වර්තමානයේ අන්තර්ජාලය ඔස්සේ සිදුවන සයිබර් තර්ජන සහ වංචාවන් පෙර නොවූ විරූ ලෙස ඉතා සංකීර්ණ මට්ටමකට පත්ව ඇත. උදාහරණයක් ලෙස, කැනේඩියානු වංචා 방지 මධ්‍යස්ථානය (Canadian Anti-Fraud Centre) වාර්තා කරන පරිදි, මෙම වසරේ මුල් මාස 6 තුළ පමණක් සිදුවූ මූල්‍ය අලාභය ඩොලර් මිලියන 351 ක් දක්වා ඉහළ ගොස් තිබේ.

Global News වාර්තාවකට අනුව, සයිබර් ආරක්ෂණ ක්ෂේත්‍රයේ වසර 30 ක අත්දැකීම් සහිත විදග්ධයෙකු වන චෙස්ටර් විස්නෙව්ස්කි (Chester Wisniewski – Sophos හි Field CTO) පෙන්වා දෙන්නේ, කෘතිම බුද්ධිය (AI) මගින් සයිබර් අපරාධකරුවන්ට අතිශය වේගයෙන් සහ ඉතා සියුම් ලෙස මෙම වංචාවන් සිදු කිරීමට “රොකට් ඉන්ධන” වැනි බලයක් ලැබී ඇති බවයි.

1. පහසුවෙන් හඳුනාගත හැකි පැරණි වංචනික ක්‍රමවල අවසානය

අතීතයේදී යම් ව්‍යාජ හෝ සැකකටයුතු පණිවිඩයක් දුටු සැනින් හඳුනා ගැනීමට එහි වූ වැරදි අක්ෂර වින්‍යාසය, දුර්වල ව්‍යාකරණ හෝ නොගැලපෙන වාක්‍ය රටා උපකාරී විය. නමුත් AI තාක්ෂණය නිසා එම වැරදි සම්පූර්ණයෙන්ම මඟහැරී ගොස් ඇත.

• නිවැරදි හා ස්වාභාවික භාෂාව: AI මෙවලම් භාවිතයෙන් ඉතා නිවැරදි ව්‍යාකරණ සහිත, විශ්වාසදායක ලෙස පෙනෙන පණිවිඩ තත්පර කිහිපයකින් නිර්මාණය කිරීමට අපරාධකරුවන්ට හැක.
• විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ පැමිණීම: මෙම ව්‍යාජ පණිවිඩ විද්‍යුත් තැපෑල (Email), SMS, WhatsApp, Facebook Messenger සහ සෘජු දුරකථන ඇමතුම් වැනි ඕනෑම මාර්ගයකින් පැමිණිය හැක.
• පුද්ගලික දත්ත භාවිතය: සාමාන්‍ය පණිවිඩයක් වෙනුවට, ඔබගේ නම සහ විස්තර ඇතුළත් කර පුද්ගලිකව ඔබ වෙතම ඉලක්ක කළ පණිවිඩ නිර්මාණය කිරීමට අපරාධකරුවන්ට හැකියාව ඇත.

2. ඔබගේ පුද්ගලික තොරතුරු අන්තර්ජාලය තුළ දැනටමත් කාන්දු වී තිබිය හැක

බොහෝ දෙනෙක් මෙවැනි වංචාවලට හසුවන්නේ, වංචාකරුවන් අත ඔබගේ නිවැරදි නම, ලිපිනය, දුරකථන අංකය හෝ උපන් දිනය වැනි තොරතුරු තිබෙන බැවිනි. එවිට අදාළ පණිවිඩය සැබෑ ආයතනයකින් ආ එකක් ලෙස ජනතාව විශ්වාස කරති.

නමුත් විස්නෙව්ස්කි මහතා පෙන්වා දෙන්නේ, ජනප්‍රිය වෙබ් අඩවි හැක් වීමෙන් සතිපතා මිලියන ගණනක පුද්ගලික දත්ත අපරාධකරුවන් අතට පත්වන බවයි.

“අපගේ තොරතුරු ඕනෑම කෙනෙකුට ලබාගත හැකි ලෙස අන්තර්ජාලයේ අපරාධකාරී සංසද (Criminal forums/chat groups) තුළ නොමිලේ බෙදාහැරේ. එහි මිලියන සිය ගණනකගේ නම්, ලිපින, දුරකථන අංක සහ උපන් දින අඩංගු වේ.” — චෙස්ටර් විස්නෙව්ස්කි

එබැවින්, යම් පුද්ගලයෙකු හෝ පණිවිඩයක් ඔබගේ පුද්ගලික තොරතුරු නිවැරදිව දැන සිටි පමණින්ම ඔවුන්ව විශ්වාස නොකළ යුතුය.

3. විද්‍යුත් තැපෑලෙහි (Email) ආරක්ෂාව සහ මුරපද (Passwords)

ඔබගේ ප්‍රධාන Email ගිණුම යනු ඔබගේ සම්පූර්ණ ඩිජිටල් ජීවිතයේ “ප්‍රධාන යතුර” (Digital Skeleton Key) වැනිය. එකී Email ගිණුමට අපරාධකරුවෙකුට ප්‍රවේශ වීමට හැකි වුවහොත්, බැංකු ගිණුම්, සමාජ මාධ්‍ය සහ අනෙකුත් සියලුම ගිණුම්වල මුරපද (Passwords) වෙනස් කිරීමට ඔවුන්ට හැකියාව ලැබේ.

සරල මුරපද භාවිතයේ ඇති අවදානම

වර්තමාන පරිගණක මගින් තත්පරයකට මුරපද බිලියන ගණනක් අනුමාන කර පරීක්ෂා කළ හැක. උදාහරණයක් ලෙස VancouverCanucks89 වැනි සරල රටාවන් සහිත මුරපදයක් තත්පර කිහිපයකින් සොයා ගැනීමට අපරාධකරුවන්ට හැක.

අවදානම් සාධකය	අවදානම් මට්ටම	පරිගණක ප්‍රහාර සාර්ථක වීමට හේතුව
කෙටි මුරපද (අක්ෂර 10 ට අඩු)	ඉහළයි (High)	තත්පර කිහිපයකින් සියලුම සංකලනයන් පරීක්ෂා කළ හැක.
සරල රටා සහිත මුරපද	ඉහළයි (High)	සුලභ වචන සහ අංක අනුමාන කිරීමට විශේෂ මෘදුකාංග ඇත.
එකම මුරපදය නැවත නැවත භාවිතය	ඉතා අධිකයි (Critical)	එක ගිණුමක දත්ත සොරාගත් පසු, අනෙකුත් සියලු ගිණුම් වෙත ප්‍රවේශ වීමට උත්සාහ කරයි.

4. ආරක්ෂිතව සිටීමට කළ යුතු ප්‍රධාන පියවර

AI මගින් සිදුවන සයිබර් තර්ජනවලින් ආරක්ෂා වීමට ආරක්ෂක උපදෙස් කිහිපයක් මෙන්න:

1. නොදන්නා ඇමතුම්/පණිවිඩ නැවත තහවුරු කරන්න: ඔබගේ බැංකුවෙන් හෝ රාජ්‍ය ආයතනයකින් යැයි පවසමින් පැමිණෙන පණිවිඩ හෝ ඇමතුම් කෙළින්ම විශ්වාස නොකරන්න. ඇමතුම විසන්ධි කර, බැංකු කාඩ්පතේ පිටුපස ඇති නිල දුරකථන අංකයට ඇමතුමක් දී තහවුරු කරගන්න.
2. Password Manager භාවිත කරන්න: Apple හෝ Microsoft පද්ධතිවල ඇති Password Manager හෝ වෙනත් විශ්වාසදායක මෙවලමක් මගින් සෑම ගිණුමකටම වෙනස් වූ සංකීර්ණ මුරපද සාදා සුරක්ෂිතව තබාගන්න.
3. Passkeys භාවිතයට යොමු වන්න: පහසුකම් ඇති වෙබ් අඩවි සඳහා Passkeys සක්‍රීය කරන්න. එමගින් මුරපද වෙනුවට ඔබගේ මුහුණ හඳුනාගැනීම (Face ID) හෝ ඇඟිලි සලකුණ (Fingerprint) මගින් ආරක්ෂිතව ප්‍රවේශ විය හැක.