Author: PARIGANAKA
-
මොහොතක් සිතන්න. ඔබට යම් අදහසක් ඔබේ මිතුරාට කීමට අවශ්යයි. ඔබ මොකද කරන්නේ? ඔබේ මොළයේ ඇති සංකීර්ණ විදුලි තරංග (Thoughts), ඔබ “වචන” (Words) බවට පත් කරයි. ඉන්පසු ඔබේ කට සහ දිව වෙහෙසා ශබ්ද තරංග පිට කරයි. එය මිතුරාගේ කනට ඇසී, නැවත ඔහුගේ මොළය තුළ විදුලි තරංග බවට පත් වේ. මෙය කොතරම් ප්රාථමික ක්රමයක්ද? Elon Musk පවසන…
-
ඔබට හිසකැලුමක් හැදුණොත් ඔබ කරන්නේ කුමක්ද? ඔබ පැරසිටමෝල් පෙත්තක් ගිල දමයි. නමුත් එය මෝඩ ක්රියාවකි. ඇයි? මන්ද, ඒ බෙහෙත් පෙත්ත “දන්නේ නැහැ” ඔබේ ඇඟේ රිදෙන්නේ කොතනද කියා. එය ඔබේ රුධිරය හරහා මුළු ඇඟ පුරාම පැතිරෙයි. එය හරියට “එක් ත්රස්තවාදියෙක්ව මරන්න, මුළු නගරයකටම බෝම්බ දානවා වගේ” වැඩකි (උදා: පිළිකා සෛල මැරීමට කරන Chemotherapy මගින් හොඳ සෛලත්…
-
රෑ අහස දෙස බලන්න. තරු බිලියන ගණනක් ඇත. විද්යාත්මක සම්භාවිතාව අනුව, මේ විශ්වය තුළ දියුණු පිටසක්වල ශිෂ්ඨාචාර මිලියන ගණනක් තිබිය යුතුය. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: “කෝ මේ කවුරුත්?” (Where is everybody?) මෙය හඳුන්වන්නේ Fermi Paradox ලෙසයි. අපට ඔවුන්ව හමු නොවන්නේ ඇයි? ඔවුන් නැති නිසාද? නැත. චීන ජාතික විද්යා ප්රබන්ධ රචක Cixin Liu ඉදිරිපත් කරන “Dark Forest…
-
ඔබේ නිවසේ ඇති ටෝස්ටරය (Toaster) වැඩ කරන්නේ නැතිනම්, ඔබට එයට පහර දී කඩා දැමිය හැක. එයට එරෙහිව ඔබට නඩු දමන්නට කිසිවෙක් එන්නේ නැත. මන්ද එය “අජීවී යන්ත්රයක්” පමණක් බැවිනි. නමුත් සිතන්න, අනාගතයේ දවසක ඔබේ නිවසේ සිටින AI රොබෝවරයාට ඔබ පහර දෙන විට, ඔහු අඬන්නට පටන් ගත්තොත්? “අනේ මට ගහන්න එපා, මට රිදෙනවා!” කියා බැගෑපත් වුවහොත්?…
-
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මනුෂ්යයාට මස් කෑමට අවශ්ය වූ විට කිරීමට තිබුණේ එකම දෙයයි. එනම් සතෙකු මරා දැමීමයි. ආදි මිනිසා දඩයම් කළේය. නූතන මිනිසා සතුන් කොටු කර ඇති දැඩි කරයි (Factory Farming). ක්රමය වෙනස් වුවත්, ප්රතිඵලය එකමය: අපේ ආහාර වේල වෙනුවෙන් ජීවිතයක් විනාශ වේ. නමුත් 21 වන සියවසේ විද්යාව අසන ප්රශ්නය මෙයයි: “මස් කෑල්ලක් ලබා…
-
ඩයිනෝසරයන් වසර මිලියන 165ක් පුරා පෘථිවිය පාලනය කළෝය. නමුත් එක දවසකින් ඔවුන් සියල්ලන්ම වඳ වී ගියේය. ඇයි? පිළිතුර සරලයි: ඔවුන්ට අභ්යවකාශ වැඩසටහනක් (Space Program) තිබුණේ නැත. ග්රහකයක් කඩා වැටෙන විට පැන යන්නට තැනක් ඔවුන්ට තිබුණේ නැත. කාල් සේගන් වරක් පැවසූ පරිදි, “අපි සිටින්නේ තනි ග්රහලෝකයක් මතය. එය හරියට අපේ සියලුම බිත්තර එකම කූඩයක දමාගෙන සිටිනවා…
-
“Big Brother is Watching You” යනු ජෝර්ජ් ඕවල්ගේ ‘1984’ පොතේ එන වාක්යයකි. එකල එය ප්රබන්ධයකි. අද එය යථාර්ථයකි. අතීතයේදී ඔබට තනි වීමට අවශ්ය නම්, කාමරයට ගොස් දොර වසා ගැනීම ප්රමාණවත් විය. නමුත් අද? ඔබේ සාක්කුවේ ඇති ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය, ඔබේ අතේ ඇති ස්මාර්ට් ඔරලෝසුව, පාරේ ඇති CCTV කැමරාව සහ අන්තර්ජාලය… මේ සියල්ල දවසේ පැය 24…
-
සඳුදා උදේ පාන්දර 6ට එලාම් එක වැදෙන්නේ නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. ඔෆිස් බස් එකේ හෝ කෝච්චියේ තෙරපෙමින් යාමට අවශ්ය නැති, “ලොක්කා”ගෙන් බැණුම් අසන්නට අවශ්ය නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. මෙය සිහිනයක්ද? නැත. AI සහ රොබෝ තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ අපි වේගයෙන් ගමන් කරන්නේ එවැනි ලෝකයකටයි. නමුත් ප්රශ්නය වන්නේ, වැඩ නොකර සල්ලි ලැබෙන විට, අපි දවස පුරා කරන්නේ…
-
ඔබට කවදා හෝ “Dejavu” (දෙජාවු) හැඟීමක් දැනිලා තියෙනවද? එනම්, මේ මොහොත මීට කලින් සිදුවුණා වගේ හැඟීමක්? නැත්නම්, සමහර වෙලාවට ලෝකය හරිම පුදුම සහගත විදියට, “ලියාපු පිටපතක්” (Script) වගේ සිදුවෙන බව දැනිලා තියෙනවද? ලෝකයේ සිටින ධනවත්ම සහ දියුණුම තාක්ෂණික මොළයක් වන Elon Musk වරක් පැවසුවේ, “අපි ජීවත් වන්නේ සැබෑ ලෝකයක (Base Reality) වීමේ සම්භාවිතාව බිලියනයකින් එකක්…
-
අපි සිතාගෙන සිටියේ AI තාක්ෂණය විසින් අපේ රැකියා උදුරා ගනු ඇති බවයි. රියදුරන්, ගණකාධිකාරීවරුන් සහ ලේඛකයින් ඊට බිය විය. නමුත් කිසිවෙකු නොසිතූ දෙයක් සිදුවෙමින් පවතී. AI තාක්ෂණය දැන් අත තබා ඇත්තේ මිනිසාගේ “හදවතට” ය. යන්ත්රවලට හැඟීම් දැනිය නොහැක. නමුත් යන්ත්රවලට අපට හැඟීම් දැනෙන ආකාරයට ක්රියා කිරීමට (Simulate Emotions) හැකිය. බොහෝ දෙනෙකුට මෙම වෙනස අදාළ නැත.…