කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) හුදු පර්යේෂණ මට්ටමේ සිට මහා පරිමාණ කාර්මික යටිතල පහසුකමක් බවට පත්වෙමින් තිබෙන වත්මන් යුගයේ, ගෝලීය ඩිජිටල් ආර්ථිකයේ කේන්ද්‍රස්ථානය ආසියාව දෙසට සීඝ්‍රයෙන් නැඹුරු වෙමින් පවතී. ඇමරිකාවේ සිලිකන් නිම්නය AI ඇල්ගොරිතම නිර්මාණයේ පෙරමුණ ගත්තද, අධික පරිගණක බලයක් (Compute Power) අවශ්‍ය වන මෙම තාක්ෂණයේ භෞතික එන්ජිම බවට පත්වෙමින් සිටින්නේ ආසියානු කලාපයයි.

වේගවත් ඩිජිටල්කරණය, ඉඩම් පහසුකම් සහ පුළුල් වන විදුලිබල පද්ධති හේතුවෙන් ආසියාව පුරා ඉදිවන නවීන දත්ත මධ්‍යස්ථාන (Data Centres) මඟින් දේපළ වෙළඳපොළ, බලශක්ති සැපයුම මෙන්ම කලාපීය තාක්ෂණික ප්‍රතිපත්තිද මුළුමනින්ම වෙනස් කරමින් තිබේ.

ආසියාවේ දත්ත මධ්‍යස්ථාන වර්ධනයට ප්‍රධාන හේතු

1. බලශක්ති අර්බුදයකදී විදුලි සැපයුම සුරක්ෂිත කරගැනීම

AI වර්ධනයේ ප්‍රධානතම බාධකය වන්නේ පරිගණක චිප්ස් හිඟය නොව, අධි-වෝල්ටීයතා විදුලිබල සැපයුමයි. බටහිර රටවල පවතින විදුලිබල පද්ධති උපරිම ධාරිතාවට ළඟා වී ඇති බැවින්, මයික්‍රොසොෆ්ට්, ගූගල් සහ ඇමේසන් වැනි දැවැන්ත තාක්ෂණික සමාගම් ඩොලර් බිලියන ගණනින් ආසියාවේ ආයෝජනය කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. ඒ, දැවැන්ත දත්ත ප්‍රමාණයක් සැකසීමට අවශ්‍ය විදුලිබලය ලබාගත හැකි පරිසරයක් මෙහි පැවතීම නිසාවෙනි.

2. නව කලාපීය දත්ත මධ්‍යස්ථාන බිහිවීම

අතීතයේදී සිංගප්පූරුව, හොංකොං සහ ටෝකියෝ ආසියාවේ ප්‍රධාන දත්ත මධ්‍යස්ථාන ලෙස පැවතුණද, ඉඩම් හිඟය සහ දැඩි පාරිසරික සීමාවන් නිසා එම ව්‍යාපෘති වෙනත් රටවල් වෙත ව්‍යාප්ත වෙමින් පවතී:

• මැලේසියාව (Johor Bahru): සිංගප්පූරුවට ආසන්නව පිහිටීම, සාපේක්ෂව අඩු ඉඩම් පිරිවැය සහ දේශසීමා හරහා විදුලි සැපයුම ලබාගැනීමේ හැකියාව හේතුවෙන් අග්නිදිග ආසියාවේ ප්‍රමුඛතම දත්ත කේන්ද්‍රස්ථානයක් බවට පත්ව ඇත.
• ඉන්දියාව: විශාල අභ්‍යන්තර පාරිභෝගික පදනම සහ පුනර්ජනනීය බලශක්ති ව්‍යාපෘති උපයෝගී කරගනිමින් මුම්බායි සහ චෙන්නායි වැනි නගරවල ගිගාවොට් මට්ටමේ දැවැන්ත දත්ත සංකීර්ණ ඉදිකරයි.
• ඉන්දුනීසියාව සහ වියට්නාමය: සීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වන ස්මාර්ට්ෆෝන් භාවිතය සහ ඩිජිටල් ආර්ථිකය ඉලක්ක කරගනිමින් කලාපීය ආයෝජන විශාල වශයෙන් ආකර්ෂණය කරගනී.

3. දත්ත ස්වෛරීභාවය (Data Sovereignty)

ආසියානු රටවල් තම පුරවැසියන්ගේ තොරතුරු, මූල්‍ය දත්ත සහ AI පුහුණු දත්ත (training sets) තම දේශසීමා තුළම තබාගත යුතු බවට නීතිමය සීමා පනවමින් සිටී. එබැවින් ආසියාව තුළ දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඉදිකිරීම හුදු වියදම් තීරණයක් පමණක් නොව, ගෝලීය තාක්ෂණික සමාගම්වලට අනිවාර්ය නීතිමය අවශ්‍යතාවක් බවටද පත්ව තිබේ.

සාම්ප්‍රදායික Cloud දත්ත මධ්‍යස්ථාන සහ නවීන AI දත්ත මධ්‍යස්ථාන අතර වෙනස

ලක්ෂණය	සාම්ප්‍රදායික Cloud දත්ත මධ්‍යස්ථාන	නව පරපුරේ AI දත්ත මධ්‍යස්ථාන
බල ඝනත්වය (Power Density)	එක් රැක් එකකට කිලෝවොට් 5 – 10	එක් රැක් එකකට කිලෝවොට් 40 – 100+
සිසිලන තාක්ෂණය	සාමාන්‍ය වායු සමීකරණ (Air cooling)	සෘජු ද්‍රව සිසිලනය (Liquid cooling & immersion)
පරිගණක සැකැස්ම	සාමාන්‍ය වෙබ් සහ ගබඩා කාර්යයන් සඳහා CPU	සංකීර්ණ ගණනය කිරීම් සඳහා අධි-ධාරිතා GPU/NPU පද්ධති
විදුලිබල සම්බන්ධතාව	සාමාන්‍ය ජාතික විදුලිබල පද්ධතිය	වෙන්වූ උපපොළවල්, බැටරි ගබඩා සහ Micro-grids

පාරිසරික අභියෝග සහ නියාමනය

මෙම දැවැන්ත දත්ත මධ්‍යස්ථාන හරහා පාරිසරික ගැටලු රැසක්ද මතු වේ. මෙම පද්ධති සිසිල් කිරීම සඳහා විශාල ජල ප්‍රමාණයක් වැයවන අතර, අධික විදුලිබල ඉල්ලුම සාමාන්‍ය ජනතාවගේ විදුලි අවශ්‍යතාවලටද බලපෑම් ඇති කළ හැකිය.

මෙම අභියෝග ජයගැනීම සඳහා ආසියානු රටවල් නව ක්‍රමවේද අනුගමනය කරමින් සිටී:

• ජලය වාෂ්පීකරණය වෙනුවට සංවෘත ද්‍රව සිසිලන (closed-loop liquid cooling) ක්‍රමවේද භාවිතය අනිවාර්ය කිරීම.
• සූර්ය, සුළං සහ ජල විදුලි ව්‍යාපෘති හරහා ලබාගන්නා හරිත බලශක්තිය පමණක් භාවිත කිරීමට සමාගම්වලට කොන්දේසි පැනවීම.
• දත්ත මධ්‍යස්ථාන ඉදිකිරීමට පෙර ඒවායේ බලශක්ති කාර්යක්ෂමතාව (PUE අනුපාතය) පිළිබඳ දැඩි තත්ත්ව පරීක්ෂාවන් සිදු කිරීම.

ආසියාවේ සිදුවන මෙම දත්ත මධ්‍යස්ථාන පෙරළිය පෙන්නුම් කරන්නේ, කෘත්‍රිම බුද්ධි විප්ලවය යනු හුදෙක් පරිගණක කේතවලට සීමා වූවක් නොව මූලික යටිතල පහසුකම් තරඟයක් බවයි. AI මඟින් අනාගතයේ කළ හැකි දේ ඇල්ගොරිතම මඟින් තීරණය කළද, එම අනාගතය කොතරම් වේගයෙන් ළඟා වේද යන්න තීරණය වන්නේ ආසියාව පුරා ඉදිවන මෙම අධි-තාක්ෂණික දත්ත මධ්‍යස්ථාන මතය.