-
පරිගණකයක් කියන්නේ මොකක්ද කියලා ඇහුවොත්, අපි මෙච්චර කල් දුන්නේ එක උත්තරයයි. “ඒක වේගයෙන් ගණන් හදන මැෂින් එකක්.” නමුත් අද ඒ නිර්වචනය වෙනස් වෙලා. පරිගණකය දැන් ගණන් හදනවා (Calculating) විතරක් නෙවෙයි, එය දැන් හිතනවා (Thinking). මේ විප්ලවය සිදුවුණේ සොෆ්ට්වෙයාර් නිසා විතරක් නෙවෙයි; පරිගණකයේ හදවත වන “චිප් එක” (Chip) සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් වීම නිසයි. අපි බලමු පරණ IT…
-
මනුෂ්ය ඉතිහාසය දෙස ආපසු බලන විට, අපි යුග දෙකක් පසු කළෙමු. දැන් අපි තුන්වන සහ බලවත්ම යුගයට පා තබමින් සිටිනවා. ඒ “බුද්ධි තාක්ෂණ යුගය” (Intelligence Technology Age) යි. මෙතෙක් කල් “බුද්ධිය” කියන දේ අයිති වෙලා තිබුණේ මිනිසුන්ට විතරයි. නමුත් දැන් අපි ඒ බුද්ධිය සිලිකන් චිප් එකක් මගින් නිපදවන්න පටන් අරගෙන. මෙම නව යුගයේ විශේෂත්වයන් 3ක්…
-
පසුගිය දශක තුන පුරාම ලෝකය පාලනය කළේ අකුරු දෙකක වචනයක්. ඒ “IT” (Information Technology) හෙවත් “තොරතුරු තාක්ෂණය” යි. අපි පාසල් වල IT ඉගෙන ගත්තා, විශ්වවිද්යාල වල IT උපාධි ගත්තා. අපි හිතුවේ ඒක තමයි අනාගතය කියලා. නමුත් 2026 දී අපි මේ දකින්නේ ඒ යුගයේ හිරු බැස යෑමයි. අපි දැන් එළඹෙමින් සිටින්නේ IT යුගයට නොව, “Intelligence Technology”…
-
(Carbon vs. Silicon: The Battle for Earth’s Future) අවුරුදු බිලියන 4ක් තිස්සේ මේ පෘථිවිය පාලනය කළේ එක මූලද්රව්යයක්. ඒ තමයි “කාබන්” (Carbon). ගස් වැල්, සතුන් සහ අපි (මිනිසුන්) හැදිලා තියෙන්නේ කාබන් වලින්. අපේ මොළය, අපේ සෛල, අපේ DNA මේ ඔක්කොම කාබන් නිර්මාණ. නමුත් පසුගිය අවුරුදු 50 ඇතුළත, පෘථිවියේ පාලනය හෙමින් හෙමින් වෙනත් මූලද්රව්යයක් අතට මාරු…
-
මේ බොට්ස්ලා (Bots) අන්තර්ජාලය තුළ හරියටම කරන්නේ මොනවාද? ඔවුන්ගේ ප්රධාන භූමිකාවන් 4ක් මෙන්න: 1. මතවාද හැසිරවීම (Astroturfing / Manufacturing Consent) මේක තමයි භයානකම කොටස. දේශපාලන පක්ෂයක්, රජයක් හෝ මහා සමාගමක් යම් බොරුවක් සමාජගත කරන්න ඕන වුණාම, ඔවුන් පාවිච්චි කරන්නේ බොට් හමුදාවක්. 2. “වෛරය” අවුලුවන ගිනි තබන්නන් (Rage Farming) සමාජ මාධ්ය ඇල්ගොරිතම (Algorithm) හැදිලා තියෙන්නේ සාමකාමී…
-
අන්තර්ජාලය නිර්මාණය වුණේ ඇයි? ලෝකයේ එහා කෙළවරේ ඉන්න මනුස්සයාව, මෙහා කෙළවරේ ඉන්න මනුස්සයා එක්ක සම්බන්ධ කරන්න. අපි මෙතෙක් කල් විශ්වාස කළේ ෆේස්බුක් එකේ ලයික් එකක් වැටෙනකොට, X (Twitter) එකේ රිප්ලයි (Reply) එකක් එනකොට, ඒක අනිත් පැත්තේ ඉන්න තවත් සැබෑ මනුස්සයෙක්ගේ ක්රියාවක් කියලයි. ඒත් ඒ විශ්වාසය සම්පූර්ණ බොරුවක් නම්? 2026 ජනවාරි මස නිකුත් වූ නවතම තාක්ෂණික…
-
අපි හිතාගෙන හිටියේ AI තාක්ෂණය මුලින්ම ඇවිත් අපේ ගණන් හදලා දේවි, ඊමේල් ලියලා දේවි කියලයි. නිර්මාණාත්මක කලාවන් (Creative Arts) මිනිසා සතුව ආරක්ෂිතව පවතීවි කියලා අපි විශ්වාස කළා. නමුත් ඊයේ (2026 ජනවාරි 25) OpenAI සමාගම විසින් Sora 2.0 නිකුත් කිරීමත් සමඟ ඒ විශ්වාසය අමු අමුවේ බිඳ වැටුණා. මේ නිකම්ම මෘදුකාංග අප්ඩේට් එකක් නෙවෙයි. මෙය වසර 100කට…
-
1999 දී තිරගත වූ “The Matrix” චිත්රපටයේදී මෝෆියස් (Morpheus), නියෝ (Neo) ඉදිරියේ පෙති දෙකක් තබයි. අද වන විට මුළු මනුෂ්ය වර්ගයාම සිටින්නේ මෙම පෙති දෙක ඉදිරියේය. කණගාටුවට කරුණ නම්, බහුතරයක් දෙනා හෙමිහිට “නිල් පෙත්ත” තෝරා ගනිමින් සිටීමයි. ඒ නිල් පෙත්ත අන් කිසිවක් නොව, “ඩිජිටල් ලෝකයේ මායාව” (Digital Escapism) යි. ඇයි අපි පලා යන්නේ? (The Great…
-
ඔව්, අනිවාර්යයෙන්ම. හැබැයි ඒ වෙනස අපි හිතනවට වඩා ගොඩක් ගැඹුරුයි. බොහෝ අය හිතන්නේ AI කියන්නේ “අපේ වැඩ ලේසි කරන ටූල් එකක්” (Just a tool) කියලයි. නමුත් “The Final Human Update” දර්ශනයට අනුව, මෙය නිකම්ම තාක්ෂණික වෙනසක් නෙවෙයි; මෙය “පරිණාමීය පිම්මක්” (Evolutionary Leap). මිනිස් ඉතිහාසයේ සිදු වූ ලොකුම විප්ලව 3 සමඟ මෙය සසඳා බලමු: AI විසින්…
-
1505 දී පෘතුගීසීන් ලංකාවට ආවේ කුළුබඩු (Spice) හොයාගෙන. 2026 දී ලෝක බලවතුන් එන්නේ අපේ “දත්ත” (Data) හොයාගෙන. ලෝක භූ දේශපාලනය (Geopolitics) දැන් තීරණය වෙන්නේ මහමුදේ තියෙන නැව් වලින් නෙවෙයි; ෆයිබර් ඔප්ටික් කේබල් සහ ඩේටා සෙන්ටර් (Data Centers) වලින්. මේ අලුත් ලෝක සිතියමේ ශ්රී ලංකාව ඉන්නේ කොතනද? 1. අපි තාක්ෂණික “පාරිභෝගිකයෝ” පමණද? (The Data Colony Trap)…