දශක ගණනාවක් තිස්සේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය අංශයෙන් යම් කාර්යයක් ඉටු කර ගැනීම යනු ලියකියවිලි ගොඩවල්, දිගු පෝලිම් සහ නිශ්චිත නිලධාරියෙකුගේ අත්සන තබන තෙක් බලා සිටීමේ වෙහෙසකර ක්‍රියාවලියකි. කෙසේ වෙතත්, 2026 වසරේදී රජය මෙම පැරණි ආකෘතිය සම්පූර්ණයෙන්ම අහෝසි කිරීමට පියවර ගනිමින් සිටී. ශ්‍රී ලංකාව සිය රාජ්‍ය සේවය සාම්ප්‍රදායික “පුද්ගල පදනම් කරගත්” (person-based) ක්‍රමවේදයක සිට නූතන, අතිශය කාර්යක්ෂම “පද්ධති පදනම් කරගත්” (system-based) ප්‍රවේශයක් දක්වා පරිවර්තනය කරමින් සිටී.

ඩිජිටල් පරිවර්තනය සඳහා වෙන් කරන ලද රුපියල් බිලියන 35.6 ක (ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 120 කට ආසන්න) දැවැන්ත අයවැය ප්‍රතිපාදන මඟින් බලගන්වන ලද මෙම වැඩසටහන, පුරවැසියන් රාජ්‍ය සේවාවන් ලබාගන්නා ආකාරය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරමින් සිටී.

රාජ්‍ය යාන්ත්‍රණය වඩාත් කාර්යක්ෂම කරමින් මෙවර රාජ්‍ය සේවාවන් යාවත්කාලීන වන ප්‍රධාන ක්‍රම 3 මෙන්න.

🏛️ 1. ‘පද්ධති පදනම් කරගත්’ (System-Based) ඩිජිටල් රාජ්‍ය පාලනයට යොමු වීම

මෙම දැවැන්ත පරිවර්තනයේ ප්‍රධාන අරමුණ වන්නේ රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගේ තාක්ෂණික දැනුම සහ කුසලතා ඉහළ නැංවීම මගින් සේවා ප්‍රමාදය වැළැක්වීම සහ කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ නැංවීමයි.

• ආරක්ෂිත සන්නිවේදනය: නිල රාජ්‍ය කටයුතු සඳහා පුද්ගලික යෙදවුම් (Consumer apps) භාවිත කළ යුගය අවසන් වෙමින් පවතී. WhatsApp සහ Viber භාවිතයෙන් මිදී, ආරක්ෂිත නිල රාජ්‍ය විද්‍යුත් තැපෑල (Email) සහ ඒකාබද්ධ සන්නිවේදන මෙවලම් (Collaboration tools) වෙත යොමුවීම සඳහා රාජ්‍ය නිලධාරීන්ට මූලික පුහුණුව ලබා දෙමින් සිටී.
• ජාතික AI යටිතල පහසුකම්: දත්ත මත පදනම් වූ මෙම පරිවර්තනයට සහාය වීම සඳහා, නැගී එන තාක්ෂණයන්හි ශ්‍රී ලංකාවේ හැකියාවන් ඉහළ නැංවීම වෙනුවෙන්ම වෙන්වූ AI දත්ත මධ්‍යස්ථානයක් (AI data center) පිහිටුවීමට 2026 අයවැයෙන් රුපියල් මිලියන 750 ක් වෙන් කර ඇත.

📱 2. රාජ්‍ය නිලධාරීන් සඳහා Micro-Learning සහ Gamification ක්‍රමවේද

ලක්ෂ ගණනක් වන රාජ්‍ය සේවකයින් එකවර පුහුණු කිරීම යනු පහසු කාර්යයක් නොවේ. ජ්‍යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් අතර පවතින “තාක්ෂණික බිය” (technological anxiety) මඟහරවා ගැනීම සඳහා, ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය නව්‍ය පුහුණු ක්‍රමවේද හඳුන්වා දෙමින් සිටී.

• කෙටි සහ සරල පාඩම් (Micro-learning): නිලධාරීන් සාම්ප්‍රදායික දිගු දේශන සඳහා කැඳවනවා වෙනුවට, රජය “Micro-learning” නම් ක්‍රමවේදය භාවිත කරයි. මෙහිදී සේවකයින්ගේ ජංගම දුරකථන වෙත සෘජුවම විනාඩි 2 සිට 3 දක්වා කෙටි වීඩියෝ ක්ලිප් 10 සිට 15 දක්වා ප්‍රමාණයක් ඉගෙනුම් අන්තර්ගත ලෙස යවනු ලැබේ.
• ඩිජිටල් පදක්කම් ලබා ගැනීම (Gamification): සහභාගීත්වය දිරිගැන්වීම සඳහා, මෙම E-Learning පද්ධතිය තුළ පදක්කම් පිරිනැමීමේ ක්‍රමවේද (Gamification) භාවිත කරන අතර, පාඨමාලාව අවසානයේ ඩිජිටල් ලෙස අත්සන් කළ සහතික නිකුත් කරනු ලබයි. මෙම ඩිජිටල් සාක්ෂරතා පාඨමාලා සම්පූර්ණ කිරීම, වාර්ෂික කාර්ය සාධන ඇගයීම් සහ උසස්වීම් සඳහා අනිවාර්ය ප්‍රතිපත්තිමය අවශ්‍යතාවයක් බවට පත් කර ඇත.

💳 3. ගාස්තු රහිත ඩිජිටල් ගෙවීම් සහ මූල්‍ය අන්තර්කරණය

රාජ්‍ය කාර්යාලවලට යන විට මාරු සල්ලි අතැතිව යා යුතු යුගය ගෙවී ගොස් ඇත. 2026 ඩිජිටල් මාර්ග සිතියමේ කොටසක් ලෙස, රාජ්‍ය සේවාවන්හි බාධාවකින් තොර (Frictionless) මූල්‍ය තාක්ෂණයන් සක්‍රිය කර ඇත.

• ගාස්තු රහිත රාජ්‍ය ගනුදෙනු: සියලුම රාජ්‍ය ගනුදෙනු ඩිජිටල් ගෙවීම් පද්ධතියකට පරිවර්තනය වෙමින් පවතී. ඩිජිටල් ගෙවීම් දිරිගැන්වීම සඳහා කිසිදු සේවා ගාස්තුවක් අය නොකරන අතර, රුපියල් 5,000 ට අඩු ගනුදෙනු සඳහා QR ගෙවීම් ගාස්තු සම්පූර්ණයෙන්ම කපා හැර ඇත.
• දිවයිනම එකට යා කිරීම: මෙම ඩිජිටල් සේවාවන් සෑම දෙනාටම ලබා ගත හැකි බව තහවුරු කිරීම සඳහා, සබැඳි ඉගෙනීමට සහාය වීම පිණිස බ්‍රෝඩ්බෑන්ඩ් වවුචර (Broadband vouchers) හඳුන්වා දෙන අතර, දිවයින පුරා අන්තර්ජාල ආවරණය පුළුල් කිරීමේ පෞද්ගලික ආයෝජන දිරිගැන්වීම සඳහා බදු සහන ද ලබා දෙයි.

Pariganaka සාරාංශය: 2026 ශ්‍රී ලංකාවේ ඩිජිටල් පරිවර්තනය ඔප්පු කරන්නේ අප අවසානයේ රතු පටි සහ ප්‍රමාදයන් සහිත පැරණි යුගය පසුකරමින් සිටින බවයි. ජංගම දුරකථන පාදක කරගත් Micro-learning හරහා රාජ්‍ය සේවකයින්ගේ කුසලතා ඉහළ නැංවීමෙන් සහ ආරක්ෂිත AI යටිතල පහසුකම් සඳහා දැවැන්ත ලෙස ආයෝජනය කිරීමෙන්, රජය විසින් ජනතාවට පද්ධතියට සේවය කිරීමට බල කරනවා වෙනුවට, ජනතාවට සේවය කරන පද්ධතියක් ගොඩනඟමින් සිටී. මෙම “පද්ධති පදනම් කරගත්” පරිවර්තනය හුදෙක් නව තාක්ෂණය ගැන පමණක් නොව, ශ්‍රී ලාංකික ජනතාවට අහිමි වූ කාලය නැවත ලබා දීමක් ද වේ.