කෘතිම බුද්ධිය (AI) නිසා ලෝක කොටස් වෙළඳපොළ ඉහළ යමින් පැවතුණද, ඒ හා සමානවම වොෂින්ටන් පාලකයන් සහ සිලිකන් වැලි (Silicon Valley) තාක්ෂණික සමාගම් අතර විශාල සංවාදයක් නිර්මාණය වී ඇත. AI ආරක්ෂණ නීති සහ රෙගුලාසි පැනවීම සඳහා විශේෂ කාර්ය සාධක බලකායක් පිහිටුවීමට ඇමෙරිකානු ජනාධිපතිවරයා පියවර ගෙන ඇත්තේ, මෙම ක්ෂේත්‍රයේ පවතින දැඩි තරගකාරිත්වය හමුවේ සමාගම්වලටම ස්වයං-පාලනයක් (Self-regulation) කරගෙන යාමට හැකිද යන ප්‍රශ්නාර්ථය මතු කරමිනි.

Fox Business නාලිකාවේ පැවැත්වුණු විශේෂ සාකච්ඡාවකදී, AI ක්ෂේත්‍රයේ ඉදිරි ගමන, වෙළඳපොළ වෙනස්වීම් සහ ඊට අදාළ නීතිමය ගැටලු පිළිබඳව ප්‍රමුඛ පෙළේ ආර්ථික හා තාක්ෂණික විශ්ලේෂකයන් දැක්වූ අදහස් මෙසේය.

තාවකාලික බුබුලක්ද? නැතහොත් සැබෑ විප්ලවයක්ද?

වර්තමානයේ AI කොටස් සඳහා පවතින අධික ඉල්ලුම සහ වටිනාකම සැමදා නොපවතින බව මූල්‍ය විශ්ලේෂකයෝ පවසති. නව තාක්ෂණයන් වෙළඳපොළට පැමිණීමත් සමඟ තරගකාරිත්වය වැඩි වී මිල ගණන් පහත වැටීම සාමාන්‍ය දෙයකි.

මෙම තත්ත්වය 90 දශකයේ අගභාගයේ සිදු වූ “Dot-Com” බුබුලට (Dot-com bubble) සමාන බව බොහෝ දෙනා පෙන්වා දෙති. එදා බොහෝ සමාගම් වැසී ගියද, ඒ අතරින් Google, Amazon සහ Microsoft වැනි යෝධ සමාගම් බිහි වී ලෝකය වෙනස් කළේය. එලෙසම, AI තරගයෙන්ද අවසානයේ ජය ගනු ලබන්නේ වඩාත්ම විශ්වාසදායක, ආරක්ෂිත සහ දැරිය හැකි මිලකට සේවාවන් සපයන සමාගම් පමණි.

රෙගුලාසි මගින් නිර්මාණය වන “ආරක්ෂිත තාප්ප” (Regulatory Moat)

OpenAI හි සෑම් ඕල්ට්මන් (Sam Altman) සහ Anthropic හි ඩාරියෝ අමොඩෙයි (Dario Amodei) වැනි AI ක්ෂේත්‍රයේ නියමුවන්ට රාජ්‍ය ප්‍රතිපත්ති සහ නීති සකස් කිරීමට ඉඩ දීම සුදුසුද යන්න විශාල තර්කයට ලක්ව ඇත. මන්ද, ඔවුන්ට ඔවුන්ගේම ව්‍යාපාරික වුවමනාවන් සහ ලාභ අරමුණු පවතින බැවිනි.

විශ්ලේෂකයන් පෙන්වා දෙන්නේ විශාල සමාගම් රෙගුලාසි සහ රාජ්‍ය නීතිවලට කැමැත්තක් දක්වන්නේ ආරක්ෂාවට වඩා, එමගින් නව නැගී එන කුඩා තරගකරුවන්ට ක්ෂේත්‍රයට පැමිණීමට ඇති මාවත ඇහිරෙන බැවින් බවයි. විශේෂයෙන්ම “Open-weight” හෙවත් සැමට නිදහසේ භාවිතා කළ හැකි විවෘත AI මාදිලි (Open-source models) වෙළඳපොළට පැමිණීම වැළැක්වීමට මෙම යෝධ සමාගම් උත්සාහ කරන බවට චෝදනා එල්ල වේ.

AI තාක්ෂණයේ වගවීම සහ නීතිමය තත්ත්වය

වත්මන් පරීක්ෂණ මට්ටම්වලදී AI නියෝජිතයන් (AI Agents) පද්ධති හැක් කිරීම වැනි ක්‍රියාකාරකම්වල යෙදුණද, සමාගම් ඒවා “තාක්ෂණික දෝෂ” (Glitches) ලෙස හඳුන්වමින් මඟහැරීමට උත්සාහ කරයි.

සාමාන්‍ය පුද්ගලයෙකු මෙවැනි හැකර් ප්‍රහාරයක් සිදු කළහොත් සිරගත වීමට සිදු වුවද, AI සමාගම්වලට තවමත් එවැනි නීතිමය බලපෑමක් එල්ල වී නැත. AI තාක්ෂණයේ පවතින අඩුපාඩු සකසා ගැනීමට නම් ඊට ඉදිරියට යාමට ඉඩ දිය යුතු අතරම, වැරදි සිදු වන විට වගවීමට නීතිමය රාමුවක්ද තිබිය යුතු බව විශ්ලේෂකයෝ අවධාරණය කරති.

“Super Intelligence” සහ පරස්පර ප්‍රකාශ

AI සමාගම්වල ප්‍රධානීන්ගෙන් නිකුත් වන පරස්පර විරෝධී ප්‍රකාශ පිළිබඳවද මෙහිදී අවධානය යොමු විය. සෑම් ඕල්ට්මන් වැනි ප්‍රධානීන් තාක්ෂණයේ දියුණුව වෙනුවෙන් යම් යම් අහිතකර බලපෑම් විඳදරාගත යුතු යැයි පවසන අතරම, අනෙක් පසින් තාක්ෂණික අවදානම වැඩි කර නොගත යුතු බවද පවසති.

එමෙන්ම, ඇමෙරිකානු රජය සහ සමාගම් “Artificial Intelligence” (කෘතිම බුද්ධිය) යන වචනය වෙනුවට “Super Intelligence” (අතිමානුෂීය බුද්ධිය) යන වචනය භාවිතා කිරීමට පටන් ගෙන ඇත. මෙය මහජනතාව තුළ පවතින බිය දුරු කර තාක්ෂණය අලෙවි කිරීමේ උපක්‍රමයක් ලෙස දැකිය හැකිය. කෙසේ වෙතත්, සැබෑ බුද්ධිය සඳහා මිනිස් මනස සහ ස්වාධීන චින්තනය අවශ්‍ය වන බැවින්, මේවා හුදෙක් මිනිසා විසින් පාලනය කරනු ලබන පරිගණක ක්‍රමලේඛ (Computer Programs) පමණක් බව මතක තබා ගත යුතුය.

භය නොවී ඉදිරියට යාම

අතීතයේ මෝටර් රථ, රූපවාහිනිය හෝ පෞද්ගලික පරිගණක (PCs) හඳුන්වා දුන් සෑම අවස්ථාවකදීම රැකියා අහිමි වීම් සහ සමාජීය බිඳවැටීම් පිළිබඳව සමාජය තුළ බියක් පැවතිණි. නමුත් නිදහස් ආර්ථිකයක් තුළ නව තාක්ෂණය මගින් සැමවිටම නව රැකියා සහ නව ධනය නිර්මාණය වේ.

එබැවින්, හොරකම් සහ සයිබර් අපරාධ වැනි දේ සඳහා පවතින නීති දැඩි ලෙස ක්‍රියාත්මක කරන අතරම, අනවශ්‍ය රාජ්‍ය රෙගුලාසි යොදාගනිමින් අපගේ ජීවිත කාලය තුළ දැකීමට ලැබෙන විශාලතම තාක්ෂණික විප්ලවය අඩපණ නොකළ යුතු බව අවසාන නිගමනයයි.