ලෙස මතු වී තිබේ.

• නිල බලපත්‍ර ලබාගැනීම: විධිමත් මහජන උපදේශන ක්‍රියාවලියකින් අනතුරුව, ඉලෝන් මස්ක්ගේ Starlink සමාගම සඳහා චන්ද්‍රිකා තාක්ෂණය ඔස්සේ අන්තර්ජාල සේවා සැපයීමට ශ්‍රී ලංකා විදුලි සංදේශ නියාමන කොමිෂන් සභාව (TRCSL) විසින් මූලික අනුමැතිය ලබා දෙන ලදී.
• අනුමත ගාස්තු සැලසුම්: 2025 ජනවාරි මාසයේදී, TRCSL විසින් ශ්‍රී ලංකාව සඳහා Starlink පැකේජ පහක් නිල වශයෙන් අනුමත කරන ලදී. විවිධ පරිශීලක අවශ්‍යතා සපුරාලීම සඳහා නිර්මාණය කර ඇති මෙම පැකේජවල මිල ගණන් සාමාන්‍ය සම්බන්ධතා සඳහා මසකට රු. 9,200 සිට දැවැන්ත ව්‍යාපාරික අවශ්‍යතා සඳහා මසකට රුපියල මිලියන 1.8 දක්වා පරාසයක පවතී.

දේශීය අන්තර්ජාල සම්බන්ධතාවයේ අනාගතය

වේගවත්ව ව්‍යාප්ත වන 5G ජාල සහ Starlink චන්ද්‍රිකා ආවරණයේ එකතුවෙන් අදහස් වන්නේ, වේගවත් සහ විශ්වාසදායක අන්තර්ජාලය තවදුරටත් ප්‍රධාන නාගරික මධ්‍යස්ථානවලට පමණක් සීමා නොවන බවයි. පාරිභෝගිකයින් දැරිය හැකි මිලකට 5G ස්මාර්ට්ෆෝන් භාවිතා කළත්, දුෂ්කර ප්‍රදේශවල චන්ද්‍රිකා ඩිෂ් එකක් මත යැපුණත්, ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් පරතරය දැන් ක්‍රමයෙන් වැසී යමින් පවතී.