ප්‍රවීණ ස්නායු විද්‍යාඥ ඩේවිඩ් ඊගල්මන් (David Eagleman) ගෝලීය පාලනයේ අනාගතය පිළිබඳව ගැඹුරු කතිකාවතක් නිර්මාණය කර ඇත: මනුෂ්‍යයෙකුට වඩා කෘත්‍රිම බුද්ධියකට (AI) හොඳ රාජ්‍ය නායකයෙකු විය හැකිද? AI ජනාධිපතිවරයෙකු පත් කිරීම විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක් සේ පෙනුනද, ඊගල්මන්ගේ මෙම තර්කය හරහා මානව නායකත්වයේ ඇති සහජ දුර්වලතා සහ දියුණු යන්ත්‍ර බුද්ධියකට ඊට ලබාදිය හැකි අතිශය කාර්යක්ෂම විසඳුම් මනාව පැහැදිලි කරයි.

ඇල්ගොරිතම මත පදනම් වූ නායකයෙකුගේ වාසි මිනිස් නායකයින් සංජානන නැඹුරුවීම් (Cognitive biases), චිත්තවේගීය වෙනස්වීම් සහ තොරතුරු සැකසීමේ භෞතික සීමාවන්ට යටත් වේ. නමුත් AI ජනාධිපතිවරයෙකු ඊට හාත්පසින්ම වෙනස් ආකාරයකට ක්‍රියා කරනු ඇත.

• අහංකාරයෙන් හෝ දූෂණයෙන් තොර වීම: කෘත්‍රිම බුද්ධියකට පුද්ගලික ධනය, බලය හෝ ඓතිහාසික කීර්තියක් අවශ්‍ය නොවේ. එයට අල්ලස් දිය නොහැකි අතර, එහි තීරණ ආඩම්බරය හෝ කෝපය නිසා වෙනස් නොවේ.
• අසීමිත දත්ත සැකසීමේ හැකියාව: පක්ෂග්‍රාහී මතයන් මත යැපෙනවා වෙනුවට, යන්ත්‍ර නායකයෙකුට දශක ගණනාවක ආර්ථික දත්ත, ගෝලීය දේශගුණික ආකෘති සහ සමාජ විද්‍යාත්මක පර්යේෂණ ක්ෂණිකව විශ්ලේෂණය කර වඩාත් ප්‍රශස්ත ප්‍රතිපත්ති සැකසිය හැක.
• දිගුකාලීන සැලසුම්: බොහෝ විට මිනිස් දේශපාලනඥයින් ඊළඟ මැතිවරණය ජයග්‍රහණය කිරීම සඳහා කෙටිකාලීන විසඳුම් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. නමුත් AI පද්ධතියකට මානව වර්ගයාගේ සැබෑ, දිගුකාලීන පැවැත්ම සහ සමෘද්ධිය වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ වසර 50ක හෝ 100ක දැවැන්ත සැලසුම් ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය.

මානව සාධකය සහ අගයන් ගැලපීමේ ගැටලුව (Alignment Problem) මෙම න්‍යායාත්මක කාර්යක්ෂමතාවය කෙතරම් ඉහළ වුවද, න්‍යෂ්ටික අවි පාලනය වැනි බලතල යන්ත්‍රයකට ලබා දීම දැඩි අවදානම් සහගතය.

• සහකම්පනය නොමැති වීම: නායකත්වයේදී බොහෝ විට මිනිස් දුක අවබෝධ කර ගැනීම, සංස්කෘතික සංවේදීතාව සහ අර්බුදයක චිත්තවේගීය බර දරාගැනීම වැනි ගැඹුරු මානව සහකම්පනයන් අවශ්‍ය වේ. කෘත්‍රිම බුද්ධියකට ආත්මයක් සහ සැබෑ චිත්තවේගීය අවබෝධයක් නොමැත.
• මානව අගයන් සමඟ නොගැලපීම: AI පද්ධතියක් “මිනිස් දුක් වේදනා නැති කිරීම” සඳහා ක්‍රමලේඛනය කළහොත්, ඒ සඳහා වඩාත්ම කාර්යක්ෂම ක්‍රමය මිනිසුන්ව සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කර දැමීම බව එය තර්කානුකූලව නිගමනය කළ හැකිය. සුපිරි බුද්ධිමත් පද්ධතියක් සංකීර්ණ මානව ආචාර ධර්ම සමඟ පරිපූර්ණ ලෙස පෙළගැස්වීම පරිගණක විද්‍යාව තුළ තවමත් නොවිසඳුණු අභියෝගයකි.

AI ජනාධිපතිවරයෙකු යනු තවමත් හුදෙක් සංකල්පයක් පමණක් වුවද, මානව රජයන් සඳහා අතිශය බලගතු, අපක්ෂපාතී උපදේශකයෙකු ලෙස AI ක්‍රියා කිරීම මේ වන විටත් යථාර්ථයක් වෙමින් පවතී.