Firstpost හි Vantage Edit නාලිකාව මගින් ඉදිරිපත් කළ “Gen Z, AI Is Destroying Your Knowledge Base: End Of Expertise?” නමැති වැඩසටහන මේ වන විට අන්තර්ජාලය පුරා දැඩි කතාබහට ලක්ව තිබෙනවා. හෙම් කෞර් සරෝයා (Hem Kaur Saroya) විසින් මෙහෙයවනු ලබන මෙම වැඩසටහනින් පෙන්වා දෙන්නේ, කෘතිම බුද්ධිය (AI) මගින් තොරතුරු ලබාගැනීම පහසු කර තිබුණද, එමගින් මිනිසාගේ සැබෑ විශේෂඥතාව (Expertise) ක්‍රමයෙන් විනාශ වන බවයි.

මෙහි ප්‍රධානතම අනතුරු ඇඟවීම වන්නේ “Cognitive Atrophy” (ඥානාත්මක පිරිහීම) පිළිබඳවයි. එනම්, තීරණ ගැනීම සහ සිතීමේ හැකියාව AI වෙත පැවරීම මගින් තරුණ පරම්පරාවේ මූලික දැනුම පදනම සහ විවේචනාත්මක චින්තනය (Critical Thinking) පිරිහී යාමයි.

නමුත් මෙය හුදු බියක් පමණක්ද? නැතහොත් මෙහි යම් සත්‍යතාවක් තිබේද? අපි මේ පිළිබඳව ඇති සැබෑ දත්ත පරීක්ෂා කර (Fact-check) බලමු.

1. Cognitive Offloading සහ සැබෑ ඉගෙනුම

Vantage වැඩසටහනට අනුව, Gen Z පරම්පරාව ඕනෑම ගැටලුවකට AI මගින් ක්ෂණික පිළිතුරු ලබා ගැනීමට හුරු වී ඇති බැවින්, යම් විෂයක් පිළිබඳව ගැඹුරින් හදාරා ලබා ගන්නා ස්වාභාවික දැනුම මගහැරී යයි.

සත්‍ය තත්ත්වය (Fact Check): සත්‍ය වේ. තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයේදී මෙය “Cognitive Offloading” ලෙස හඳුන්වයි. Stack Overflow වැනි ලොව ප්‍රමුඛ මෘදුකාංග සංවර්ධක (Developer) එකමුතු පවා පෙන්වා දෙන්නේ AI මගින් කේත (Code) හෝ ලිපි කෙලින්ම ලබා ගැනීමේදී, වැරදි හදාගනිමින් ඉගෙන ගැනීමේ ස්වාභාවික ක්‍රියාවලිය මග හැරෙන බවයි.

TalentLMS ආයතනය මගින් සිදුකළ සමීක්ෂණයකට අනුව, Gen Z වෘත්තිකයන්ගෙන් 40% ක් පිළිගෙන ඇත්තේ AI භාවිතය නිසා තමන් විසින්ම සිතා බලා ඉගෙන ගත යුතුව තිබූ බොහෝ දේ මගහැරී තමන්ගේ වෘත්තීය වර්ධනයට බාධා වූ බවයි.

2. Gen Z ඇත්තටම AI මත පමණක් යැපෙනවාද?

AI මෙවලම් එදිනෙදා වැඩවල සිට සංකීර්ණ තීරණ ගැනීම දක්වා සෑම දෙයකටම Gen Z පරම්පරාව භාවිතා කරන බව වීඩියෝවේ සඳහන් වේ.

සත්‍ය තත්ත්වය (Fact Check): පූර්ණ ලෙසම සත්‍ය වේ. දත්තයන්ට අනුව Gen Z තරුණ තරුණියන්ගෙන් 90% කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් විවිධ AI මෙවලම් භාවිතා කරයි. එසේම නවක මෘදුකාංග ඉංජිනේරුවන්ගෙන් 67% ක්ම දිනපතා තම රාජකාරි සඳහා AI භාවිතා කරන බව වාර්තා වේ.

කෙසේ වෙතත්, මෙහි ප්‍රධාන වෙනස්කම් දෙකක් හඳුනාගත යුතුය:

• AI Fluency: AI වෙත නිවැරදි ලෙස Prompts ලබා දී පිළිතුරු ලබා ගැනීමේ හැකියාව. (Gen Z පරම්පරාව මෙයට ඉතා දක්ෂයි)
• AI Literacy: AI හි සීමාවන්, පක්ෂපාතීත්වයන් සහ AI මගින් ලබා දෙන වැරදි තොරතුරු (Hallucinations) තේරුම් ගැනීමේ හැකියාව.

AI භාවිතය කොතෙක් වැඩි වුවද, AI ලබා දෙන පිළිතුර නිවැරදිද නැද්ද යන්න තහවුරු කර ගැනීමට තවමත් මිනිසා සතු මූලික දැනුම (Foundational Knowledge) අත්‍යවශ්‍ය වේ.

3. ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගේ මගපෙන්වීම සහ Soft Skills අහිමි වීම

Vantage වාර්තාවට අනුව AI නිසා අහිමි වන්නේ විෂය දැනුම පමණක් නොවේ; මිනිස් සබඳතා සහ අත්දැකීම් සහිත ජ්‍යෙෂ්ඨයන්ගෙන් ඉගෙන ගැනීමේ අවස්ථාවද මෙයින් අහිමි වේ.

සත්‍ය තත්ත්වය (Fact Check): මිනිස් සබඳතා අඩුවන බව දත්ත මගින් තහවුරු වේ. සේවා ස්ථානයකදී යම් ගැටලුවක් ආ විට Gen Z සේවකයන් කරන්නේ කුමක්ද? TalentLMS වාර්තාවලට අනුව:

• Gen Z වෘත්තිකයන්ගෙන් 47% ක් තමන්ගේ ආයතනයේ කළමනාකරුවන්ට වඩා AI මගින් ලබා දෙන උපදෙස් හොඳ බව විශ්වාස කරයි.
• 39% ක් පවසා ඇත්තේ AI නිසා සේවා ස්ථානයේ සගයන් සමඟ අදහස් හුවමාරු කර ගැනීම සහ උපදෙස් ලබා ගැනීම අඩු වී ඇති බවයි.

මෙය තාක්ෂණික හැකියාවන්ට (Hard Skills) වඩා සන්නිවේදනය, කණ්ඩායම් හැඟීම සහ නායකත්ව ලක්ෂණ වැනි ‘Soft Skills’ වර්ධනය වීමට ලොකු බාධාවක් බව පැහැදිලිය.

Pariganaka Verdict: විශේෂඥතාවයේ අවසානයද?

Vantage Edit හි නගන අනතුරු ඇඟවීම බැහැර කළ නොහැක. ශ්‍රී ලංකාවේ තාක්ෂණික ක්ෂේත්‍රයට පා තබන තරුණ පරම්පරාවටද මෙය එක සේ අදාළ වේ. යමෙකු AI භාවිතා කරන්නේ ස්වයං අධ්‍යයනය සහ සිතීම මගහැරීමට නම් (Replacement), ඔහු නොදැනුවත්වම තමාගේ දැනුම පිරිහීමට ලක්කර ගනී. රැකියා වෙළඳපොළ තුළ එවැනි අයව ඉතා පහසුවෙන් AI මගින්ම ආදේශ කිරීමට ආයතන කටයුතු කරනු ඇත.

නමුත් මෙය “විශේෂඥතාවයේ අවසානය” ලෙස හැඳින්විය නොහැක. අනාගතයේදී ජය ගන්නේ AI යනු තමන්ගේ සහායකයෙකු (Collaborator) ලෙස පමණක් භාවිතා කරමින්, තමන්ගේ මූලික විෂය දැනුම (Core Knowledge) ශක්තිමත්ව ගොඩනඟා ගන්නා පුද්ගලයින්ය.