ප්‍රකාශනය: 2026 අගෝස්තු 6 | Pariganaka කර්තෘ මණ්ඩලය විසිනි

ශ්‍රී ලංකාව සිය ඇමෙරිකානු ඩොලර් බිලියන 5 ක ඩිජිටල් අපනයන ඉලක්කය කරා වේගයෙන් ගමන් කරන විට සහ දේශීය සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (SMEs) GovTech Marketplace වැනි ජාතික වේදිකාවලට ඒකාබද්ධ වන විට, අපගේ ඩිජිටල් සලකුණ වේගයෙන් පුළුල් වෙමින් පවතී. නමුත් මෙම වර්ධනයත් සමඟ තීරණාත්මක අභියෝගයක් ද පැමිණේ: සයිබර් තර්ජන ස්වභාවය සම්පූර්ණයෙන්ම පරිවර්තනය වී ඇත.

අප තවදුරටත් අඳුරු කාමරවල යතුරු ලියනය කරන තනි හැකර්වරුන් සමඟ පමණක් ගනුදෙනු කරන්නේ නැත. අද වන විට සයිබර් අපරාධකරුවන් කෘතිම බුද්ධිය (AI) අවියක් කර ගනිමින් ප්‍රහාරයන් වඩාත් වේගවත්, වඩාත් බුද්ධිමත් සහ ඉහළ පුද්ගලීකරණයකට ලක් කර ඇත. නව ප්‍රවණතා සමඟ ඉදිරියෙන් සිටීමට සහ ඔබේ දත්ත සුරක්ෂිතව තබා ගැනීමට ඔබ දැනගත යුතු දෑ මෙන්න.

🤖 AI බලගන්වන ලද තර්ජනවල නැගීම

සයිබර් අපරාධ සඳහා Generative AI භාවිතය මේ වන විට අපරාධකරුවන්ට ක්ෂේත්‍රයට පිවිසීමේ බාධක අඩු කර ඇත.

• අතිශය තාත්වික ෆිෂිං (Hyper-Realistic Phishing): අක්ෂර වින්‍යාස දෝෂ සහිත වංචනික විද්‍යුත් තැපැල් (emails) ලැබුණු යුගය දැන් අවසන්ය. ඔබේ ප්‍රධානියාගේ, බැංකුවේ හෝ ගනුදෙනුකරුවන්ගේ කතා විලාසය අනුකරණය කරමින් ඉතා නිවැරදි, විශ්වාසදායක විද්‍යුත් තැපැල් ක්ෂණිකව නිර්මාණය කිරීමට AI වෙත දැන් හැකියාව ඇත.
• ස්වයංක්‍රීයව දුර්වලතා හඳුනාගැනීම (Automated Vulnerability Discovery): හැකර්වරුන් පැය 24 පුරාම ජාල (networks) පරීක්ෂා කිරීම සඳහා AI බොට් (bots) භාවිතා කරන අතර, මානව තොරතුරු තාක්ෂණ කණ්ඩායම් ඒවා දැකීමටත් පෙර යාවත්කාලීන නොකළ මෘදුකාංග (unpatched software) වල ඇති දුර්වලතා ක්ෂණිකව හඳුනාගෙන ඒවා හරහා පහර දෙයි.
• ඩීප්ෆේක් සමාජ ඉංජිනේරු විද්‍යාව (Deepfake Social Engineering): ජෛවමිතික ආරක්ෂාවන් (biometric security) මඟ හැරීමට හෝ ආයතනවල විධායක නිලධාරීන් අනුකරණය කරමින් අරමුදල් මාරු කිරීමට සේවකයින්ව රැවටීම සඳහා ශ්‍රව්‍ය සහ දෘශ්‍ය deepfakes භාවිතය දැන් බහුලව සිදුවේ.

⚔️ ගින්නට ගින්නෙන් පිළිතුරු: ආරක්ෂාව සඳහා AI

AI මගින් ප්‍රහාරකයින්ට නව මෙවලම් ලබා දී ඇති නමුත්, එය ආරක්ෂකයින් සඳහා වන ප්‍රබලතම පලිහ ද වේ. සාම්ප්‍රදායික ප්‍රති-වයිරස (antivirus) මෘදුකාංග තවදුරටත් ප්‍රමාණවත් නොවේ. නවීන සයිබර් ආරක්ෂාව සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ AI මත පදනම් වූ ආරක්ෂක යාන්ත්‍රණයන් මත රඳා පවතී.

• චර්යාත්මක තර්ජන හඳුනාගැනීම (Behavioral Threat Detection): හඳුනාගත් අනිෂ්ට මෘදුකාංග (malware) සෙවීම වෙනුවට, AI ආරක්ෂක පද්ධති මගින් ජාලයක සාමාන්‍ය හැසිරීම විශ්ලේෂණය කරයි. සේවකයෙකු හදිසියේම පාන්දර 2 ට සංවේදී දත්ත ගිගාබයිට් ගණනක් බාගත කරන්නේ නම්, AI විසින් එම අසාමාන්‍යතාව ක්ෂණිකව හඳුනාගෙන එය අවහිර කර දමයි.
• ස්වයංක්‍රීය සිදුවීම් ප්‍රතිචාරය (Automated Incident Response): ප්‍රහාරයක් උත්සාහ කළ විට, AI පද්ධතිවලට මිලි තත්පර ගණනකින් ප්‍රතිචාර දැක්විය හැක – එනම් මානව විශ්ලේෂකයෙකුට ඇසිපිය හෙළනවාට වඩා වේගයෙන් ආසාදිත port වසා දැමීම සහ පරිශීලක ගිණුම් අගුළු දැමීම වැනි ක්‍රියාමාර්ග ගනී.
• ශුන්‍ය-විශ්වාස ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය (The Zero-Trust Architecture): මෙම නවීන ආරක්ෂක දර්ශනය, ජාලය ඇතුළත සහ පිටත යන දෙපාර්ශවයේම තර්ජන පවතින බව උපකල්පනය කරයි. ඒ සඳහා සෑම පියවරකදීම, සෑම පරිශීලකයෙකු සහ උපාංගයක්ම අඛණ්ඩව AI මගින් සත්‍යාපනය කිරීම (verification) අනිවාර්ය වේ.

🇱🇰 ශ්‍රී ලාංකික ව්‍යාපාර සඳහා මෙහි අදහස කුමක්ද?

දේශීය ආරම්භක සමාගම් (startups) සහ සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යාපාර (SMEs) සඳහා, සයිබර් ආරක්ෂාව යනු තවදුරටත් පසුව සිතා බැලිය යුතු දෙයක් නොවේ. අප ගෝලීය වෙළඳපොළ සඳහා නිෂ්පාදන ගොඩනඟන විට, ජාත්‍යන්තර ගනුදෙනුකරුවන් දැඩි ආරක්ෂක ප්‍රමිතීන්ට අනුකූල වීම දැඩිව ඉල්ලා සිටී.

“මිනිසාට හිතකාමී” (human-friendly) තාක්ෂණික පරිසර පද්ධතියක් ගොඩනැගීම යනු එහි සිටින මිනිසුන් ආරක්ෂා කිරීමයි. ඒ සඳහා AI මගින් ජනනය කරන වංචාවන් හඳුනා ගැනීම පිළිබඳව සේවකයින් නිරන්තරයෙන් පුහුණු කිරීම, සියලු වේදිකා හරහා බහු-සාධක සත්‍යාපනය (MFA) ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ අභ්‍යන්තර AI ආරක්ෂාව සපයන cloud සේවා භාවිතා කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

තාක්ෂණය වේගයෙන් ගමන් කරයි, නමුත් ක්‍රීඩාවේ නව නීති තේරුම් ගැනීමෙන්, ශ්‍රී ලංකාවට නවෝත්පාදන අතින් ඉදිරියෙන් සිටිනවා පමණක් නොව බිඳ හෙළිය නොහැකි ආරක්ෂිත ඩිජිටල් ආර්ථිකයක්ද ගොඩනගා ගත හැකිය.