Pariganaka.com වෙත නැවතත් සාදරයෙන් පිළිගනිමු! ඔබ විශ්වවිද්‍යාල ශිෂ්‍යයෙකු, මෑතකදී උපාධිය ලබා ගත් අයෙකු හෝ දරුවෙකුගේ අධ්‍යාපනයට වියදම් කරන දෙමාපියෙකු නම්, වේගයෙන් වෙනස් වන රැකියා වෙළඳපොළ පිළිබඳව ඔබ මේ වන විටත් යම් කනස්සල්ලකින් පසුවනවා විය හැක. මෑතකදී BBC World Service හි Asia Specific පෝඩ්කාස්ට් වැඩසටහන හරහා ඩොලර් බිලියන ගණනක් වටිනා ප්‍රශ්නයක් සාකච්ඡාවට ලක් විය: “AI රැකියා අර්බුදය හමුවේ නොනැසී පවතින විශ්වවිද්‍යාල උපාධි මොනවාද?”

අප දැන් 2026 වසරේ “IQ යුගයට” (IQ Era) අවතීර්ණ වී ඇති බැවින්, අතීතයේ පැවති න්‍යායාත්මක විවාදයන් දැන් සැබෑ යථාර්ථයක් බවට පත්ව ඇත. කෘතිම බුද්ධි විප්ලවය හමුවේ උසස් අධ්‍යාපනයට මුහුණ දීමට සිදුවී ඇති තත්ත්වය පිළිබඳ යාවත්කාලීන විග්‍රහයක් මෙන්න.

අවදානමට ලක්වී ඇති උපාධි (The Disrupted Degrees)

දැනට දැඩිම බලපෑමකට ලක්ව ඇති උපාධි වන්නේ තොරතුරු සැකසීම, මූලික අන්තර්ගත නිර්මාණය (content creation) සහ මූලික මට්ටමේ ක්‍රමලේඛනය (programming) මත දැඩි ලෙස රඳා පවතින ඒවාය. AI මගින් දැන් මෙම කාර්යයන් වඩා වේගවත්ව සහ අඩු පිරිවැයකින් සිදු කළ හැක.

• සාමාන්‍ය පරිගණක විද්‍යාව සහ මූලික තොරතුරු තාක්ෂණය (General Computer Science & Basic IT): සම්මත කේත (standard code) ලිවීමට හැකි වූ පමණින් ඉහළ වැටුප් සහිත රැකියාවක් ලබා ගත හැකි වූ යුගය දැන් මැකී යමින් පවතී. කේත ලිවීම, දෝෂ නිවැරදි කිරීම (debugging) සහ මූලික මෘදුකාංග ජනනය කිරීම AI කේතකරණ සහායකයින් (AI coding assistants) විසින් සිදු කරන බැවින්, මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන් දැන් සංකීර්ණ පද්ධති ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පය (system architecture) හෝ විශේෂිත AI සංවර්ධනය වෙත යොමු විය යුතුය.
• සාම්ප්‍රදායික අලෙවිකරණය සහ සන්නිවේදනය (Traditional Marketing & Communications): Generative AI මගින් පිටපත් ලිවීම (copywriting), මූලික ග්‍රැෆික් නිර්මාණය සහ සමාජ මාධ්‍ය කළමනාකරණය දැඩි ලෙස කඩාකප්පල් කර ඇත. ඉහළ මට්ටමේ සන්නාම උපායමාර්ග (brand strategy) සඳහා තවමත් මිනිස් මැදිහත්වීම අවශ්‍ය වුවද, මූලික මට්ටමේ අන්තර්ගත නිර්මාපකයින් සඳහා ඇති ඉල්ලුම සීඝ්‍රයෙන් පහත වැටී ඇත.
• සාමාන්‍ය පරිපාලනය සහ මූලික ගිණුම්කරණය (General Administration & Basic Accounting): ස්වයංක්‍රීය දත්ත ඇතුළත් කිරීම්, AI මත පදනම් වූ ගිණුම් තැබීම් සහ බුද්ධිමත් කාලසටහන් පද්ධති (intelligent scheduling systems) හේතුවෙන් සාම්ප්‍රදායික පරිපාලන සහ මූලික මූල්‍ය කටයුතු කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කරන උපාධි සඳහා ඇති අවශ්‍යතාවය විශාල ලෙස අඩු වී ඇත.

නොනැසී පවතින සහ දියුණු වන උපාධි (The Surviving Degrees)

මේ වන විටත් නොනැසී පවතින සහ වැඩි ඉල්ලුමක් අත්පත් කරගනිමින් සිටින උපාධිවලට එක් පොදු ලක්ෂණයක් ඇත: ඒවා සංවේදනය (empathy), සංකීර්ණ භෞතික කුසලතා, ආචාරධර්මීය විනිශ්චය හෝ ගැඹුරු උපායමාර්ගික චින්තනය වැනි සුවිශේෂී මානව ගුණාංග මත රඳා පවතී.

උපාධි කාණ්ඩය	2026 පැවැත්ම	“IQ යුගය” තුළ එය දියුණු වීමට හේතුව
සෞඛ්‍ය සේවා සහ හෙද වෘත්තිය (Healthcare & Nursing)	ඉතා ඉහළයි	මානව ස්පර්ශය, රෝගීන් කෙරෙහි දක්වන දයාව හෝ භෞතික සත්කාරයන් AI මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කළ නොහැක. සෞඛ්‍ය වෘත්තිකයන් AI භාවිතා කරන්නේ රෝග විනිශ්චය මෙවලමක් ලෙස මිස තමන්ට ආදේශකයක් ලෙස නොවේ.
රොබෝ තාක්ෂණය සහ මෙකට්‍රොනික්ස් (Robotics & Mechatronics)	ඉතා ඉහළයි	භෞතික AI (Physical AI – උදාහරණයක් ලෙස RoboDojo පරීක්ෂණවලට ලක්වූ මානුෂීය රොබෝවරු) ව්‍යාප්ත වන විට, මෙම යන්ත්‍ර තැනීමට, නඩත්තු කිරීමට සහ අලුත්වැඩියා කිරීමට හැකි ඉංජිනේරුවන් ලෝකයට දැඩි ලෙස අවශ්‍ය වේ.
මනෝවිද්‍යාව සහ උපදේශනය (Psychology & Counseling)	ඉහළයි	ඩිජිටල් ඇබ්බැහිවීම් (Gen Z පරපුරේ AI ඇබ්බැහිය වැනි) ඉහළ යාමත් සමඟ, මිනිසුන් අතර සිදුවන මානසික සෞඛ්‍ය සහාය සහ චිත්තවේගීය බුද්ධිය සඳහා ඇති ඉල්ලුම සීඝ්‍රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී.
දර්ශනය, නීතිය සහ ආචාරධර්ම (Philosophy, Law & Ethics)	ඉහළයි	AI කුමක් කළ යුතුද යන්න තීරණය කරන්නේ කවුද? AI සමාජයට බද්ධ වන විට, ප්‍රකාශන හිමිකම්, AI නියාමනයන් සහ දත්ත රහස්‍යතාවය (data privacy) හැසිරවීමට නීති විශේෂඥයින් සහ ආචාරධර්ම විද්‍යාඥයින් අපට අවශ්‍ය වේ.
නිපුණතා වෘත්තීන් / වෘත්තීය පුහුණු (Skilled Trades)	ඉතා ඉහළයි	ජලනල කාර්මිකයින්, විදුලි කාර්මිකයින් සහ වඩු කාර්මිකයින් Generative AI වෙතින් සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂිතයි. කාන්දු වන නලයක් අලුත්වැඩියා කිරීමට හෝ නිවසක වයර් ඇදීමට ඔබට චැට්බොට් එකකට (chatbot) පැවසිය නොහැක!

ආසියා-පැසිෆික් යථාර්ථය (The Asia-Pacific Reality)

ආසියා-පැසිෆික් කලාපයට, විශේෂයෙන්ම ඉන්දියාව, පිලිපීනය සහ ශ්‍රී ලංකාව වැනි තාක්ෂණික මධ්‍යස්ථාන වෙත මෙම වෙනස ඉතා තීරණාත්මක බලපෑමක් එල්ල කරයි. ඓතිහාසික වශයෙන්, මෙම ආර්ථිකයන් ව්‍යාපාරික ක්‍රියාවලි බාහිරින් ලබා ගැනීම (Business Process Outsourcing – BPO) සහ මූලික මට්ටමේ තොරතුරු තාක්ෂණ සේවා මත දැඩි ලෙස රඳා පැවතුනි.

BBC විග්‍රහයට අනුව, මෙම කලාපයට දැන් නව යථාර්ථයට අනුගත වීමට බල කෙරී ඇත. ශ්‍රී ලංකාවට සිය තාක්ෂණික අපනයන ඉලක්ක කරා ළඟා වීමට නම්, විශ්වවිද්‍යාලවලට තම විෂයමාලා වේගයෙන් යාවත්කාලීන කිරීමට සිදුවේ. හුදෙක් කේත ලියන්නන් (basic coders) බිහිකිරීම වෙනුවට, සංකීර්ණ AI පද්ධතිවල ප්‍රතිදානයන් (outputs) අධීක්ෂණය කිරීමට සහ පිරිපහදු කිරීමට හැකි “AI කළමනාකරුවන්” (AI Managers) බිහිකිරීම කෙරෙහි දැන් අවධානය යොමු වෙමින් පවතී.

සමස්ත නිගමනය: මෙහිදී වැදගත් වන්නේ ඔබේ උපාධියේ නම කුමක්ද යන්න නොව, ඔබ කෙතරම් දුරට නව වෙනස්කම්වලට අනුගත වන්නේද යන්නයි. 2026 වසරේ සාර්ථකම උපාධිධාරීන් වන්නේ තමන්ගේ උපාධියට අදාළ මූලික දැනුම සහ බුද්ධිමත් පද්ධති කළමනාකරණය කිරීමේ හැකියාව යන දෙකම එකට මුසු කරමින්, AI යනු තම ප්‍රබල සහායකයෙකු ලෙස දකින අයයි.