ශ්‍රී ලංකාව “ඩිජිටල් ආර්ථිකයක්” කරා යන ගමනේ ඉතාමත් තීරණාත්මක සතියක් අප ගෙවමින් සිටිමු. ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය විසින් ප්‍රකාශයට පත් කර ඇති පරිදි, 2026 අප්‍රේල් 20 වන දින සිට ක්‍රියාත්මක වන පරිදි රාජ්‍ය නිලධාරීන් සඳහා වන නව ඩිජිටල් මාර්ගෝපදේශ මාලාව නිකුත් කිරීමට නියමිතය. මෙමගින් ශ්‍රී ලාංකීය පරිශීලකයාට සහ රාජ්‍ය සේවයට සිදුවන බලපෑම pariganaka.com අප මෙසේ විමසා…

අද අප ජීවත් වන්නේ දත්ත (Data) මත පදනම් වූ ආර්ථිකයකයි. අප අන්තර්ජාලයේ කරන සෑම ක්‍රියාවක්ම, බලන සෑම වීඩියෝවක්ම සහ මිලදී ගන්නා සෑම භාණ්ඩයක්ම දත්ත බවට පරිවර්තනය වේ. නමුත් ප්‍රශ්නය වන්නේ, “මෙම දත්තවල සැබෑ අයිතිකරු ඔබද?” යන්නයි. 1. Web 2.0 සහ දත්ත වහල්භාවය පසුගිය දශක දෙක තුළ අප හුරු වූයේ Web 2.0 තාක්ෂණයටයි. මෙහිදී අපගේ සියලු…

අද වන විට අප ජීවත් වන්නේ තිරයක් මත පෙනෙන ඩිජිටල් ලෝකය සහ අප පය ගසා සිටින භෞතික ලෝකය අතර සීමා මායිම් බොඳ වී යන යුගයකයි. මෙහි වඩාත්ම උද්යෝගිමත් තාක්ෂණික විප්ලවය වන්නේ “ඩිජිටල් නිවුන් දරුවන්” හෙවත් Digital Twins සංකල්පයයි. මොකක්ද මේ Digital Twin එකක් කියන්නේ? සරලවම කිවහොත්, Digital Twin එකක් යනු භෞතිකව පවතින වස්තුවක, ස්ථානයක හෝ…

දශක ගණනාවක් තිස්සේ අප තාක්ෂණය සැලකුවේ මෙවලමක් ලෙස පමණි. නමුත් Pariganaka.com සිය නවතම පියවර ප්‍රකාශයට පත් කිරීමත් සමඟ, කතාබහ වෙනස් වී ඇත. දැන් ප්‍රශ්නය වන්නේ “තාක්ෂණයෙන් අපට කළ හැක්කේ කුමක්ද?” යන්න නොව, “තාක්ෂණය අපව කුමන දිශාවකට රැගෙන යන්නේද?” යන්නයි. “අවසන් මානුෂීය යාවත්කාලීනය” (The Final Human Update) යනු හුදෙක් මෘදුකාංග පැකේජයක් නොවේ. එය දාර්ශනික සීමාවකි. මිනිස්…

02 කොටස: Web3 ඩොමේන් එකක් ක්‍රියා කරන්නේ කොහොමද? පළමු ලිපියෙන් අප ඉගෙන ගත්තේ Web3 ඩොමේන් යනු කුමක්ද යන්නයි. දැන් අප බලමු එහි පිටුපස ඇති තාක්ෂණික “මැජික්” එක කුමක්ද කියා. සාමාන්‍ය වෙබ් අඩවියක් ක්‍රියා කරන්නේ මධ්‍යගත සේවාදායකයක් (Centralized Server) හරහා වුවද, Web3 ඩොමේන් එකක් ක්‍රියා කරන්නේ මුළුමනින්ම වෙනස් ක්‍රමවේදයකටයි. මෙහි ප්‍රධාන තාක්ෂණික කුළුණු තුනක් පවතී: 1.…

03 කොටස: සඳ: අඟහරු වෙත යන මාවතේ නැවතුම්පොළ පළමු ලිපි දෙකෙන් අප සඳ ගමනේ ඉතිහාසය සහ එහි ජනාවාස පිහිටුවීමේ තාක්ෂණික අභියෝග සාකච්ඡා කළෙමු. දැන් අප එළඹෙන්නේ වැදගත්ම ප්‍රශ්නයටයි: ඇයි අපි සඳ මත මෙතරම් විශාල ආයෝජනයක් කරන්නේ? මෙයට පිළිතුර ඇත්තේ සඳෙහි පවතින “අභ්‍යවකාශ ආර්ථිකය” (Space Economy) සහ ඉන් එහා පිහිටි අඟහරු ග්‍රහයා තුළයි. 1. පෘථිවියට අවශ්‍ය…

අද වන විට කෘතිම බුද්ධිය (AI) අපේ වැඩ ලෝකය ආක්‍රමණය කරමින් සිටී. ලිපි ලිවීමේ සිට මෘදුකාංග නිර්මාණය දක්වාත්, වෛද්‍ය විනිශ්චයන්හි සිට නීතිමය උපදෙස් දක්වාත් AI සිය ආධිපත්‍යය පතුරුවා තිබේ. මෙවන් වටපිටාවක බොහෝ දෙනෙකුට ඇති ප්‍රශ්නය වන්නේ, “අනාගතයේදී මගේ රැකියාවට කුමක් වේවිද?” යන්නයි. නමුත් අප වටහාගත යුතු කරුණ නම්, AI යනු මිනිසා විස්ථාපනය කරන බලවේගයක් නොව,…

පසුගිය වසර කිහිපය තුළ අප අත්විඳි Generative AI යුගය දැන් නිම වෙමින් පවතී. 2026 වන විට ලෝකය “පිළිතුරු දෙන AI” (Chatbots) පසෙකලා “වැඩ කරන AI” (Action-oriented AI) වැලඳ ගනිමින් සිටියි. මෙම ලිපියෙන් අප විමසා බලන්නේ Large Action Models (LAMs) හරහා මිනිසා සහ තාක්ෂණය අතර ඇති සබඳතාවය වෙනස් වන ආකාරයයි. 1. කුමක්ද මේ LAM (Large Action…

1. Google Gemini (Gemini 3.1 Pro) දැනට ලංකාවේ සිසුන්ට සහ වෘත්තිකයින්ට වඩාත්ම ප්‍රයෝජනවත් මෙවලම මෙයයි. 2026 වන විට ලාංකීය සිසුන් සඳහා “Gemini Advanced” පහසුකම් පවා සීමිත කාලයකට නොමිලේ ලබා දීමට Google කටයුතු කර ඇත. 2. NotebookLM (by Google) ඔබේ සටහන් (Notes) හෝ පොත්පත් (PDFs) එකතු කර ඒ ඇසුරින් පමණක් ප්‍රශ්න ඇසීමට සහ සාරාංශ ලබා ගැනීමට…