වසර ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රය (Tech industry) ගෝලීය වශයෙන් ප්‍රසිද්ධියට පත්ව තිබුණේ මෘදුකාංග ඉංජිනේරු (Software engineering) සහ තත්ත්ව සහතිකකරණ (Quality assurance) ක්ෂේත්‍රවල සිටින සුවිශේෂී දක්ෂතා නිසාය. කෙසේ වෙතත්, 2026 වසර සනිටුහන් වන්නේ හුදෙක් පරිගණක තිර මත කේත (Code) ලිවීමේ සිට අහසේ පියාසර කරන බුද්ධිමත් යන්ත්‍ර (Intelligent machines) නිර්මාණය කිරීම දක්වා වූ දැවැන්ත තාක්ෂණික විප්ලවයක ආරම්භය ලෙසයි.

දේශීය Deep-Tech ක්ෂේත්‍රය ලැබූ සුවිශේෂී ජයග්‍රහණයක් සනිටුහන් කරමින්, බුද්ධිමත් ඩ්‍රෝන සහ රොබෝ තාක්ෂණය (Intelligent drones and robotics) පිළිබඳ මෙරටම නිෂ්පාදනයක් වන Scouts සමාගම, තමන්ගේ නවතම ආයෝජන වටය (Investment round) සාර්ථකව අවසන් කර ඇත. මේ සමඟ එම සමාගමේ සමස්ත වටිනාකම (Valuation) කරකැවෙන සුළු රුපියල් බිලියන 1.6ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ. මෙම දැවැන්ත ප්‍රාග්ධන ගලා ඒම එහි නිර්මාතෘවරුන් ලැබූ ජයග්‍රහණයක් පමණක් නොවේ; එයින් පැහැදිලි වන්නේ කලාපීය දෘඩාංග (Hardware) සහ බුද්ධිමත් රොබෝ තාක්ෂණ වෙළඳපොළ සමඟ තරඟ කිරීමට ශ්‍රී ලංකාව දැන් නිල වශයෙන් සූදානම් බවයි.

මේ වසරේ ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ නීති රීති නැවත ලියන ප්‍රධානතම හේතු 3ක් මෙන්න.

🚁 1. රිමෝට් කන්ට්‍රෝලයෙන් ඔබ්බට: ‘බුද්ධිමත්’ ඩ්‍රෝන යුගය (Intelligent Drones)

ඩ්‍රෝන යානා ගැන සිතන විට අපට බොහෝ විට මතක් වන්නේ මංගල උත්සවවල ගුවනේ සිට ඡායාරූප ගන්නා හෝ සරලව භාණ්ඩ බෙදාහරින උපාංගයන්ය. නමුත් Scouts සමාගම විසින් නිෂ්පාදනය කරන්නේ Edge AI (උපාංගය තුළම ක්‍රියාත්මක වන කෘතිම බුද්ධිය) මඟින් බලගැන්වෙන, කාර්මික මට්ටමේ ස්වයංක්‍රීය පියාසර රොබෝවරුන්ය.

• Computer Vision සහ ස්වයංක්‍රීයභාවය: ජොයිස්ටික් (Joystick) එකක් මඟින් මිනිස් නියමුවෙකු මත යැපෙනවා වෙනුවට, මෙම ඩ්‍රෝන යානා තුළම AI ප්‍රොසෙසර (Onboard AI processing) සවි කර ඇත. දියුණු Computer vision සහ අවකාශීය සිතියම්කරණය (Spatial mapping) භාවිත කරමින්, මේවාට නිරන්තර අන්තර්ජාල හෝ GPS සබැඳියාවක් නොමැතිව වුවද සංකීර්ණ පරිසරයන් හරහා ගමන් කිරීමට, බාධක මඟහරවා ගැනීමට සහ ස්වයංක්‍රීයව තීරණ ගැනීමට හැකියාව ඇත.
• කාර්මික භාවිතයන්: මේවා සෙල්ලම් බඩු නොවේ. ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලයේ (CEB) අධි වෝල්ටීයතා සම්ප්‍රේෂණ රැහැන් පරීක්ෂා කිරීම, බහු-වර්ණාවලි කෘෂිකාර්මික ස්කෑන් කිරීම් (Multispectral agricultural scanning) සිදු කිරීම සහ දැවැන්ත සැපයුම් ගබඩාවල (Logistics warehouses) ස්වයංක්‍රීයව බඩු තොග කළමනාකරණය කිරීම වැනි ඉහළ වගකීම් සහිත කාර්යයන් සඳහා මෙම තාක්ෂණය දැනටමත් භාවිත කෙරේ.

🌏 2. කලාපීය වෙළඳපොළ ජය ගැනීමට සූදානම් වීම

රුපියල් බිලියන 1.6ක මෙම වටිනාකම තීරණය වී ඇත්තේ හුදෙක් දේශීය වෙළඳපොළ මත පමණක් නොවේ. ආයෝජකයින් Scouts සමාගම කෙරෙහි විශ්වාසය තබා ඇත්තේ දකුණු ආසියාවේ සහ සමස්ත ආසියා-පැසිෆික් (APAC) කලාපයේ ප්‍රධාන සන්නාමයක් වීමට ඔවුන්ට ඇති හැකියාව නිසාය.

• Hardware සහ Software එකවර අපනයනය කිරීම: ඉතිහාසය දෙස බැලුවහොත් ශ්‍රී ලංකාව සැමවිටම කළේ දෘඩාංග (Hardware) ආනයනය කර මෘදුකාංග (Software) අපනයනය කිරීමයි. නමුත් Scouts වැනි Startups විසින් දැන් එම රටාව වෙනස් කරමින් ඒකාබද්ධ deep-tech විසඳුම් අපනයනය කිරීම ආරම්භ කර ඇත. පිරිවැය අඩු දේශීය නිෂ්පාදනය සහ ලෝක මට්ටමේ AI ඇල්ගොරිතම එකට එකතු කිරීම හරහා, බටහිර රටවල මිල අධික රොබෝ තාක්ෂණ සමාගම්වලට වඩා අඩු මිලකට, ඉතා ඉහළ කාර්යසාධනයක් කලාපීය පාරිභෝගිකයින්ට ලබා දීමට ඔවුන්ට හැකි වී තිබේ.
• තාක්ෂණික ශ්‍රම බලකායේ පෙරළිය: මෙම අරමුදල් හරහා දේශීයව දැවැන්ත රැකියා නියුක්තියක් නිර්මාණය වීමට නියමිතය. මෙතෙක් ලංකාවේ හිඟව පැවති මෙකට්‍රොනික්ස් ඉංජිනේරුවන් (Mechatronics engineers), AI edge-computing විශේෂඥයින් සහ අභ්‍යවකාශ තාක්ෂණ ශිල්පීන් වැනි නව පරපුරක වෘත්තිකයන්ට ඉහළ වැටුප් සහිත රැකියා අවස්ථා මේ හරහා මෙරට තුළම උදාවනු ඇත.

🤝 3. ශ්‍රී ලාංකීය ව්‍යවසායක ප්‍රාග්ධනයේ (Venture Capital) පරිණතභාවය

මෙම පුවතේ ඇති වඩාත්ම දිරිගන්වන සුළු පැත්ත වන්නේ 2026 වසරේ දේශීය ආයෝජන පරිසරය පිළිබඳව එයින් කියවෙන පණිවිඩයයි.

• Deep-Tech අවදානම් භාරගැනීම: ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවසායක ප්‍රාග්ධන හිමියන් සහ දේවදූත ආයෝජකයින් (Angel investors) සාමාන්‍යයෙන් අවදානම් ගැනීමට මැලි වන අතර, ඔවුන් බොහෝ විට තෝරා ගත්තේ E-commerce, FinTech හෝ SaaS වැනි ආරක්ෂිත ආයෝජන ක්ෂේත්‍රයන්ය. නමුත් මෙම රුපියල් බිලියන 1.6ක ආයෝජනය ඔප්පු කරන්නේ, ආරම්භයේදී පර්යේෂණ හා සංවර්ධන (R&D) කටයුතු සඳහා විශාල පිරිවැයක් අවශ්‍ය වුවද, සමස්ත කර්මාන්තයම උඩුයටිකුරු කළ හැකි “Deep-Tech” ක්ෂේත්‍රයේ වටිනාකම වටහා ගැනීමට තරම් අපේ දේශීය ආයෝජකයින් දැන් පරිණත වී ඇති බවයි.

Pariganaka සාරාංශය: Scouts සමාගමේ මෙම සාර්ථකත්වය ශ්‍රී ලංකාවේ සිටින සෑම දෘඩාංග ඉංජිනේරුවෙකුටම සහ රොබෝ තාක්ෂණ ශිෂ්‍යයෙකුටම මහඟු ආදර්ශයකි. අති නවීන රොබෝ තාක්ෂණයන් නිර්මාණය කිරීම සඳහා තවදුරටත් සිලිකන් නිම්නය (Silicon Valley) හෝ ටෝකියෝ නගරය වෙත සංක්‍රමණය වීමට අවශ්‍ය නොවන බව මෙයින් ඔප්පු වේ. AI තාක්ෂණය භෞතික දෘඩාංග සමඟ බාධාවකින් තොරව බද්ධ වෙද්දී, ශ්‍රී ලංකාව මෘදුකාංග බාහිරින් ලබා දෙන රටක (Software outsourcing hub) සිට බුද්ධිමත් ස්වයංක්‍රීයකරණය (Intelligent automation) සඳහා වූ නවෝත්පාදන කේන්ද්‍රස්ථානයක් දක්වා වේගයෙන් පරිණාමය වෙමින් පවතී.