කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහ ස්වයංක්‍රීය තාක්ෂණයන් පදනම් කරගත් නවීකරණ වැඩසටහනක් යටතේ, ලොව ප්‍රමුඛතම මූල්‍ය ආයතනයක් වන Barclays බැංකුව තමන්ගේ ගෝලීය සේවක මණ්ඩලයෙන් 5% ක්, එනම් සේවකයින් 5,000 ක් පමණ රැකියාවලින් ඉවත් කිරීමට තීරණය කර ඇත.

BBC News වාර්තා කරන පරිදි, බැංකු පද්ධති ශීඝ්‍රයෙන් නවීකරණය කිරීමේ උපායමාර්ගයේ “ප්‍රධාන සාධකයක්” ලෙස AI තාක්ෂණය යොදාගැනීම හේතුවෙන් මෙම තීරණය ගෙන තිබේ.

රැකියා අහිමි වන ප්‍රධාන ක්ෂේත්‍ර

මෙම රැකියා කපාහැරීම මූලික වශයෙන් සිදුවන්නේ පාරිභෝගිකයින් සමඟ සෘජුව ගනුදෙනු කරන ශාඛා කාර්ය මණ්ඩලයට වඩා, පසුපස කාර්යාල (Back-office) සහ තාක්ෂණික මෙහෙයුම් අංශවලටය:

• එක්සත් රාජධානියේ සිල්ලර බැංකු අංශය (UK Retail Banking): එක්සත් රාජධානිය තුළ පිහිටි පසුපස කාර්යාල, පරිපාලන සහ දත්ත සැකසුම් දෙපාර්තමේන්තු රැසක් ප්‍රතිසංස්කරණයට ලක්වේ.
• ඉන්දියාවේ පිහිටි මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථාන: මෙම රැකියා කප්පාදුවෙන් සැලකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ඉන්දියාවේ පිහිටි Barclays පසුපස කාර්යාල මෙහෙයුම් මධ්‍යස්ථානවලට බලපානු ඇත. එමඟින් කෝල් සෙන්ටර් (Call centers), තොරතුරු තාක්ෂණ සේවා සහ දත්ත සැකසුම් අංශවල සේවකයින් රැසකට රැකියා අහිමි වේ.

බැංකු ක්ෂේත්‍රයේ දීර්ඝකාලීන ස්වයංක්‍රීයකරණය

AI තාක්ෂණය හඳුන්වාදීමත් සමඟ මෙම රැකියා කප්පාදුව වේගවත් වී තිබුණද, මෙය මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රය තුළ දශක කිහිපයක සිට සිදුවන ඩිජිටල් පරිවර්තනයක තවත් එක් පියවරක් බව විශේෂඥයෝ පෙන්වා දෙති.

ලන්ඩන් මූල්‍ය හා බැංකු ආයතනයේ (London Institute of Banking and Finance) මහාචාර්ය පීටර් හෑන් (Prof. Peter Hahn) සඳහන් කරන්නේ, මීට වසර 15 කට පෙර Barclays බැංකුවේ සේවකයින් 150,000 ක් පමණ සේවය කළ අතර, පසුගිය වසර කිහිපය තුළ පමණක් එහි සේවක මණ්ඩලය 30% කින් පමණ අඩු වී ඇති බවයි.

“ස්වයංක්‍රීයකරණය ආරම්භ වන්නේ අඩු වැටුප් සහිත, සාමාන්‍ය දෛනික කාර්යයන් සිදුකරන රැකියාවලින්. නමුත් තාක්ෂණික කාර්යක්ෂමතාව ඉහළ යන විට, එය පද්ධතියේ ඉහළටම ගමන් කරනවා. තාක්ෂණය මඟින් සේවකයින් 5 ක් හෝ 10 ක් ඉවත් කළ විට, ඔවුන්ව පාලනය කිරීමට සිටින කළමනාකරුවන්ගේ අවශ්‍යතාවද නැති වී යනවා.” — මහාචාර්ය පීටර් හෑන්

AI මඟින් නිර්මාණය වන නව රැකියා සහ අවස්ථා

අතීතයේදී ATM යන්ත්‍ර, දුරකථන බැංකුකරණය සහ අන්තර්ජාල බැංකුකරණය පැමිණි අවස්ථාවලදීද විශාල ලෙස රැකියා අහිමි වනු ඇතැයි බියක් පැවති නමුත්, පසුව නව තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ නව රැකියා නිර්මාණය විය.

AI තාක්ෂණය මඟින්ද අනාගතයේදී නව මූල්‍ය සේවාවන් බිහිවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ:

• ක්ෂණික ස්වයංක්‍රීය උපදේශන සේවා: අනාගතයේදී AI මඟින් පාරිභෝගිකයෙකුගේ මූල්‍ය තත්ත්වය, බදු වාර්තා සහ වියදම් රටාව ක්ෂණිකව විශ්ලේෂණය කර, ඔවුන්ට මිලදී ගත හැකි නිවාස හෝ දේපළ පිළිබඳ තථ්‍ය කාලීන (Real-time) මූල්‍ය උපදෙස් ලබාදීමට හැකිවනු ඇත.
• සයිබර් ආරක්ෂණය සහ AI නියාමනය: සාම්ප්‍රදායික කාර්යාල රැකියා අඩුවන විට, බැංකු විසින් සයිබර් ආරක්ෂණය (Cybersecurity), AI පද්ධති පාලනය සහ දත්ත කළමනාකරණය සඳහා වැඩි වශයෙන් ආයෝජනය කරනු ඇත.

සයිබර් අවදානම් සහ පාරිභෝගික ආරක්ෂාව

බැංකු පද්ධති AI සහ ස්වයංක්‍රීය පද්ධති මත වැඩි වශයෙන් රඳා පවතින විට, තාක්ෂණික දෝෂයක් හෝ සයිබර් ප්‍රහාරයක් මඟින් එකවර පාරිභෝගිකයින් මිලියන ගණනකට බලපෑම් එල්ල වීමේ අවදානමක් පවතී.

එම නිසා, තාක්ෂණික බිඳවැටීමකදී තමන්ගේ මූල්‍ය කටයුතු ආරක්ෂා කරගැනීම සඳහා එකම බැංකුවක් මත පමණක් රඳා නොසිට, විකල්ප මූල්‍ය ගිණුම් පවත්වාගෙන යාම නුවණට හුරු බව මූල්‍ය විශේෂඥයෝ වැඩිදුරටත් උපදෙස් දෙති.