ඔබ මෑතකදී සමාජ මාධ්‍ය වෙත පිවිසියේ නම්, 1980 දශකයේ අතීතකාමය (Nostalgia) නැවතත් වේගයෙන් ජනප්‍රිය වන අයුරු ඔබ දැක ඇති. විශේෂයෙන්ම, සාමාන්‍ය නවීන ඡායාරූපයක් ලබා දී, පුද්ගලයාගේ අනන්‍යතාවය සුරකිමින් එම යුගයට ගැළපෙන ඇඳුම්, කොණ්ඩා මෝස්තර සහ පසුබිම් AI හරහා නිර්මාණය කිරීමේ ප්‍රවණතාවයක් (Trend) මේ දිනවල බහුලව දක්නට ලැබේ. නමුත්, Vantage on Firstpost ගෝලීය ප්‍රවෘත්ති වැඩසටහනේ මෑතකාලීන විශ්ලේෂණයකින් මෙම ප්‍රවණතාවය පිටුපස ඇති කනගාටුදායක සත්‍යයක් හෙළි කර ඇත: මෙම අතීතකාමයෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් තවදුරටත් මිනිසුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද ඒවා නොවේ. ඒ වෙනුවට, කෘත්‍රිම බුද්ධිය විසින් අතීතය කෙරෙහි ඇති අපගේ ආදරය ඩිජිටල් උගුලක් බවට පත් කර ඇත.

කෘත්‍රිම මතකයන්ගේ කර්මාන්තශාලාව

අතීතයේදී, මෙවැනි අතීතකාමී නිර්මාණ බිහිවූයේ සැබෑ මානව හැඟීම් මත පදනම්වය—කලාකරුවන්, සංගීතඥයින් සහ චිත්‍රපට නිෂ්පාදකයින් ඔවුන්ගේ ළමා කාලයට ගෞරවයක් ලෙස ඒවා නිර්මාණය කළහ. අද වන විට, උසස් AI රූප උත්පාදක යන්ත්‍ර (AI Image Generators) සහ වීඩියෝ මෙවලම්වලට තත්පර කිහිපයක් තුළ 80 දශකයට අදාළ මාධ්‍ය නිර්මාණ දහස් ගණනක් ක්ෂණිකව නිපදවිය හැක. පරිශීලකයින්ට තමන්ගේ මුහුණ යොදාගෙන, තමන් කිසිදා ජීවත් නොවූ යුගයක සැබෑ ලෙස පෙනෙන ඡායාරූප පවා අද වන විට ඉතා පහසුවෙන් නිර්මාණය කළ හැකිය.

මිනිස් මොළය තුළ ප්‍රසන්න අතීතකාමයක් අවදි කරන්නේ කුමන වර්ණ, ශබ්ද සහ දෘශ්‍ය මෝස්තරද යන්න AI පද්ධති මේ වන විටත් නිවැරදිව ඉගෙන ගෙන ඇත. එහි ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, කිසිදා නොපැවති 80 දශකයේ සංගීත කණ්ඩායම්වල ගීත සහ කිසිදා සිදු නොවූ සාදයන්හි ව්‍යාජ ඡායාරූපවලින් අන්තර්ජාලය පිරී යමින් පවතී.

මෙය “උගුලක්” වන්නේ ඇයි?

මෙම වාර්තාවට අනුව මෙහි ඇති ප්‍රධානතම අනතුර වන්නේ, මෙම අල්ගොරිතම මත පදනම් වූ නිමක් නැති චක්‍රයයි (Endless loop). AI විසින් මෙලෙස අතීතකාමය තොග වශයෙන් නිෂ්පාදනය කරන විට, එම දශකයේ තිබූ සැබෑ සංස්කෘතික ඉතිහාසය විනාශ වී යයි. අප අවසානයේ සිරවන්නේ, මිනිස් අත්දැකීම්වලින් නොව, හුදෙක් අන්තර්ජාල ආකර්ෂණය (Engagement) ලබාගැනීම වෙනුවෙන්ම යන්ත්‍ර විසින් නිර්මාණය කරන ලද අතිශය කෘත්‍රිම අතීතයක් තුළය. සැබෑ ඉතිහාසය සහ AI විසින් ජනනය කරන ලද මිත්‍යාව අතර වෙනස හඳුනා ගැනීම එන්න එන්නම දුෂ්කර වන කෘත්‍රිම සමාජයක් (Synthetic culture) මේ හරහා නිර්මාණය වේ.

මෙම නව මාධ්‍ය පසුබිම තුළ ගමන් කිරීමේදී, AI මඟින් නිර්මාණය කරන ලද ව්‍යාජ ලෝකයක අතරමං නොවී සිටීමට නම්, විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical thinking) සහ ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය වෙන කවරදාටත් වඩා අත්‍යවශ්‍ය වේ.