වර්තමාන AI ලෝකය ප්රධාන කොටස් දෙකකට බෙදී පවතී. එකක් නම් රටා හඳුනාගැනීමට දක්ෂ Deep Learning (Neural Networks) වන අතර, අනෙක තර්කානුකූලව සිතන Symbolic AI (Logic-based) වේ. මේ දෙකෙහිම ඇති ශක්තීන් එකතු කරමින් නිර්මාණය වූ නවතම තාක්ෂණය වන්නේ Neuro-symbolic AI ය.
සරලව කිවහොත්, මෙහිදී සිදුවන්නේ AI පද්ධතියකට මිනිසෙකු මෙන් “දැනීමට” (Perception) සහ “තර්ක කිරීමට” (Reasoning) යන හැකියාවන් දෙකම ලබා දීමයි.
ඇයි අපට Neuro-symbolic AI අවශ්ය වන්නේ?
දැනට අප භාවිතා කරන ChatGPT වැනි Deep Learning ආකෘති ඉතා දක්ෂ වුවත්, ඒවායේ ප්රධාන දුර්වලතා කිහිපයක් තිබේ:
- Black Box ගැටලුව: AI විසින් යම් තීරණයක් ගත්තේ ඇයිදැයි පැහැදිලි කිරීමට එයට නොහැක.
- විශාල දත්ත අවශ්යතාව: යමක් ඉගෙන ගැනීමට රූප හෝ දත්ත මිලියන ගණනක් අවශ්ය වේ.
- තර්කනය නොමැතිකම: ගණිතමය හෝ තර්කානුකූල නීති (Rules) නිවැරදිව තේරුම් ගැනීමට අපහසු වීම.
Neuro-symbolic AI මෙම ගැටලුවලට විසඳුම් ලබා දෙයි.
මෙහි ක්රියාකාරීත්වය (ප්රධාන කුළුණු දෙක)
- Neural Networks (ස්නායුක ජාල): මෙය AI හි “ඇස් සහ කන්” වැනිය. රූප, ශබ්ද සහ දත්තවල ඇති රටා හඳුනා ගැනීමට මෙය භාවිතා වේ. (උදා: පින්තූරයක ඇති වස්තූන් හඳුනා ගැනීම).
- Symbolic AI (සංකේතාත්මක AI): මෙය AI හි “මොළය” වැනිය. හඳුනාගත් දත්ත අතර ඇති සබඳතා තර්කානුකූල නීති (Rules & Logic) මගින් විශ්ලේෂණය කරයි.
උදාහරණයක්: ස්වයංක්රීයව ධාවනය වන රථයක් (Self-driving car) පාරේ යන දරුවෙකු දකින විට, Neural කොටස මගින් “දරුවා” හඳුනා ගනී. Symbolic කොටස මගින් “දරුවෙකු පාරට පැමිණියහොත් වහාම වාහනය නතර කළ යුතුයි” යන නීතිය ක්රියාත්මක කරයි.
Neuro-symbolic AI හි වැදගත්කම
- පැහැදිලි කළ හැකි බව (Explainability): AI විසින් ගත් තීරණයට හේතුව මිනිසෙකුට තේරුම් ගත හැකි පරිදි විස්තර කිරීමට මෙයට හැකියාව ඇත.
- අඩු දත්ත ප්රමාණයක්: නීති සහ තර්කනය භාවිතා කරන බැවින්, Deep Learning වලට වඩා ඉතා අඩු දත්ත ප්රමාණයකින් නව දේවල් ඉගෙන ගත හැක.
- වැඩි විශ්වාසනීයත්වය: නීති මත පදනම් වන බැවින්, AI වැරදි තීරණ ගැනීමේ සම්භාවිතාව අඩු වේ. මෙය වෛද්ය විද්යාව සහ නීතිය වැනි ක්ෂේත්රවලට ඉතා වැදගත් වේ.
අනාගතය සහ Agentic AI
අනාගතයේදී බිහිවන Agentic AI (ස්වාධීනව වැඩ කළ හැකි AI) සඳහා Neuro-symbolic ප්රවේශය අත්යවශ්ය වේ. හුදෙක් වචන අනුමාන කරන AI වෙනුවට, ලෝකය පිළිබඳ සැබෑ අවබෝධයක් සහ තර්කන හැකියාවක් ඇති බුද්ධිමත් පද්ධති නිර්මාණය කිරීමට මෙයින් මග පෑදේ.
මෙය තාක්ෂණික ලෝකයේ මීළඟ දැවැන්ත පිම්ම වන අතර, “පරිගණක බුද්ධිය” මිනිස් බුද්ධියට තවත් සමීප කරවන සන්ධිස්ථානයකි.
Leave a Reply