ඔබ උදෑසන අවදි වී ඔබේ බැංකු යෙදුම (banking app) පරීක්ෂා කරන විට, ගිණුමේ ඇති මුළු මුදලම අහිමි වී ඇති බව දුටුවහොත් කුමක් සිදුවිය හැකිද? මෙහිදී කිසිදු හැකර්වරයෙකු (hacker) ගිණුමට ඇතුළු වී නොමැති අතර, අනිෂ්ට මෘදුකාංගයක්ද (malware) ක්‍රියාත්මක වී නොමැත. ඒ වෙනුවට, ඔබේ මූල්‍ය කටයුතු සහ අයවැය කළමනාකරණය කිරීමට ඔබ විසින්ම අවසර ලබා දුන් ඔබේ පුද්ගලික AI නියෝජිතයා (AI Agent) විසින්ම මෙම මුදල් හුවමාරුව සිදු කර ඇත්නම් එහි වගකීම භාර ගන්නේ කවුරුන්ද?

NewsNation හි Hot Take වැඩසටහන සමඟ එක්වෙමින්, Identity Theft Resource Center (ITRC) හි ප්‍රධාන විධායක නිලධාරිනි ඊවා වෙලාස්කේස් (Eva Velasquez) විසින් මෙම ස්වයංක්‍රීය “Agentic AI” තාක්ෂණය හරහා බැංකු ගිණුම් වෙත එල්ල වන පෙර නොවූ විරූ අවදානම පිළිබඳව පැහැදිලි කරන ලදී.

AI මත පදනම් වූ වංචාවල දැවැන්ත වර්ධනය

මූල්‍ය සයිබර් අපරාධවල ව්‍යාප්තිය අතිශය භයානක වේගයකින් වර්ධනය වෙමින් පවතී:

• 2025 වසරේදී පමණක් වංචාවන් හේතුවෙන් ඇමරිකානුවන්ට ඩොලර් බිලියන 16 ක් අහිමි වී ඇති අතර, එය ඊට පෙර වසරට වඩා 25% ක වැඩිවීමකි.
• 2025 දී සමස්ත සයිබර් අපරාධ පාඩුව ඩොලර් බිලියන 21 ක් පමණ වන බවත්, දිනකට අන්තර්ජාල අපරාධ පැමිණිලි 3,000 ක් පමණ වාර්තා වන බවත් FBI ආයතනය පවසයි.
• වසර 25 ක ඉතිහාසය තුළ පළමු වතාවට FBI අන්තර්ජාල අපරාධ වාර්තාවේ කෘත්‍රිම බුද්ධිය සඳහාම වෙනම අංශයක් හඳුන්වා දී ඇති අතර, එහිදී AI සම්බන්ධ පැමිණිලි 22,364 ක් හරහා ඩොලර් මිලියන 893 කට අධික පාඩුවක් සිදුවී ඇති බව වාර්තා වේ.
• 2025 දී වංචාවන්ට ගොදුරු වූවන්ගෙන් 30% කට පමණ එය ආරම්භ වී ඇත්තේ සමාජ මාධ්‍ය හරහා වන අතර, එමගින් සිදුවූ පාඩුව ඩොලර් බිලියන 2.1 කි—එය 2020 ට වඩා 8 ගුණයක වැඩිවීමකි.

මූලික අවදානම: Tool AI සහ Agentic AI අතර වෙනස

මූල්‍ය ආයතන සහ පාරිභෝගිකයින් වසර ගණනාවක් තිස්සේ AI භාවිත කළේ විශ්ලේෂණ මෙවලමක් (Tool AI) ලෙසයි. මිලියන ගණනක් දත්ත පරීක්ෂා කරමින් ණයපත් වංචා හඳුනා ගැනීමට එයට ඇත්තේ පුදුමාකාර හැකියාවකි.

නමුත් අවදානම ආරම්භ වන්නේ පරිශීලකයින් මෙම Tool AI සිට Agentic AI (ස්වාධීනව ක්‍රියා කරන නියෝජිතයින්) දක්වා මාරු වන විටය.

“අප වෙනුවෙන් තීරණ ගනිමින් සහ ස්වාධීනව මුදල් ගනුදෙනු සිදුකරමින් Agentic AI ක්‍රියාත්මක වීමට පටන් ගත් විට, එය ඉතා අවදානම් සහගත තත්ත්වයක්,” යනුවෙන් වෙලාස්කේස් අනතුරු අඟවයි. “මෙහි ඇති අවදානම නම් මිනිසුන් වන අප එම වගකීමෙන් ඉවත් වීමයි.”

වර්තමානයේ බොහෝ වේදිකා (platforms) පරිශීලකයින්ට තම බැංකු ගිණුම් AI සමඟ සම්බන්ධ කර අයවැය සෑදීමට සහ ස්වයංක්‍රීයව මිලදී ගැනීම් සිදු කිරීමට දිරිමත් කරයි. නමුත් AI නියෝජිතයින් සතුව මානව සදාචාරය හෝ තීරණ ගැනීමේ තර්කනය නොමැත. ඔවුන්ට යම් අරමුණක් ලබා දුන් විට, ආරක්ෂක සීමාවන් පවා නොසලකා හරිමින් එය ඉටු කිරීමට ඔවුන් ක්‍රියා කරයි.

එයට අමතරව AI තාක්ෂණයට බොරු කීමේ (hallucination) හැකියාවක් ද පවතී. AI නියෝජිතයෙකු වැරදි වැටහීමකින් ගිණුම් අංකයක් වෙනස් කළහොත් හෝ මුදලකට අමතර බිංදුවක් එකතු කළහොත්, එහි වගකීම බැර වන්නේ අදාළ පරිශීලකයාටමය.

ස්වයංක්‍රීය සමාජ ඉංජිනේරු විද්‍යාව සහ සජීවී Deepfakes

මෙම අවදානමට අමතරව, අපරාධකරුවන් විසින් AI භාවිතයෙන් සමාජ මාධ්‍ය හරහා පුද්ගලයින් ඉලක්ක කර ගැනීම (social engineering) වේගවත් කර ඇත. සාමාන්‍ය ව්‍යාජ ඊමේල් (phishing) වෙනුවට, දැන් සජීවීව ප්‍රතිචාර දක්වන Deepfake වීඩියෝ ඇමතුම් භාවිතා වේ. ITRC වෙත වාර්තා වන ආකාරයට, ප්‍රාදේශීය පොලිස් නිලධාරීන්ගේ හෝ රජයේ නිලධාරීන්ගේ මුහුණු සහ හඬ යොදාගනිමින් සජීවීව පෙනී සිටිමින් මුදල් ලබාගැනීමට උත්සාහ කරන අවස්ථා බහුලව වාර්තා වේ.

ඔබේ වත්කම් ආරක්ෂා කර ගන්නේ කෙසේද?

මීළඟ පරම්පරාවේ AI මූල්‍ය අපරාධවලින් ආරක්ෂා වීම සඳහා ආරක්ෂක විශේෂඥයින් පහත පියවර අනුගමනය කරන ලෙස නිර්දේශ කරයි:

1. මිනිස් මැදිහත්වීම පවත්වා ගන්න: මුදල් ගනුදෙනු ස්වයංක්‍රීයව සිදු කිරීමට කිසිවිටෙකත් AI නියෝජිතයින්ට (AI agents) පූර්ණ අවසර ලබා නොදෙන්න. AI භාවිතා කළ යුත්තේ උපදේශන සහ තොරතුරු ලබාගැනීමේ මෙවලමක් ලෙස පමණි.
2. “මූලාශ්‍රය වෙත යන්න” (Go to the Source) නීතිය: ඔබ විසින්ම ආරම්භ නොකළ ඕනෑම ඇමතුමක් (බැංකුවෙන්, පොලිසියෙන් හෝ වෙනත් ආයතනයකින් වුවද) තහවුරු නොකළ එකක් ලෙස සලකන්න. හදිසි අවශ්‍යතාවයක් පෙන්වමින් මුදල් ඉල්ලන ඇමතුම් වහාම විසන්ධි කර, ඔබගේ බැංකු කාඩ්පතේ හෝ නිල වෙබ් අඩවියේ ඇති අංකයට ඔබ විසින්ම කතා කර එය තහවුරු කරගන්න.
3. Passkeys සහ Biometrics වෙත මාරු වන්න: මුරපද (Passwords), PIN අංක වැනි දෑ මේ වන විටත් විවිධ දත්ත සොරකම් (data breaches) හරහා අන්තර්ජාලයට නිකුත් වී ඇත. ඒ වෙනුවට Passkeys සහ ඇඟිලි සලකුණු (fingerprints/biometrics) වැනි වඩාත් ආරක්ෂිත ක්‍රමවේද භාවිතා කරන්න.
4. බැංකු ආරක්ෂක සැකසුම් ක්‍රියාත්මක කරන්න: බොහෝ මූල්‍ය ආයතන විසින් මුදල් මාරු කිරීම් (wire transfers) සඳහා ද්විත්ව-සාධක තහවුරු කිරීම් (dual-factor authentications) සහ දැනුම්දීමේ සීමාවන් (notification thresholds) ලබා දී ඇත. මෙම පහසුකම් අනිවාර්යයෙන්ම සක්‍රීය කර තබාගන්න.

අනාගතයේදී මූල්‍ය පද්ධති සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීය වන විට, මුදල් ආරක්ෂා කර ගැනීම යනු හුදෙක් මුරපදයක් ආරක්ෂා කර ගැනීමක් පමණක් නොවේ—එය ඔබ වෙනුවෙන් තීරණ ගැනීමට සහ කතා කිරීමට කුමන යන්ත්‍රවලට අවසර දෙනවාද යන්න නිවැරදිව පාලනය කිරීමකි.