කෘතිම බුද්ධිය (AI) ක්ෂේත්‍රයේ ලෝක බලවතුන් අතර පවතින ආධිපත්‍යය සඳහා වූ සටන දැන් හුදෙක් පර්යේෂණාගාර හෝ ව්‍යාපාරික සාකච්ඡාවලට පමණක් සීමා වී නැත. එය සෘජුවම ජාතික ආරක්ෂාවට තර්ජනයක් වන මට්ටමට වර්ධනය වී තිබේ[cite: 1]. සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley) තාක්ෂණික දැවැන්තයින්ගේ ආරක්ෂණ පද්ධතිවල පවතින දුර්වලතා ලොවටම හෙළිදරව් කරමින්, Google සමාගමේ හිටපු මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවෙකුට එරෙහිව නීතිමය පියවර ගෙන තිබේ. ඔහු විසින් එම සමාගමේ වඩාත්ම සංවේදී AI සුපිරි පරිගණක යටිතල පහසුකම් ක්‍රමානුකූලව සහ සූක්ෂමව සොරකම් කර ඇති බව අනාවරණය වී ඇත[cite: 1].

කෙසේ වෙතත්, මෙම සොරකම ඉතා විශාල මට්ටමක පැවතීම සහ ඊට චීන තාක්ෂණික සමාගම්වල සෘජු සම්බන්ධතා තිබීම සම්බන්ධයෙන් FBI පරීක්ෂණ මඟින් කරුණු හෙළි වුවද, ඔහුට ලැබුණු අවම දඬුවම හේතුවෙන් තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේ සහ ආරක්ෂක විශ්ලේෂකයින්ගේ දැඩි කනස්සල්ලට හා විමතියට හේතු වී තිබේ[cite: 1].

රහස්‍ය “කුළුබඩු වට්ටෝරුව” සොරකම් කිරීම

ලින්වේ ඩිං (Linwei Ding – Leon Ding ලෙසද හඳුන්වයි) නැමති 38 හැවිරිදි චීන ජාතිකයෙකු වන මොහු, ඇමරිකාවේ ස්ථිර පදිංචිකරුවෙකු ලෙස 2019 වසරේදී Google සමාගමට බැඳී ඇත[cite: 1]. 2022 මැයි මාසයේ සිට ක්‍රියාත්මක වූ ඩිං, තමාට ලැබී තිබූ අභ්‍යන්තර අවසරයන් සහ ප්‍රවේශයන් භාවිත කරමින්, Google සමාගමට අයත් අතිශය රහස්‍ය ලේඛන 500කට වැඩි ප්‍රමාණයක් සිය පෞද්ගලික ගිණුම්වලට බාගත කරගෙන ඇත[cite: 1].

මෙය සාමාන්‍ය වෙළඳ ලේඛන සොරකමක් නොවේ. ඩිං විසින් සොරකම් කරන ලද්දේ Google හි AI සුපිරි පරිගණක දත්ත මධ්‍යස්ථානවල (AI supercomputing data centers) මූලික සැලසුම් සහ ව්‍යුහයන්ය[cite: 1]. මෙම ගොනු අතර:

• විශේෂිත දෘඩාංග (Custom Hardware): Tensor Processing Units (TPUs) සහ GPU Clusters පිළිබඳ තොරතුරු[cite: 1].
• ජාලකරණ තාක්ෂණය (Networking Tech): දියුණු SmartNIC තාක්ෂණය[cite: 1].
• සංවිධානාත්මක මෘදුකාංග (Orchestration Software): දහස් ගණනක චිප්ස් (chips) සම්බන්ධීකරණය කරමින් මහා පරිමාණ AI මාදිලි පුහුණු කිරීම සඳහා භාවිත කරන සුවිශේෂී මෘදුකාංග පිළිබඳ තොරතුරු[cite: 1].

සරලවම පැවසුවහොත්, ඩිං විසින් ඉලක්ක කරගෙන ඇත්තේ අද ලෝකයේ පවතින දියුණුම Large Language Models (LLMs) පිටුපස ඇති ප්‍රධාන “රහස් වට්ටෝරුව” වන සුපිරි පරිගණක යටිතල පහසුකම්ය[cite: 1]. මෙම තාක්ෂණයන්ගේ පාලනය හිමිකර ගන්නා ඕනෑම පාර්ශවයකට ගෝලීය ආර්ථිකයේ මෙන්ම මිලිටරි ක්ෂේත්‍රයේද විශාල වාසියක් අත්වේ[cite: 1].

ඉතා සූක්ෂම ක්‍රියාමාර්ග

මෙම සොරකම කිසිසේත්ම අහම්බෙන් සිදු වූවක් නොවේ. Google හි අභ්‍යන්තර ආරක්ෂක පද්ධති මඟ හැරීම සඳහා ඩිං ඉතා සූක්ෂම උපක්‍රමයක් භාවිත කර ඇත. ඔහු මුලින්ම මෙම දත්ත තමාට ආයතනයෙන් ලබා දී තිබූ MacBook පරිගණකයේ “Apple Notes” යෙදවුමට පිටපත් කර, පසුව ඒවා PDF ගොනු බවට පරිවර්තනය කර, අවසානයේදී ඔහුගේ පෞද්ගලික Google Cloud ගිණුමට උඩුගත (upload) කර ඇත[cite: 1].

ඔහු Google සමාගමෙන් වැටුප් ලබන අතරතුරම, චීනයේ සමාන්තර ව්‍යාපාරික අවස්ථාවන් සඳහාද සම්බන්ධ වී ඇත[cite: 1]. සොරකම ආරම්භ වී මාස කිහිපයකට පසු, ඔහු බීජිං බලා ගොස් එහි ඇති “Rongshu” නැමැති නවක චීන තාක්ෂණික සමාගමක ප්‍රධාන තාක්ෂණ නිලධාරී (CTO) ධුරය භාරගෙන ඇති අතර, ඒ සඳහා මසකට ඩොලර් 14,800ක පමණ මුදලක් ලබාගෙන ඇත[cite: 1]. 2023 වන විට, ඔහු තවත් ඉදිරියට යමින් “Zhisuan” නැමැති තමන්ගේම AI නවක සමාගමක්ද චීනය තුළ ආරම්භ කර තිබේ[cite: 1].

තම ද්විත්ව ජීවිතය වසන් කිරීම සඳහා ඩිං අතිශය නිර්භීත ක්‍රියාවකද නිරත වී ඇත. ඔහු චීනයේ ආයෝජක හමුවීම්වලට සහභාගී වන අතරතුර, තමා තවමත් ඇමරිකාවේ Google කාර්යාලයේ සේවය කරන බව පෙන්වීම සඳහා, වෙනත් සේවකයෙකු ලවා ඔහුගේ Google හැඳුනුම්පත් කාඩ්පත (Badge) කැලිෆෝනියා කාර්යාලය තුළ භාවිත කරවා (swipe) ඇත[cite: 1].

නීතිමය පියවර සහ පරස්පරතා: ඔත්තු බැලීම (Espionage) ද? වෙළඳ රහස් සොරකම ද?

Google සමාගමේ අභ්‍යන්තර විමර්ශන මඟින් මෙම අක්‍රමිකතා හඳුනා ගැනීමෙන් පසු, සිද්ධිය FBI වෙත යොමු කරන ලද අතර, ඔවුන් විසින් ඩිංගේ නිවස පරීක්ෂා කර සොරකම් කරන ලද දත්ත විශාල ප්‍රමාණයක් සොයා ගන්නා ලදී[cite: 1]. ඩිංට එරෙහිව ආර්ථික ඔත්තු බැලීම (Economic espionage) සහ වෙළඳ රහස් සොරකම (Trade secret theft) යටතේ බරපතළ චෝදනා එල්ල වූ අතර, ඒ සඳහා වසර 10 සිට 15 දක්වා සිර දඬුවම් නියම වීමේ ඉඩකඩක් පැවතුණි[cite: 1].

කෙසේ වෙතත්, අවසන් නීතිමය තීන්දුව මඟින් මෙවැනි ජාතික ආරක්ෂාවට සම්බන්ධ තාක්ෂණික නඩු විභාග කිරීමේදී පවතින සීමාවන් සහ නීතිමය ගැටලු මතුකර පෙන්වීය. කැලිෆෝනියාවේ ෆෙඩරල් විනිසුරු වින්ස් චබ්‍රියා (Vince Chhabria) විසින් ඩිංට එරෙහිව තිබූ “ආර්ථික ඔත්තු බැලීමේ” චෝදනා ඉවත් කරන ලදී. ඊට හේතුව ලෙස ඔහු දක්වා තිබුණේ, ඩිං මෙම දත්ත සොරකම් කළේ සෘජුවම චීන රජයට ප්‍රතිලාභ ලබාදීමේ චේතනාවෙන් බව ඔප්පු කිරීමට ප්‍රමාණවත් සාක්ෂි නොමැති වීමයි[cite: 1].

නමුත් “වෙළඳ රහස් සොරකම් කිරීමේ” චෝදනාවලට ඔහු වැරදිකරු විය. ඩිංගේ ක්‍රියාව “Google හි දේපළ සොරකම් කිරීම සඳහා සිදු කළ ක්‍රමානුකූල සහ අතිශය නිර්භීත උත්සාහයක්” ලෙස විනිසුරුවරයා හැඳින්වුවද, අවසානයේදී ඔහුට නියම වූයේ වසරකටත් අඩු (මාස 12කට ආසන්න) සිර දඬුවමක්, වසර තුනක අධීක්ෂණ නිදහසක් සහ ඩොලර් 189,000ක දඩ මුදලක් පමණි[cite: 1].

දඬුවම් ලිහිල් වීම පිළිබඳ පොදු කනස්සල්ල

මෙම නඩු තීන්දුව මඟින් සංවේදී තාක්ෂණයන් ආරක්ෂා කිරීමේදී පවතින බරපතළ දුර්වලතාවයක් සමාජය හමුවට ගෙන එයි. ඇමරිකානු AI යටිතල පහසුකම් විදේශීය පාර්ශවයන් විසින් සොරකම් කිරීම ජාතික ආරක්ෂාවට විශාල තර්ජනයක් බව අධිකරණ දෙපාර්තමේන්තුව සහ FBI දිගින් දිගටම අනතුරු අඟවා ඇත[cite: 1]. ඩිංගේ චීන සමාගමේ අභ්‍යන්තර ලේඛනවල පවා සඳහන්ව තිබුණේ, ඔවුන් සතුව දැනටමත් Google හි “කාඩ්පත් 10,000ක පරිගණක බලවේග පද්ධතිය” පිළිබඳ අත්දැකීම් ඇති බවත්, දැන් අවශ්‍ය වන්නේ එය දේශීය තත්ත්වයන්ට අනුව ප්‍රතිනිර්මාණය කර වැඩිදියුණු කිරීම පමණක් බවත්ය[cite: 1].

එසේ තිබියදීත්, වසරකට වැඩි කාලයක් පුරා මෙවැනි බරපතළ ආරක්ෂක උල්ලංඝනයක් සිදුකළ පුද්ගලයෙකුට ඉතා ලිහිල් දඬුවමක් ලැබීම, ඉදිරියේදී මෙවැනි ක්‍රියාවන් වළක්වා ගැනීමට කොතරම් දුරට බලපානු ඇත්ද යන්න ගැටලුසහගතය. ගෝලීය තාක්ෂණික තරඟකාරීත්වය තවදුරටත් දැඩි වන විට, සොරකම් කරන දත්තවල වටිනාකමට සරිලන දඬුවම් නියම නොවන්නේ නම්, ඊළඟ අභ්‍යන්තර තර්ජනය වළක්වන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳව තාක්ෂණික ලෝකය තුළ දැඩි විවාදයක් මතුව තිබේ[cite: 1].