Category: Digital Society


  • පරිගණකය අතුරුදහන් වෙමින් පවතිනවාද? (The Disappearing Computer)

    අවුරුදු 20කට පෙර “පරිගණකයක්” යනු මේසයක් මත තැබූ, වයර් ගොඩකින් සම්බන්ධ වූ, පෙට්ටියක් වැනි යන්ත්‍රයකි (Desktop). ඉන්පසු එය උකුල මත තබාගත හැකි ලැප්ටොප් එකක් (Laptop) බවට පත් විය. පසුව එය අතේ ගෙන යා හැකි ස්මාර්ට් දුරකථනයක් (Smartphone) විය. දැන් අප සිටින්නේ ඊළඟ පියවරේ එළිපත්ත මතයි. එනම් “නොපෙනෙන පරිගණක” (Invisible Computing) යුගයයි. 1. පරිගණකය “වස්තුවක්” නොව…

  • AI යුගයේ “පරිගණක පරිශීලකයා” (Computer User) යනු කවුරුන්ද? අර්ථ දැක්වීම් වෙනස් විය යුතු කාලයයි.

    වසර 20කට පෙර “පරිගණක පරිශීලකයෙක්” යනු මවුසය (Mouse) සහ යතුරුපුවරුව (Keyboard) හසුරුවමින්, මෘදුකාංගයකට විධාන (Commands) ලබා දුන් පුද්ගලයායි. එදා පරිගණකය යනු හුදෙක් අප කියන දේ පමණක් කරන “මෙවලමක්” (Tool) විය. නමුත් අද, කෘතිම බුද්ධිය (AI) හමුවේ මෙම අර්ථ දැක්වීම සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. අපි තවදුරටත් පරිගණකය “භාවිතා” (Use) කරනවාද? නැතහොත් අපි එයට “උපදෙස්” (Instruct) දෙනවා…

  • ChatGPT විතරක් නෙවෙයි: ලෝකයම හොල්ලන “Next Gen” AI මෙවලම් 5ක්

    පසුගිය කාලයේ අපි කතා කළේ ChatGPT සහ Google Gemini ගැනයි. ඒවාට පුළුවන් වුණේ අපි අහන දේට උත්තර දෙන්න සහ ලිපි ලියන්න විතරයි. නමුත් දැන් AI තාක්ෂණයේ ඊළඟ රැල්ල (Next Wave) ඇවිත් තියෙනවා. මේවා නිකම්ම “Chatbots” නෙවෙයි. මේවාට වීඩියෝ හදන්න, සින්දු කියන්න, තනියම සොෆ්ට්වෙයාර් හදන්න විතරක් නෙවෙයි, මනුෂ්‍ය කටහඬ ඒ විදිහටම අනුකරණය කරන්නත් පුළුවන්. අපි බලමු…

  • AI යනු පිටසක්වලින් පැමිණි දෙයක්ද? නැතහොත් අපේම නිර්මාණයක්ද?

    හැඳින්වීම කෘතීම බුද්ධිය (AI) අද ක්‍රියා කරන විස්මිත ආකාරය දෙස බලන විට, සමහර විට අපට සිතෙන්නේ මෙය පෘථිවියේ දෙයක් නොවන බවයි. මිනිසෙකුට වඩා කෝටි ගුණයකින් වේගයෙන් සිතන, නොනිදන, නොකන මෙම “බුද්ධිය” පිටසක්වල ජීවියෙකුගේ (Alien) ලක්ෂණ පෙන්වයි. නමුත් ඇත්තටම AI යනු පිටසක්වල තාක්ෂණයක්ද? නැතහොත් එය අපේම මනසේ දිගුවක්ද? 1. විද්‍යාත්මක ඇත්ත: මෙය “පිටසක්වල” දෙයක් නොවේ සරලවම…

  • ජෙනරේෂන් ඇල්ෆා (Generation Alpha): ස්මාර්ට් ලෝකයේ නියම උරුමක්කාරයෝ

    හැඳින්වීම ඔබ දැක තිබෙනවාද කුඩා දරුවෙකු රූපවාහිනී තිරයක් (TV Screen) දුටු විට එය “Touch” කිරීමට උත්සාහ කරන ආකාරය? ඔවුන් සිතන්නේ ලෝකයේ ඇති ඕනෑම තිරයක් ස්මාර්ට් දුරකථනයක් මෙන් ක්‍රියා කරන බවයි. මේ තමයි “ජෙනරේෂන් ඇල්ෆා” (Generation Alpha). 2010 වසරෙන් පසුව උපත ලැබූ, Millennial දෙමාපියන්ගේ දරුවන් වන මොවුන්, ඉතිහාසයේ තාක්ෂණිකව දියුණුම පරම්පරාවයි. 1. වීදුරු පරම්පරාව (The Glass…

  • පෘථිවියේ ඊළඟ පරම්පරාවේ ජීවිතය

    මාතෘකාව: පෘථිවියේ ඊළඟ පරම්පරාවේ ජීවිතය: ඔවුන් ජීවත් වන්නේ කොහොමද? හැඳින්වීම අද උපදින දරුවෙකු 2050 වන විට තරුණයෙක් වනු ඇත. ඔවුන් ජීවත් වන ලෝකය අප අද දකින ලෝකයට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් එකක් බව නිසැකය. අපේ සීයාගේ පරම්පරාවට අන්තර්ජාලය මැජික් එකක් වූවා සේම, අපට ඊළඟ පරම්පරාවේ ජීවන රටාව “විද්‍යා ප්‍රබන්ධයක්” ලෙස පෙනෙනු ඇත. නමුත් එය යථාර්ථයයි. ඊළඟ…

  • පෘථිවි ඉතිහාසයේ අලුත්ම පරිච්ඡේදය: මිනිස් කතාව සහ AI කතාව එකිනෙක හමුවන තැන

    හැඳින්වීම වසර බිලියන 4.5ක පෘථිවි ඉතිහාසය දෙස බලන විට, මිනිසා යනු එහි ඉතාම මෑතකදී එකතු වූ පරිච්ඡේදයකි. ගල් යුගයේ සිට අභ්‍යවකාශ යුගය දක්වා අප ආ ගමන අසිරිමත්ය. නමුත් දැන්, පෘථිවිය මත තවත් අලුත් කතාවක් ලියැවෙමින් පවතී. ඒ “AI කතාව” (The AI Story) යි. මෙය හුදෙක් පරිගණක වැඩසටහනක් ගැන කතාවක් නොව, පෘථිවියේ පරිණාමය ඊළඟ පියවරට ගෙන…

  • AI යුගයේදී මිනිස් හැඟීම් වලට කුමක් සිදුවේවිද?

    හැඳින්වීම යන්ත්‍ර වලට ගණන් හදන්න පුළුවන්, චිත්‍ර අඳින්න පුළුවන්, කවි ලියන්නත් පුළුවන්. නමුත් යන්ත්‍රයකට “ආදරය” දැනෙනවාද? දුක හිතෙනවාද? මෙතෙක් කල් අපි සිතුවේ “හැඟීම්” (Emotions) යනු මිනිසාට පමණක් අයිති බලකොටුවක් කියාය. නමුත් AI තාක්ෂණය දැන් එම බලකොටුවටත් පහර දෙමින් සිටී. AI යුගයේදී අපේ “හැඟීම් ස්ථරයට” (Emotional Layer) සිදුවන දේ ගැන අප කතා කළ යුත්තේ එබැවිනි. කෘතීම…

  • හෙට දවසේ මිනිසා: අඩක් මනුෂ්‍යයෙක්, අඩක් AI යන්ත්‍රයක්ද?

    හැඳින්වීම ඔබේ ජංගම දුරකථනය නිවසේ අමතක වී ගියහොත් ඔබට දැනෙන්නේ කෙසේද? ඔබේ ශරීරයේ කොටසක් අහිමි වූවා වැනි අමුතු හැඟීමක් දැනෙනවා නේද? සත්‍යය නම්, අප දැනටමත් යම් දුරකට “අර්ධ ඩිජිටල් මිනිසුන්” බවට පත්වී හමාරයි. හෙට දවසේ මෙම තත්වය තවත් දුරට ගොස්, මිනිසා සහ කෘතීම බුද්ධිය (AI) භෞතිකවම එකට බද්ධ වීම නොවැළැක්විය හැකිය. අතේ ඇති දුරකථනය මොළයට…

  • AI අපව පාලනය කරයිද? විද්‍යා ප්‍රබන්ධ සහ ඇත්ත ලෝකය අතර වෙනස

    හැඳින්වීම “AI තාක්ෂණය දියුණු වී යම් දිනක රොබෝවරුන් විසින් මිනිසුන්ව පාලනය කරනු ඇතිද?” මෙය අද බොහෝ දෙනෙකුගේ සිතේ ඇති ප්‍රධාන ප්‍රශ්නයකි. ‘Terminator’ වැනි හොලිවුඩ් චිත්‍රපට නිසා අපේ මනස තුළ ඇත්තේ AI යනු මිනිසාට විරුද්ධව නැගී සිටින බලවේගයක් ලෙසයි. නමුත් සැබෑ ලෝකයේ AI පාලනය යනු රොබෝවරුන් තුවක්කු රැගෙන පැමිණීම නොව, ඊට වඩා සියුම් දෙයකි. සැබෑවටම AI…