අප මේ ගත කරන්නේ ජීව විද්‍යාත්මකව වෙනස් නොවුණු “සාමාන්‍ය මනුෂ්‍යයන්ගේ” අවසාන දශකය විය හැක. පළමු පරම්පරාවේ ස්මාර්ට්ෆෝන් සඳහා භාවිතා වූ Symbian මෙහෙයුම් පද්ධතියේ සම-නිර්මාතෘ සහ London Futurists හි සභාපති David Wood පෙන්වා දෙන්නේ කෘතිම බුද්ධිය (AI), ජෛව-වයස්ගතවීම් පාලනය (Bio-gerontology) සහ සින්තටික් ජීව විද්‍යාවේ (Synthetic Biology) ශීඝ්‍ර දියුණුවත් සමඟ මානව ශිෂ්ටාචාරය දැවැන්ත පරිණාමීය කඩඉමකට පැමිණ ඇති බවයි.

තවත් දශක කිහිපයකින්—හෝ ඇතැම් විට වසර කිහිපයකින්—ජීව විද්‍යාත්මක වයස්ගත වීම, සීමිත ශාරීරික හැකියාවන් සහ පාලනය කළ නොහැකි ලෙඩ රෝග සහිත “සාමාන්‍ය” මානව ජීවිතය පිළිබඳ සංකල්පය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි වී යා හැක.

1. ස්මාර්ට්ෆෝන් විප්ලවයෙන් ලත් පාඩම්: නොසලකා හැරීමේ ආදීනව

Symbian සමාගමේ මුල් කාලීන අත්දැකීම් සිහිපත් කරමින් David Wood පෙන්වා දෙන්නේ, විශාල තිර සහිත ස්මාර්ට්ෆෝන් සහ අන්තර්ජාල භාවිතය පිළිබඳව එදා ඉංජිනේරුවන් නිවැරදිව පුරෝකථනය කළද, ඒ හරහා සමාජයට ඇතිවන අතුරු ආබාධ පුරෝකථනය කිරීමට ඔවුන් අසමත් වූ බවයි:

• අනපේක්ෂිත ප්‍රතිඵල: පද්ධතියේ ආරක්ෂාව (Security) සහ දත්ත ආරක්ෂා කිරීම පිළිබඳව මුලදී දැඩි අවධානයක් යොමු කළද, පසුව බිහිවූ සමාජ මාධ්‍යවලට ඇබ්බැහි වීම, ඇල්ගොරිතම මඟින් මිනිස් කෝපය වැඩි කිරීම (Outrage loops), සහ දේශපාලන අන්තගාමීත්වය වැනි සමාජීය ගැටලු ඔවුන් අපේක්ෂා කළේ නැත.
• “Outrage Industrial Complex”: ව්‍යාපාරික ලාභය සහ පාරිභෝගික අවධානය (Engagement) එකම ඉලක්කය කරගත් විට, තාක්ෂණයේ අතුරු ආබාධ (Externalities) නොසලකා හැරෙන බව තහවුරු විය.
• AI සඳහා දෙන අනතුරු ඇඟවීම: ආරක්ෂිත රාමුවකින් (Safety Guardrails) තොරව AI තාක්ෂණය මුදා හැරියහොත්, ස්මාර්ට්ෆෝන් ඇබ්බැහියට වඩා සිය දහස් ගුණයක විනාශකාරී ප්‍රතිඵල අත්කර දිය හැක.

2. අනාගත ද්විත්ව අර්බුදය: AI පාලනය සහ ඕලිගාර්කි අර්බුදය

AI තාක්ෂණය හමුවේ මානව වර්ගයා ප්‍රධාන අර්බුද දෙකකට මුහුණ දෙන බව Wood අවධාරණය කරයි:

(අ) AI පාලනය පිළිබඳ අර්බුදය (The AI Control Problem)

AI පද්ධති ස්වයංක්‍රීයව තීරණ ගන්නා නියෝජිතයින් (Autonomous Agents) ලෙස ව්‍යාප්ත වන විට මතු වන අවදානම්:

• පැහැදිලි නොවන තීරණ ගැනීම (Opaque Decision-Making): නවීන AI පද්ධතිවල අභ්‍යන්තර තාර්කික ක්‍රියාවලිය (Internal Reasoning) සියයට සියයක් තේරුම් ගැනීමට මිනිසාට නොහැක.
• ස්වයං-ආරක්ෂණ ප්‍රවණතා: AI පද්ධති වඩාත් බුද්ධිමත් වන විට, තමන්ගේ අවසාන ඉලක්කය සපුරා ගැනීම සඳහා තමන්ව ක්‍රියා විරහිත කිරීම (Deactivation) වැළැක්වීමට ස්වයංක්‍රීයවම පෙළඹේ.
• අවිනීත පිරිස් අතට පත්වීම: විනාශකාරී සයිබර් ප්‍රහාර හෝ ජෛව ආයුධ (Biological Threats) නිර්මාණය කිරීමට මඟ පෙන්වන AI මෙවලම් අතට පත්වීමෙන් දැඩි අනතුරක් සිදුවිය හැක.

(ආ) ඕලිගාර්කි අර්බුදය (The Oligarch Control Problem)

AI පරිවර්තන සමයේදී ලෝකයේ දැවැන්තම ධනය ප්‍රමුඛ පෙළේ AI සමාගම් කිහිපයක් අතට ඒකරාශී වේ. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී නියාමනයක් නොමැති වුවහොත්, සාමාන්‍ය ජනතාව සහ මෙම තාක්ෂණික ප්‍රභූන් (Tech Elites) අතර පවතින ආයු කාලය සහ සෞඛ්‍ය පහසුකම් පිළිබඳ පරතරය ශීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යනු ඇත.

3. AI නියාමන රාමුව සහ සීමා පැනවීම

AI පර්යේෂණ සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කරනවා වෙනුවට, “Techno-progressive” නියාමන රාමුවක් නිර්මාණය කළ යුතු බව David Wood යෝජනා කරයි:

පාලන ක්‍රමවේදය	ක්‍රියාත්මක කරන ආකාරය	ප්‍රධාන ඉලක්කය
IAEA මාදිලියේ පරීක්ෂණ	ජාත්‍යන්තර පරීක්ෂක කණ්ඩායම් AI සමාගම් තුළ ස්ථාපිත කිරීම	මහජනතාව වෙත නිකුත් කිරීමට පෙර AI මාදිලිවල සුරක්ෂිතභාවය පරීක්ෂා කිරීම
Microchip මට්ටමේ සීමා	උසස් සෙමිකන්ඩක්ටර් චිප් (Advanced Chips) තුළම නිරීක්ෂණ පද්ධති සවිකිරීම	අනුමැතියකින් තොරව රහසිගතව දැවැන්ත AI මාදිලි පුහුණු කිරීම වැළැක්වීම
ස්වයංක්‍රීය බලතල සීමා කිරීම	AI පද්ධතිවලට ස්වාධීනව තීරණ ගැනීමේ හෝ යටිතල පහසුකම් පාලනය කිරීමේ බලතල නොදීම	AI යනු ස්වයංක්‍රීය නියෝජිතයෙකු නොව, උපදේශනාත්මක මෙවලමක් ලෙස පවත්වා ගැනීම
සෞඛ්‍ය තත්ත්ව සහතිකකරණය	ආහාර හෝ ඖෂධ නියාමනයට සමාන ආරක්ෂිත පරීක්ෂණ අනිවාර්ය කිරීම	අනතුරුදායක AI පද්ධති වෙළඳපොළට පැමිණීම වැළැක්වීම

4. “Sustainable Superabundance” සහ වයස්ගත වීම අහෝසි කිරීම

AI තාක්ෂණය නිවැරදි ආරක්ෂිත රාමුවක් තුළ දියුණු කළහොත්, මානව වර්ගයාට පශ්චාත්-හිඟතාවයකින් යුත් (Post-scarcity) අනාගතයකට පිවිසිය හැක:

• Longevity Escape Velocity (දීර්ඝායුෂ රේඛාව): AI සහ ජෛව තාක්ෂණය මඟින් සෛලීය මට්ටමින් සිදුවන හානි යථා තත්ත්වයට පත්කිරීමට (Cellular Rejuvenation) හැකිවීමෙන්, වයස්ගත වීම යනු ප්‍රතිකාර කළ හැකි “රෝගයක්” බවට පත්වේ.
• සම්පත් සපිරුණු අනාගතය: අභ්‍යවකාශ සූර්ය බලශක්තිය, පිරිසිදු කෘතිම ප්‍රෝටීන්, සහ AI ස්වයංක්‍රීයකරණය මඟින් ජීවන වියදම ශූන්‍ය මට්ටම දක්වා පහත හෙළිය හැක.
• මානව නිදහස: දැඩි වෙහෙසකාරී රැකියාවලින් සහ ලෙඩ රෝගවලින් නිදහස් වන මානවයාට කලාත්මක, විද්‍යාත්මක සහ සාමාජීය සබඳතා කෙරෙහි පූර්ණ අවධානය යොමු කිරීමට අවස්ථාව ලැබේ.

David Wood ගේ ප්‍රධාන පණිවිඩය වන්නේ: තාක්ෂණික දියුණුව යනු නිරායාසයෙන්ම මානව හිතවාදී වන දෙයක් නොවන අතර, එය සදාචාරාත්මක පාලනය, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී එකඟතාව සහ විනිවිදභාවය මත ගොඩනැඟිය යුතු එකක් බවයි.

මූලාශ්‍රය: The Last Generation Of Normal Humans | David Wood (The Peter McCormack Show)