මට මතක ඇති කාලයේ සිටම අපේ ඩිජිටල් ලෝකය ගොඩනැගී තිබුණේ ඉතා සරල පදනමක් මතයි: අපට යන්ත්‍රයකින් යම් කාර්යයක් කරවා ගැනීමට අවශ්‍ය නම්, ඒ සඳහා අප විසින් කේතයක් (code) ලිවිය යුතු විය. දශක ගණනාවක් පුරා මානව ප්‍රගතියේ සීමාවන් නිර්වචනය කළේ මෙම “කේතන යුගය” (Code Era) විසිනි. අපි පරිගණක භාෂා ඉගෙන ගත්තෙමු, දත්ත සමුදායන් ගොඩනැගුවෙමු, ඒ වගේම හරියටම සිතන්නේ කෙසේද යන්න පරිගණක වලට ඉගැන්වීමට ට්‍රිලියන ගණනක් පැය වැය කළෙමු.

නමුත් නිහඬවම, එක රැයකින් වගේ, අපි නොපෙනෙන කඩඉමක් පසුකර ඇත්තෙමු.

දැන් අපි තවදුරටත් වැඩසටහන් (programs) ලියන්නේ පමණක් නොවේ; තමන්වම ක්‍රමලේඛනය කරගත හැකි පද්ධති (systems) පුහුණු කරමින් සිටින්නෙමු. මා හඳුන්වන පරිදි, අපි දැන් පිවිසෙමින් සිටින්නේ “Beyond the Code Era” හෙවත් “කේතනයෙන් ඔබ්බට ගිය යුගයටයි”. මෙය, කෘත්‍රිම බුද්ධියේ (AI) තාක්ෂණික යාන්ත්‍රණයන් පසුබිමට යමින්, වඩාත් විශාල, වඩාත් පෞද්ගලික ප්‍රශ්නයකට මුහුණ දීමට අපව යොමු කරන කාලයකි: මෙම නව යුගය අප වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන්නේ කුමන ආකාරයේ ජීවිතයක්ද?

තාක්‍ෂණයේ අනාගතය ගවේෂණය කිරීමේ මගේ ගමනේදී, මෙය වේගවත් පරිගණක හෝ වඩාත් බුද්ධිමත් මෘදුකාංග ගැන පමණක් නොවන බව මම තේරුම් ගෙන ඇත්තෙමි. එය මිනිස් අත්දැකීම් මූලික වශයෙන් ප්‍රතිනිර්මාණය කිරීමක් ගැනයි. අප පියනගමින් සිටින ඒ නව ජීවිතය පිළිබඳ කෙටි විස්තරයක් මෙන්න.

1. “සේවකයින්ගේ” සිට “අධ්‍යක්ෂවරුන්” දක්වා

පරම්පරා ගණනාවක් තිස්සේ අපගේ රැකියා ජීවිතයෙන් විශාල කොටසක් දත්ත ඇතුළත් කිරීම්, කෙටුම්පත් ලිවීම්, වර්ග කිරීම් සහ පරිපාලන කටයුතු වැනි පුරුදු බවට පත් වූ දෛනික රාජකාරි සඳහා වැය විය. කාර්යයන් ඉටු කිරීමේ බර උසුලන එන්ජිම බවට පත්ව සිටියේ අපයි.

නමුත් Beyond the Code Era තුළදී, එම බර අපෙන් ඉවත් වේ. කෘත්‍රිම බුද්ධියට තත්පර කිහිපයකින් විශ්ලේෂණය කිරීමට, කෙටුම්පත් කිරීමට සහ නිර්මාණය කිරීමට හැකි වූ විට අපගේ භූමිකාව නාටකාකාර ලෙස වෙනස් වේ.

• AI සහායකයා (The AI Co-pilot): මින් ඉදිරියට ඔබ කිසිදු ව්‍යාපෘතියක් හිස් පිටුවකින් ආරම්භ නොකරනු ඇත. ඒ වෙනුවට, ඔබේ දවස ආරම්භ වන්නේ කෘත්‍රිම බුද්ධිය මගින් ජනනය කරන ලද කෙටුම්පත්, දත්ත සහ මූලාකෘති (prototypes) සමාලෝචනය කිරීම, පිරිපහදු කිරීම සහ ඒ සඳහා උපාය මාර්ග සැකසීමෙනි.
• “මානව” වටිනාකම් ඉහළ යාම: යම් කාර්යයක් ඉටු කිරීමේදී ඇති වෙහෙසකර කොටස කෘත්‍රිම බුද්ධියට පැවරීමත් සමඟ, විවේචනාත්මක චින්තනය, සංවේදනය, නිර්මාණාත්මක දැක්ම සහ චිත්තවේගීය බුද්ධිය වැනි අපට පමණක් ආවේණික වූ මානව ගුණාංග අපගේ වටිනාම සම්පත බවට පත් වේ.

අපි කම්මැලි දෛනික රාජකාරි වලින් නිර්වචනය වූ ජීවිතයෙන් ඉවත්ව, නිර්මාණාත්මක සහ උපායමාර්ගික “ඇයි” (why) යන්න කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කළ හැකි ජීවිතයක් කරා ගමන් කරමින් සිටින්නෙමු.

2. අධි-පුද්ගලීකරණය වූ ලෝකයක් (A Hyper-Personalized World)

මේ වන තුරු ලෝකය ගොඩනඟා තිබුණේ සාමාන්‍ය මිනිසුන් සඳහායි. අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍ය සේවා සහ එදිනෙදා තාක්‍ෂණය මහා පරිමාණයෙන් නිපදවන ලද අතර, ඒවාට අනුගත වීම අපට භාර විය.

කෘත්‍රිම බුද්ධිය මෙම සම්බන්ධතාවය ආපසු හරවමින්, ලෝකය පුද්ගලයාට ගැලපෙන ලෙස සකස් කරමින් සිටී.

• ඔබ වෙනුවෙන්ම සැකසූ අධ්‍යාපනය: සෑම දරුවෙකුටම තමන් ඉගෙන ගන්නා ආකාරය හරියටම දන්නා, ඔවුන්ගේ සුවිශේෂී මනසට ගැලපෙන පරිදි එහි වේගය සහ විලාසය වෙනස් කරන AI උපදේශකයෙකු සිටින ලෝකයක් ගැන සිතන්න. කිසිවෙකු අත්හැරෙන්නේ නැත, කිසිවෙකු ප්‍රමාද වන්නේ ද නැත.
• බුද්ධිමත් ජීවන රටාව: ඔබට අවශ්‍ය දේ ඔබට වැටහීමටත් පෙර, ඔබේ පරිසරය ඔබේ අවශ්‍යතා අපේක්ෂා කිරීමට පටන් ගනී. ඔබේ ශාරීරික සුවතාවයට ගැලපෙන ලෙස වෙනස් වන smart homes වල සිට, අනවශ්‍ය දේවල් ඉවත් කර ඔබට අවශ්‍ය දේ පමණක් ලබා දෙන පුද්ගලාරෝපිත දෛනික න්‍යායපත්‍ර (agendas) දක්වා, කෘත්‍රිම බුද්ධිය නිහඬ, නොපෙනෙන සහායකයෙකු ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත.

3. රෝග නිවාරණ සෞඛ්‍ය සේවා සහ දීර්ඝායුෂ

මෙම නව යුගයේ ඇති ලස්සනම පොරොන්දුව නම් එය අපට දිගු, සෞඛ්‍ය සම්පන්න ජීවිතයක් ගත කිරීමට උපකාරී වන ආකාරයයි. අද සෞඛ්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව බොහෝ දුරට ප්‍රතික්‍රියාශීලී (reactive) වේ—අප වෛද්‍යවරයා වෙත යන්නේ යම් රෝගයක් වැලඳුනු විටයි.

නමුත් Beyond the Code Era ප්‍රතික්‍රියාශීලී නොවනු ඇත. එය රෝගයක් ඇතිවීමට පෙර එය හඳුනාගන්නා (predictive) යුගයක් වනු ඇත. රෝග ලක්ෂණ පෙන්නුම් කිරීමට වසර ගණනාවකට පෙර රෝග හඳුනා ගැනීම සඳහා කෘත්‍රිම බුද්ධිය දැනටමත් ජානමය සලකුණු, ජීවන රටා දත්ත සහ සියුම් ජෛවමිතික වෙනස්කම් විශ්ලේෂණය කරමින් සිටී. Precision medicine (නිරවද්‍ය වෛද්‍ය විද්‍යාව) යනු සාමාන්‍ය ජනවිකාසයකට (demographic) නොව, ඔබේ DNA සඳහාම විශේෂයෙන් ප්‍රතිකාර සැලසුම් කිරීමයි. කිසිදු සෞඛ්‍ය අර්බුදයක් ආරම්භ වීමට පෙර ඒවා වළක්වා ගත හැකි බව සහතික කරමින්, අප පළඳින smart උපාංග 24/7 සෞඛ්‍ය ආරක්ෂකයින් ලෙස ක්‍රියා කරනු ඇත.

4. සමබර දැක්මක්: අපගේ නව වගකීම

අප අනාගතය දෙස බලන විට, අපි එය කළ යුත්තේ විවෘත මනසකිනි. “කේතයෙන් ඔබ්බට” (beyond the code) ගිය ජීවිතයක් අවදානම් වලින් තොර නොවේ.

අපේ ලෝකය සම්පූර්ණයෙන්ම පාලනය කිරීමට ඇල්ගොරිතම (algorithms) වලට ඉඩ දුන්නොත්, මානව සබඳතාවල ඇති සංකීර්ණ, අනපේක්ෂිත සහ සුන්දර යථාර්ථයෙන් හුදකලා වූ ඩිජිටල් ලෝකයක අප අතරමං වීමේ අවදානමක් පවතී. සැබෑ දේ සහ AI මගින් ජනනය කරන ලද දේ අතර වෙනස හඳුනා ගැනීමේ අභියෝගයට අපට මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. එමෙන්ම මෙම ජීවිතය වැඩිදියුණු කරන තාක්ෂණයන් වරප්‍රසාද ලත් සුළු පිරිසකට පමණක් නොව සෑම කෙනෙකුටම ප්‍රවේශ විය හැකි බව සහතික කළ යුතුය.

තාක්ෂණය ස්වයංක්‍රීය වුවත්, අපගේ වටිනාකම් එසේ විය නොහැක.

නිගමනය: අපිමයි මේ අනාගතයේ නිර්මාණකරුවන්

අවසාන වශයෙන්, “Beyond the Code Era” යනු අපට සිදුවෙමින් පවතින දෙයක් පමණක් නොවේ. එය අප සක්‍රීයව ගොඩනඟන ලෝකයකි.

කෘත්‍රිම බුද්ධියට අපගේ කාලසටහන් ප්‍රශස්ත කිරීමට, අපගේ ඊමේල් කෙටුම්පත් කිරීමට සහ අපගේ සෞඛ්‍යය නිරීක්ෂණය කිරීමට හැකිය, නමුත් යහපත් ජීවිතයක් යනු කුමක්දැයි තීරණය කිරීමට ඊට නොහැකිය. ඊට අරමුණක් ලබා දීමට, අව්‍යාජ සබඳතා ගොඩනඟා ගැනීමට හෝ සතුටක් දැනීමට නොහැකිය.

අපි කේතයෙන් ඔබ්බට (beyond the code) පියනගන විට, අපට ලැබෙන ලොකුම තෑග්ග වන්නේ: වඩාත් මානුෂීය වීමට අවශ්‍ය කාලය, ඉඩකඩ සහ නිදහසයි. අනාගතය දැන් උදාවී ඇත, එය ජීවත් වීමට සුදුසු ජීවිතයක් බවට පත් කිරීම අප සතු කාර්යයකි.

කෘත්‍රිම බුද්ධිය ඔබ වෙනුවෙන් කුමන ආකාරයේ ජීවිතයක් නිර්මාණය කරනු ඇතැයි ඔබ බලාපොරොත්තු වන්නේද? අපි සංවාදය දිගටම කරගෙන යමු.