අපගේ බැංකු ගිණුම් වල මුදල් හිටිහැටියේ අතුරුදහන් වූ, ෆේස්බුක් ගිණුම් හැක් වී අනුන්ගේ අතට පත් වූ, සහ රජයේ වෙබ් අඩවි වලට නිරන්තරයෙන් සයිබර් ප්‍රහාර (Cyber Attacks) එල්ල වූ අවදානම් යුගය 2026 වසර වන විට ශ්‍රී ලංකාවෙන් සාර්ථකව සමුගනිමින් පවතී. අද වන විට කෘත්‍රිම බුද්ධිය (AI) සහ බ්ලොක්චේන් (Blockchain) තාක්ෂණය මගින් බලගැන්වුණු නවතම සයිබර් ආරක්ෂණ පද්ධති හරහා ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් අවකාශය ලොව සුරක්ෂිතම කලාපයක් බවට පත්වෙමින් තිබේ.

ඩිජිටල් බැංකුකරණය, ඊ-වාණිජ්‍යය සහ රාජ්‍ය සේවා ඩිජිටල්කරණය වීමත් සමඟම ෆිෂිං (Phishing) සහ රැන්සම්වෙයා (Ransomware) ප්‍රහාර ඉහළ යාමක් ශ්‍රී ලංකා CERT ආයතනය විසින් මෑතකදී වාර්තා කළද, නව AI තාක්ෂණයන් හරහා එම තර්ජන සාර්ථකව පාලනය කිරීමට අපට හැකි වී ඇත.

මොකක්ද මේ ‘ජාතික සයිබර් පලිහ’ (National Cyber Security Operations Center)?

මෙහි මූලිකම පියවර ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය (Ministry of Digital Economy) විසින් මේ වන විට ප්‍රධාන රාජ්‍ය ආයතන 25ක් ජාතික සයිබර් ආරක්ෂක මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානය (National Cyber Security Operations Center) හා ඍජුවම සම්බන්ධ කරමින් රටේ සයිබර් ආරක්ෂාව අතිශයින් වේගවත් කර ඇත.

මෙම පද්ධතිය කෘත්‍රිම බුද්ධියෙන් ක්‍රියාත්මක වන අතර, රටේ අන්තර්ජාල ජාලයට ඇතුළු වන සෑම දත්තයක්ම තත්පරයෙන් පංගුවකදී පරීක්ෂා කර සැකකටයුතු හැකර් ප්‍රහාර (Hacking attempts) කල්තියාම හඳුනාගෙන ඒවා අක්‍රිය කර දමයි.

නවීන සයිබර් ආරක්ෂණ තාක්ෂණයෙන් ජනතාවට ලැබෙන සුවිශේෂී වාසි:

• මුරපද (Passwords) අවශ්‍ය නොවන යුගය (Passwordless Authentication): ඔබට තවදුරටත් සංකීර්ණ පාස්වර්ඩ් මතක තබා ගැනීමට අවශ්‍ය නැත. ඔබගේ ජීවමිතික දත්ත (Biometrics), මුහුණ සහ කටහඬ (Voice Recognition) හරහා පමණක් බැංකු ගිණුම් සහ සමාජ මාධ්‍ය වෙත 100% ක් සුරක්ෂිතව පිවිසිය හැක.
• AI මගින් වංචනික ඇමතුම් අවහිර කිරීම (AI Scam Protection): ඔබගේ දුරකථනයට එන වංචනික OTP ඉල්ලීම්, බැංකුවෙන් යැයි කියා එන ව්‍යාජ ඇමතුම් සහ Phishing ලින්ක් කෘත්‍රිම බුද්ධිය මගින් ස්වයංක්‍රීයව හඳුනාගෙන, ඒවා ඔබගේ තිරයට පැමිණීමට පෙරම අවහිර කර දමයි.
• පෞද්ගලික දත්තවල අයිතිය ඔබටම ලැබීම (Decentralized Identity): Blockchain තාක්ෂණය හරහා ඔබගේ ජාතික හැඳුනුම්පත් විස්තර සහ පෞද්ගලික දත්ත ගබඩා වන බැවින්, හැකර්වරුන්ට ඒවා කිසිසේත්ම වෙනස් කිරීමට හෝ සොරකම් කිරීමට නොහැකිය. ඔබගේ දත්ත බැලීමට රජයට හෝ සමාගමකට ඔබගේ විශේෂ අවසරය (Digital Consent) අනිවාර්යයෙන්ම අවශ්‍ය වේ.
• Zero-Trust පද්ධති (කිසිවෙකු විශ්වාස නොකරන්න): “Zero-Trust” සංකල්පය යටතේ කිසිදු උපාංගයක් හෝ පුද්ගලයෙකු පද්ධතියක් තුළට ඇතුළු වූ පසුව වුවද නිරන්තර අනන්‍යතා තහවුරු කිරීම් වලට ලක්වේ. මේ නිසා සේවකයින්ගේ අත්වැරදීම් වලින් සිදුවන දත්ත කාන්දුවීම් සම්පූර්ණයෙන්ම නතර වී ඇත.

සාම්ප්‍රදායික අන්තර්ජාල ආරක්ෂාව සහ නවීන සයිබර් ආරක්ෂාව අතර වෙනස

ලක්ෂණය	සාම්ප්‍රදායික ආරක්ෂණ ක්‍රම (2020 ට පෙර)	නවීන සයිබර් ආරක්ෂාව (2026)
අනන්‍යතා තහවුරුව	Password සහ OTP මගිනි (හැක් කළ හැක).	ජීවමිතික දත්ත (Biometrics) සහ Blockchain හරහා පමණි.
ප්‍රහාරකයන් හඳුනාගැනීම	වෛරසය පැමිණි පසු Antivirus මගින් අල්ලා ගනී.	AI මගින් ප්‍රහාරය සැලසුම් කරන අවස්ථාවේදීම හඳුනාගෙන වළක්වයි.
දත්ත ගබඩා කිරීම	මධ්‍යගත සර්වර් (Centralized Servers) වල ගබඩා කරයි.	විමධ්‍යගත (Decentralized/Blockchain) ජාල වල සුරක්ෂිතව තබා ගනී.
රාජ්‍ය මැදිහත්වීම	ආයතන මට්ටමින් වෙන් වෙන්ව ආරක්ෂා විය.	‘ජාතික සයිබර් ආරක්ෂක මධ්‍යස්ථානය’ හරහා සියලු ආයතන එකවර සුරකියි.

Pariganaka.com හි අපගේ අදහස:

අනාගතයේදී සිදුවන යුද්ධ සටන් කරන්නේ තුවක්කු සහ මිසයිල වලින් නොව, පරිගණක කේත සහ සයිබර් ප්‍රහාර වලිනි. 2026 වන විට ශ්‍රී ලංකාව තමන්ගේම වූ ජාතික සයිබර් පලිහක් ගොඩනඟා ගැනීම, අපගේ ඩිජිටල් ස්වෛරීභාවය (Digital Sovereignty) සහ ජනතාවගේ පෞද්ගලිකත්වය ආරක්ෂා කරගැනීමේ විශිෂ්ටතම ජයග්‍රහණයකි.