අන්තර්ජාලයෙන් බඩු ගෙන්වා ගන්න (Online shopping) අපි හැමෝම වගේ කැමතියි. Ali Express, Amazon හෝ ලංකාවේ වෙළඳසැලකින් යමක් ඇණවුම් කළාම ඒ පාර්සලය එනකම් අපි ඉන්නේ හරිම ආසාවෙන්. හැබැයි සයිබර් අපරාධකරුවනුත් මේ බව හොඳින්ම දන්නවා. ඒ නිසාම ඔවුන් ඔබව රවට්ටලා ඔබේ මහන්සියෙන් හම්බකරපු සල්ලි ටික හොරාගන්න අලුත්ම SMS වංචාවක් දැන් භාවිතා කරනවා.

මෑත කාලයේදී මේ ව්‍යාජ පාර්සල් කෙටි පණිවිඩ වල විශාල වැඩිවීමක් Pariganaka.com අපි නිරීක්ෂණය කළා. මේ වංචාව හරියටම සිදුවෙන්නේ කොහොමද, ඒක අඳුරගන්නේ කොහොමද, සහ ඔබේ බැංකු ගිණුම බේරාගන්න කළ යුත්තේ කුමක්ද කියලා අද අපි පැහැදිලි කරලා දෙනවා.

1. ඇමක් දැමීම: හරියටම වෙලාව බලලා එන මැසේජ් එක

• ආරම්භය: ඔබට ශ්‍රී ලංකා තැපැල් දෙපාර්තමේන්තුවෙන්, DHL හෝ වෙනත් ජාත්‍යන්තර කුරියර් සේවාවකින් යැයි කියමින් SMS එකක් හෝ WhatsApp පණිවිඩයක් එනවා.
• පණිවිඩයේ අන්තර්ගතය: සාමාන්‍යයෙන් එහි සඳහන් වෙන්නේ මෙවැනි දෙයක්: “රු. 150 ක රේගු ගාස්තුවක් ගෙවා නොමැති බැවින් ඔබේ පාර්සලය අත්හිටුවා ඇත. එය නිදහස් කරගැනීමට මෙතන Click කර අදාළ මුදල ගෙවන්න.”
• මෙය සාර්ථක වීමට හේතුව: ගොඩක් අය කොහොමත් මොනවා හරි පාර්සලයක් එනකම් බලාගෙන ඉන්න නිසා මේක ඇත්තටම ආපු මැසේජ් එකක් කියලා රැවටෙනවා. අනික ඔවුන් ඉල්ලන මුදල (රු. 150 වැනි) ඉතාමත් සුළු මුදලක් නිසා, ගොඩක් අය දෙපාරක් හිතන්නේ නැතුව තමන්ගේ පාර්සලය ගන්න මේ මුදල ගෙවන්න පෙළඹෙනවා.

2. උගුල: ව්‍යාජ වෙබ් අඩවිය

• Link එක Click කිරීම: අර මැසේජ් එකේ තියෙන Link එකට ගියාම, ඔබව හරියටම නියම තැපැල් කාර්යාලයේ හෝ කුරියර් සමාගමේ වගේම පෙනෙන වෙබ් අඩවියකට අරන් යනවා. ඒකෙ නිල ලාංඡන (Logos) සහ වර්ණ ඔක්කොම ඒ විදිහටම තියෙනවා.
• සොරකම සිදුවීම: අර සුළු මුදල ගෙවන්න කියලා මේ වෙබ් අඩවියෙන් ඔබේ Credit හෝ Debit කාඩ්පතේ විස්තර ඉල්ලනවා. ඔබ විස්තර ටයිප් කරලා “Submit” බොත්තම එබූ සැණින්, වංචාකරුවන් ඔබේ කාඩ් අංකය, කල් ඉකුත්වන දිනය සහ CVV අංකය සොරකම් කරනවා.
• ප්‍රතිඵලය: ඔවුන් ඔබෙන් අර රු. 150 කපාගන්නේ නැහැ. ඒ වෙනුවට ඔවුන් ඔබේ කාඩ් විස්තර පාවිච්චි කරලා අන්තර්ජාලයෙන් විශාල මුදලක බඩු මිලදී ගන්නවා. විනාඩි කිහිපයක් ඇතුළත ඔබේ බැංකු ගිණුම සම්පූර්ණයෙන්ම හිස් වෙලා යන්න පුළුවන්.

3. මේ වංචාව හඳුනාගන්නේ කොහොමද?

මේ දේවල් ගැන සැලකිලිමත් වුණොත් ඔබට ලේසියෙන්ම මේ වංචාකරුවන්ගෙන් බේරෙන්න පුළුවන්.

• එවා ඇති අංකය (Sender ID) පරීක්ෂා කරන්න: නිල කුරියර් සේවාවකින් එන මැසේජ් එකක යවන්නාගේ නම (උදා: “DHL”) පැහැදිලිව සඳහන් වෙනවා. හැබැයි වංචාකරුවන් මේවා එවන්නේ සාමාන්‍ය ජංගම දුරකථන අංක වලින්.
• Link එක (URL) දෙස හොඳින් බලන්න: මේක තමයි ලොකුම සාක්ෂිය. වෙබ් අඩවියේ උඩින් “Post Office” කියලා ගහලා තිබුණත්, වෙබ් ලිපිනය (URL) දිහා බලන්න. ඒක නිල වෙබ් ලිපිනය වෙනුවට post-delivery-update-help.com වගේ අමුතු ලිපිනයක් නම්, ඒක අනිවාර්යයෙන්ම වංචාවක්. වහාම ඒ වෙබ් පිටුව වහලා දාන්න!
• කලබල කිරීම ඔවුන්ගේ ආයුධයකි: වංචාකරුවන් නිතරම උත්සාහ කරන්නේ ඔබව බියපත් කරන්නයි. මැසේජ් එකේ “පැය 24ක් ඇතුළත ගෙව්වේ නැත්නම් පාර්සලය විනාශ කරනවා” වගේ දේවල් තියෙනවා නම්, ඒක ඔබව කලබල කරලා ඉක්මනින් Link එක Click කරවගන්න කරන මානසික බලපෑමක් පමණයි.

4. ඔබ දැනටමත් ඒ Link එක Click කරලා නම් කළ යුත්තේ කුමක්ද?

ඔබ අතින් වැරදීමකින් හෝ කාඩ් විස්තර ඇතුළත් වුණා කියලා තේරුණොත්, කලබල වෙන්න එපා, හැබැයි ඉක්මනින් ක්‍රියාත්මක වෙන්න.

• ඔබේ කාඩ්පත Freeze කරන්න: වහාම ඔබේ බැංකු ඇප් (Banking App) එක විවෘත කරලා ඔබේ Debit/Credit කාඩ්පත තාවකාලිකව Block හෝ Freeze කරන්න.
• බැංකුවට කතා කරන්න: ඔබේ කාඩ්පතේ පිටුපස ඇති හදිසි ඇමතුම් අංකයට කතා කරන්න. වංචනික වෙබ් අඩවියකට ඔබේ විස්තර ලබා දුන් බව ඔවුන්ට පවසා, එම කාඩ්පත වහාම අවලංගු කර නව කාඩ්පතක් නිකුත් කරන ලෙස ඉල්ලන්න.

අවසාන නිගමනය: නියම තැපැල් සේවාවකින් හෝ කුරියර් සේවාවකින් කිසිම දවසක ඔබට මැසේජ් එකක් හරහා Link එකක් එවලා පාර්සලයක් නිදහස් කරගන්න Credit Card එකෙන් සල්ලි ගෙවන්න කියලා ඉල්ලන්නේ නැහැ. ඔබට යම්කිසි සැකයක් තියෙනවා නම්, කෙලින්ම ඔවුන්ගේ නිල වෙබ් අඩවියට ගිහින් Tracking Number එක ඇතුළත් කරලා බලන්න. කවදාවත් SMS එකක එන සැක සහිත ලින්ක් Click කරන්න එපා!

ඔබේ ඩිජිටල් ජීවිතය ආරක්ෂා කරගන්න අවශ්‍ය කරන අලුත්ම තොරතුරු සහ උපදෙස් සඳහා දිගටම Pariganaka.com සමඟින් රැඳී සිටින්න!