කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) මේ වන විට ‘ස්වයංක්‍රීයව තමාවම වැඩිදියුණු කරගැනීමේ’ (Recursive Self-Improvement – RSI) තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් කරා වේගයෙන් ගමන් කරමින් සිටී. Val’s AI හි සම-නිර්මාතෘ සහ ප්‍රධාන විධායක නිලධාරී Rayan Krishnan පවසන පරිදි, මෙම දැවැන්ත වෙනස බොහෝ දෙනා අපේක්ෂා කරනවාට වඩා බෙහෙවින් ඉක්මනින් සිදුවිය හැකිය. වර්තමාන දත්ත සහ ප්‍රමිතික (benchmarks) මත පදනම්ව, Krishnan අනාවැකි පළ කරන්නේ 2027 ජූලි සහ අගෝස්තු අතර කාලය තුළ ප්‍රමුඛ පෙළේ AI සමාගමක් වන Anthropic සම්පූර්ණ RSI මට්ටමකට ළඟා විය හැකි බවයි.

සම්පූර්ණ RSI යන්නෙන් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද?

RSI (Recursive Self-Improvement) යනු කෘත්‍රිම බුද්ධි ආකෘතියකට (AI model) මිනිස් මැදිහත්වීමකින් තොරව තම ඊළඟ, වඩාත් දියුණු අනුවාදය ගොඩනැගීමට සහ වැඩිදියුණු කිරීමට ඇති හැකියාවයි. “සම්පූර්ණ RSI” (Full RSI) තත්ත්වයට ළඟා වීම යන්නෙන් මූලිකවම අදහස් වන්නේ Anthropic වැනි AI පර්යේෂණාගාරවල යන්ත්‍ර ඉගෙනුම් ඉංජිනේරුවන් (machine learning engineers) විසින් දැනට සිදුකරන විශේෂිත කාර්යයන් සහ වැඩ කොටස් සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීය වනු ඇති බවයි.

මෙම සීඝ්‍ර කාලරාමු අනාවැකිය පදනම් වී ඇත්තේ පර්යේෂකයන් දැනට සිදුකරන දේවල් නිරීක්ෂණය කිරීමෙනි. AI ආකෘති ගොඩනැගීමේ ක්‍රියාවලිය මේ වන විට ඉතා හොඳින් අර්ථ දක්වා ඇති අතර, ඒ සඳහා භාවිතා කරන උපාය මාර්ග සමස්ත කර්මාන්තය පුරාම බොහෝ දුරට එකිනෙකට සමාන වෙමින් පවතී.

අනාගත ආර්ථිකය මැන බැලීම (Benchmarking)

Krishnan ගේ සංවිධානය වන Val’s AI, නීතිය, මූල්‍ය, ක්‍රමලේඛන (coding) සහ සයිබර් ආරක්ෂාව වැනි වෘත්තීය අංශ හරහා AI ආකෘති ඇගයීම සඳහා ස්වාධීන ප්‍රමිතික (benchmarks) ගොඩනැගීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. RSI කරා යන ගමන නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා, ඔවුහු AI පුහුණුවට අදාළ ප්‍රධාන කාර්යයන් පහක් නිරීක්ෂණය කරති.

ඔවුන්ගේ පුළුල් මිනුම් දණ්ඩ වන ‘Val’s Index’, සමස්ත එක්සත් ජනපද ආර්ථිකයම සහ ඊට ඇතුළත් වන නිශ්චිත රැකියා ආවරණය වන පරිදි නිර්මාණය කර ඇත. AI ආකෘතිවලට මෙම දර්ශකයට එරෙහිව තම ක්‍රියාකාරීත්වය තනිවම සාර්ථකව වැඩිදියුණු කරගත හැකි නම්, ඉන් අදහස් වන්නේ සමස්ත ආර්ථිකය පුරා සිදුවන විවිධ කාර්යයන් ස්වයංක්‍රීය කළ හැකි ආකෘති ගොඩනැගීමට ඒවා වැඩි වැඩියෙන් සමත් වෙමින් පවතින බවයි.

ස්වයංක්‍රීයකරණයේ වේගය සහ තාක්‍ෂණය ව්‍යාප්ත වීම (Diffusion)

AI ක්ෂේත්‍රයේ පවතින ප්‍රධාන විවාදයක් නම්, RSI සාක්ෂාත් කර ගැනීමත් සමඟම සියලුම රැකියා ක්ෂණිකව ස්වයංක්‍රීය වන වේගවත් වර්ධනයක් සිදුවේද, නැතහොත් සමාජය ඊට අනුගත වන විට මන්දගාමී “ව්‍යාප්තියක්” (diffusion) සිදුවේද යන්නයි. මානව පර්යේෂණ ස්වයංක්‍රීය වූ පසු, පරිගණක චිප නිර්මාණය (chip design) වැනි නව බාධක මතු විය හැකි බැවින්, ක්ෂණිකවම සියල්ල ස්වයංක්‍රීය නොවනු ඇති බව Krishnan සඳහන් කරයි.

කෙසේ වෙතත්, එදිනෙදා වැඩ කටයුතු සඳහා AI ක්‍රියාත්මක කිරීමේ බාධකය අපේක්ෂා කරනවාට වඩා වේගයෙන් බිඳ වැටිය හැකිය. වෛද්‍යවරයකුගේ කාලසටහන් සෑදීමේ කාර්යය සඳහා මසකට පැය 12ක් ඉතිරි කළ සරල AI වෙබ් යෙදුමක් නිර්මාණය කිරීමේ උදාහරණයක් Krishnan බෙදා ගත්තේය. මිනිස් හැසිරීම් සහ පරිශීලක අධ්‍යාපනය මෙහිදී ප්‍රධාන බාධකයක් යැයි කෙනෙකුට සිතිය හැකි වුවද, අනාගතයේදී AI ආකෘති විසින්ම පරිශීලකයන්ගේ දුර්වලතා හඳුනාගෙන ඒවා විසඳීමට AI භාවිතා කරන ආකාරය සක්‍රීයව යෝජනා කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

නියාමනය, දෘෂ්ටිවාද සහ අසමානතාවය

AI තාක්‍ෂණය වේගයෙන් දියුණු වන විට, ඒ සඳහා රජයේ මැදිහත්වීම අනිවාර්ය බව පෙනේ. මෑතකදී වොෂින්ටන් ඩීසී වෙත කළ සංචාරයකින් පසු Krishnan නිරීක්ෂණය කළේ, මහජනතාව AI සහ දත්ත මධ්‍යස්ථාන ගැන වැඩි වැඩියෙන් සැලකිලිමත් වන බව නීති සම්පාදකයින් හඳුනාගෙන ඇති බැවින් නව නියාමනයන් පැමිණීමට ඉහළ සම්භාවිතාවක් ඇති බවයි.

නියාමනයෙන් ඔබ්බට, සමාජයේ බුද්ධි අසමානතාවය (intelligence inequality) පිළිබඳ දැඩි සැලකිල්ලක් පවතී. දැනට පවතින වඩාත්ම දියුණු AI ආකෘති මුදල් ගෙවා ලබාගත යුතු ඒවා (paywalled) වන අතර, ඉන් අදහස් වන්නේ ඒවායේ අතිමහත් හැකියාවන්ගෙන් සාමාන්‍ය ජනතාවට වඩා ප්‍රතිලාභ ලබන්නේ විශාල බැංකු සහ නීති සමාගම් බවයි. අනාගතයේදී රැකියා, ගුවන් ගමන් හෝ වෙනත් සේවා ලබාගැනීම සඳහා අප වෙනුවෙන් පෞද්ගලික AI නියෝජිතයින් (personal AI agents) කටයුතු කරන්නේ නම්, මුදල් ගෙවා මිල අධික AI නියෝජිතයින් ලබා ගත හැකි පුද්ගලයින්ට අන් අයට වඩා සැලකිය යුතු වාසියක් අත්වනු ඇත.

නිගමනය

නියාමනයේ අභියෝග, ආර්ථික අසමානතාවන්ගේ හැකියාව සහ සංවර්ධනයේ දැවැන්ත වේගය තිබියදීත්, අනාගතය පිළිබඳව Krishnan ශුභවාදීව සිටී. ආකෘති ස්වයංක්‍රීයව දියුණු වන විට, ඒවා ඇගයීමට සහ ඒවායේ ආර්ථික බලපෑම අවබෝධ කර ගැනීමේ හැකියාව ද ඊට සමගාමීව වර්ධනය විය යුතුය. මෙම සංක්‍රාන්ති සමය සාර්ථකව ජය ගැනීම සඳහා, AI පද්ධති සම්පූර්ණයෙන්ම තම නිර්මාණකරණය ස්වයංක්‍රීය කිරීමට පෙර AI පෙළගැස්වීම (AI alignment) පිළිබඳ පුළුල් අවබෝධයක් ලබා ගැනීම සමාජයට අත්‍යවශ්‍ය වනු ඇත.