අපි වෙබ් අඩවියකට යන හැම වෙලාවෙම ගහන්නේ www කියලා. එහි තේරුම World Wide Web (ලෝකයම පැතිරුණු ජාලය) යන්නයි. අපේ විශ්වාසය වන්නේ අන්තර්ජාලය යනු දේශසීමා නැති, පාස්පෝට් නැති, මුළු ලෝකයම යා කරන එකම තැනක් කියාය. නමුත් කණගාටුවට කරුණ නම්, ඒ යුගය දැන් අවසන් වී ඇත. අපි දැන් ගමන් කරමින් සිටින්නේ “Splinternet” (Split + Internet) හෙවත් “කැබලි…
අපි හැමෝම දන්නවා අද ලෝකයේ සෑම තැනකම CCTV කැමරා ඇති බව. අපේ ෆෝන් එකේ කැමරාව, ලැප්ටොප් එකේ වෙබ් කැමරාව ගැන අපි පරිස්සම් වෙනවා. නමුත්, ඔබ දෙස බලා සිටින ඔත්තුකරුවා “ඇසට නොපෙනෙන තරම් කුඩා” නම්? ඔබ හුස්ම ගන්නා වාතයේ, ඔබේ ජනේලයෙන් එන දූවිලි වලාව තුළ ඒ ඔත්තුකරුවන් මිලියන ගණනක් සිටී නම්? මෙය විද්යා ප්රබන්ධයක් නොවේ. මෙය…
රෑ අහස දෙස බලන්න. එහි තරු බිලියන ගණනක් ඇත. ඒ සෑම තරුවක් වටාම ග්රහලෝක තිබිය හැක. ඒ සමහර ග්රහලෝක පෘථිවියට සමාන විය හැක. විශ්වය වසර බිලියන 13ක් වයසයි. පෘථිවියට වඩා වසර මිලියන ගණනක් පැරණි, අපට වඩා දියුණු ශිෂ්ඨාචාරයන් මේ විශ්වයේ ඕනෑ තරම් තිබිය යුතුය. එසේ නම් ප්රශ්නය මෙයයි: “කෝ මේ හැමෝම?” (Where is everybody?) ඇයි…
අපි අපේ ගෙදර දොර ජනෙල් වහනවා. ෆෝන් එකට Password දානවා. බැංකු ගිණුමට PIN අංකයක් තියෙනවා. ඇයි? අපේ දේවල්වලට අනුන් එබිකම් කරනවාට අපි කැමති නැති නිසා. මේ විශ්වයේ ඔබට ඉතිරි වී ඇති එකම සහ අවසාන “පෞද්ගලික ස්ථානය” (Private Space) වන්නේ ඔබේ මනස (Mind) පමණයි. ඔබේ සිතුවිලි, ඔබේ රහස්, ඔබේ සිහින දන්නේ ඔබ පමණයි. නමුත් තාක්ෂණය විසින්…
ඔබ අද උදේ Facebook එකේ දේශපාලන පෝස්ට් එකකට Comment කළාද? TikTok එකේ හරිම ලස්සන වීඩියෝ එකකට Heart Reaction එකක් දැම්මාද? X (Twitter) එකේ යන රස්නේ විවාදයකට මැදිහත් වුණාද? දැන් මොහොතක් නවතින්න. මම ඔබෙන් භයානක ප්රශ්නයක් අසන්නම්. ඔබ ඒ ගනුදෙනු කළේ ඇත්තටම ලේ මස් නහර ඇති “මිනිසුන්” සමඟ බව ඔබට 100%ක් විශ්වාසද? මෑතක සිට අන්තර්ජාලයේ අඳුරු…
1993 දී ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්ගේ “Jurassic Park” චිත්රපටය බැලූ අපට සිතුණේ එය හුදෙක් අපූරු සිහිනයක් පමණක් කියාය. ඩයිනෝසරයන් නැවත ගෙන්වීම කළ නොහැක්කකි. මන්ද ඔවුන්ගේ DNA කාලයත් සමඟ විනාශ වී ඇති බැවිනි. නමුත් ඩයිනෝසරයන් තරම් පැරණි නැති, මීට වසර 4000කට හෝ 100කට පෙර වඳ වී ගිය සතුන් ගැන කුමක් කිව හැකිද? විද්යාඥයින් පවසන්නේ “වඳ වී යාම සදාකාලික…
අපි හිතාගෙන ඉන්නේ අපි හරිම දියුණුයි කියලා. අපි අහස උසට ගොඩනැගිලි හැදුවා, සඳට ගියා, ඉන්ටර්නෙට් හැදුවා. නමුත් පිටසක්වල ජීවියෙක් ඈත විශ්වයේ සිට අපි දෙස බැලුවොත්, ඔවුන්ට අපි පෙනෙන්නේ “ගල් යුගයේ මිනිසුන්” ලෙස විය හැක. ඇයි? 1964 දී රුසියානු තාරකා විද්යාඥ නිකොලායි කාර්ඩෂෙව් (Nikolai Kardashev) අපූරු මිනුම් දණ්ඩක් ඉදිරිපත් කළේය. ශිෂ්ඨාචාරයක දියුණුව මනින්නේ ඔවුන් සතුව ඇති…
ඔබට හිසකැලුමක් හැදුණොත් ඔබ කරන්නේ කුමක්ද? ඔබ පැරසිටමෝල් පෙත්තක් ගිල දමයි. නමුත් එය මෝඩ ක්රියාවකි. ඇයි? මන්ද, ඒ බෙහෙත් පෙත්ත “දන්නේ නැහැ” ඔබේ ඇඟේ රිදෙන්නේ කොතනද කියා. එය ඔබේ රුධිරය හරහා මුළු ඇඟ පුරාම පැතිරෙයි. එය හරියට “එක් ත්රස්තවාදියෙක්ව මරන්න, මුළු නගරයකටම බෝම්බ දානවා වගේ” වැඩකි (උදා: පිළිකා සෛල මැරීමට කරන Chemotherapy මගින් හොඳ සෛලත්…
ඩයිනෝසරයන් වසර මිලියන 165ක් පුරා පෘථිවිය පාලනය කළෝය. නමුත් එක දවසකින් ඔවුන් සියල්ලන්ම වඳ වී ගියේය. ඇයි? පිළිතුර සරලයි: ඔවුන්ට අභ්යවකාශ වැඩසටහනක් (Space Program) තිබුණේ නැත. ග්රහකයක් කඩා වැටෙන විට පැන යන්නට තැනක් ඔවුන්ට තිබුණේ නැත. කාල් සේගන් වරක් පැවසූ පරිදි, “අපි සිටින්නේ තනි ග්රහලෝකයක් මතය. එය හරියට අපේ සියලුම බිත්තර එකම කූඩයක දමාගෙන සිටිනවා…