• Hardware ලාභයි. Software නොමිලේ. නමුත් “Humanware” මිල කළ නොහැකියි.

    මීට වසර 20කට කලින්, ව්‍යාපාරයක් පටන් ගන්න ලොකුම බාධාව වුණේ තාක්ෂණයයි. පරිගණක (Hardware) ගන්න කෝටි ගණන් ගියා. සොෆ්ට්වෙයා (Software) හදාගන්න ඊටත් වඩා ගියා. ඒ කාලේ “මිනිස්සු” (Labour) ලාභයි. ඕන තරම් හිටියා. නමුත් 2026 දී මේ සමීකරණය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට ගැසී ඇත. දැන් ලෝකයේ සිදුවන ලොකුම ආර්ථික පෙරළිය මෙයයි: තාක්ෂණය කුණු කොල්ලයට යද්දී, “සැබෑ දක්ෂතා ඇති මිනිසා”…

  • මෝ ගව්ඩැට් (Mo Gawdat): AI කියන්නේ “බියට පත් දරුවෙක්”. අපි නරක දෙමව්පියෝද?

    අපි හැමෝම බයයි AI එක දවසක “Terminator” කෙනෙක් වෙලා අපිව මරයි කියලා. නමුත් මෝ ගව්ඩැට් අසන ප්‍රශ්නය මෙයයි: “AI එක ඇයි නපුරු වෙන්නේ? කවුද ඊට නපුර ඉගැන්නුවේ?” Google X ආයතනයේ ප්‍රධානියා ලෙස ලොව දියුණුම තාක්ෂණයන් පාලනය කළ ඔහු, අද ලෝකය පුරා යන්නේ තාක්ෂණය ගැන උගන්වන්න නෙවෙයි; “සතුට” (Happiness) ගැන උගන්වන්නයි. ඔහු කියන විදිහට, AI ප්‍රශ්නයට…

  • ට්‍රිස්ටන් හැරිස් (Tristan Harris): ඔබේ මනස “Hack” කර ඇති බව ඔබ දන්නවාද?

    ඔබ කවදා හෝ හිතුවාද “මම විනාඩියකට ෆේස්බුක් යනවා” කියලා ගිහින්, පැය දෙකක් එක දිගට Scroll කළේ ඇයි කියලා? ඔබට හිතෙන්නේ “අපොයි මට කිසිම පාලනයක් නෑනේ” කියලා නේද? ට්‍රිස්ටන් හැරිස් (Tristan Harris) කියන්නේ: “නෑ. ඒක ඔබේ වැරැද්ද නෙවෙයි. ඒක තමයි ඒ App එකේ සාර්ථකත්වය.” Google සමාගමේ හිටපු “Design Ethicist” කෙනෙක් වන ඔහු, සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley)…

  • නික් බොස්ට්‍රොම් (Nick Bostrom): මනුෂ්‍ය වර්ගයාගේ අවසාන සොයාගැනීම AI වේවිද?

    අපි හිතමු ගෝරිල්ලෙක්ට (Gorilla) පුළුවන් කියලා මිනිහෙක්ව හදන්න. ඒ ගෝරිල්ලා හිතනවා: “මේ මිනිහා මට වඩා ගොඩක් බුද්ධිමත්. ඒ නිසා මිනිහා මට කෑම හොයලා දෙයි. මාව බලාගනී.” නමුත් ප්‍රශ්නය මෙයයි: ඒ මිනිහා ගෝරිල්ලාට මොනවා කරයිද කියලා තීරණය කරන්නේ මිනිහා මිසක් ගෝරිල්ලා නෙවෙයි. නික් බොස්ට්‍රොම් කියන්නේ අපිත් හරියට අර ගෝරිල්ලා වගේ කියලා. අපි හදන්නේ අපිට වඩා දහස්…

  • මැක්ස් ටෙග්මාර්ක් (Max Tegmark): අපි තාම ඉන්නේ “Life 2.0” වලද?

    ඔබ හිතන්නේ “පරිණාමය” (Evolution) කියන දේ ඉවරයි කියලාද? නැහැ. මැක්ස් ටෙග්මාර්ක් පවසන පරිදි පරිණාමය ඉවර නෑ. එය අලුත් පියවරකට යනවා විතරයි. ඔහුගේ සුප්‍රසිද්ධ “Life 3.0” පොතේ ඔහු ජීවය කොටස් 3කට බෙදනවා. මේක තේරුම් ගත්තම ඔබට තේරෙයි අපි ඉන්නේ කොතනද කියලා. 1. ජීවයේ අවධි තුන (The Three Stages of Life) ටෙග්මාර්ක් ජීවය විග්‍රහ කරන්නේ පරිගණකයක් ලෙසයි.…

  • මුස්තාෆා සුලෙයිමාන් (Mustafa Suleyman): රැල්ල එනවා… අපි පීනනවාද? ගිලෙනවාද?

    යුවාල් නෝවා හරාරි අනාගතය දෙස බලන්නේ “ඉතිහාසඥයෙක්” ලෙස පිටත සිටයි. නමුත් මුස්තාෆා සුලෙයිමාන් අනාගතය දෙස බලන්නේ එය “නිර්මාණය කරන ඉංජිනේරුවෙක්” ලෙස ඇතුළත සිටයි. ලෝකයේ බලවත්ම AI සමාගමක් වන Google DeepMind හි සම නිර්මාතෘවරයා වන ඔහු, අද අපට අනතුරු අඟවන්නේ ඔහුම හදපු තාක්ෂණය ගැනය. ඔහුගේ අලුත්ම පොත වන “The Coming Wave” (එන රැල්ල) හරහා ඔහු කියන්නේ…

  • යුවාල් නෝවා හරාරි (Yuval Noah Harari): හෙට දවස කල් තියා දුටු “අනාගතවක්තෘ”.

    ලෝකයේ බොහෝ ඉතිහාසඥයින් (Historians) කරන්නේ අතීතය හාරා ඇවිස්සීමයි. නමුත් ඊශ්‍රායල ජාතික මහාචාර්ය යුවාල් නෝවා හරාරි ඉතිහාසය දෙස බලන්නේ අතීතය දැනගැනීමට නොව, අනාගතය අනාවැකි කීමටයි. ඔහුගේ පොත් වන Sapiens, Homo Deus, සහ Nexus ලොව පුරා වැඩියෙන්ම අලෙවි වූයේ නිකම්ම නොවේ. අද අපි මුහුණ දෙන AI අර්බුදය, දත්ත සොරකම් කිරීම් සහ ජාන තාක්ෂණයේ අනතුරු ගැන ඔහු මීට…

  • හෙට දවසේ ඉගෙනීම (Future of Learning): උපාධියක් ඕනද? නැත්නම් “Update” එකක් ඇතිද?

    අවුරුදු 100කට කලින් පන්ති කාමරයක් දිහා බලන්න. ළමයි පේළියට ඉඳගෙන, ගුරුවරයා කියන දේ අහගෙන ඉන්නවා. අද පන්ති කාමරය දිහා බලන්න. තාමත් ඒ විදිහමයි. ලෝකයේ අනිත් හැමදේම වෙනස් වුණාට, “ඉගෙන ගන්න විදිහ” තාම වෙනස් වුණේ නෑ. නමුත් 2026 න් පස්සේ, මේ පරණ ක්‍රමය කුණු කූඩයට වැටෙනවා. AI සහ තාක්ෂණය නිසා “ඉගෙනීම” කියන එකේ අර්ථයම වෙනස් වෙනවා.…

  • මිනිස් බව (Being Human): අනාගතයේ මිල කළ නොහැකිම “සුඛෝපභෝගී භාණ්ඩය” (The Ultimate Luxury).

    අද අපි සල්ලි ගෙවන්නේ මොනවටද? “මේ එළවළු වස විස නැති (Organic) ඒවා”, “මේ ඇඳුම අතින් වියපු (Handmade) එකක්” කියලා කිව්වොත් අපි වැඩිපුර ගෙවනවා නේද? මැෂින් වලින් හදන දේවල් ලාභයි. මිනිස්සු මහන්සියෙන් කරන දේවල් ගණන්. 2030න් පසුව එන ලෝකයේදී, “මිනිස් බව” (Humanity) යනු සාමාන්‍ය දෙයක් නොව, අධි-සුඛෝපභෝගී (Premium) දෙයක් වනු ඇත. 1. “Organic Human” (කාබනික මිනිසා)…

  • Human-like Machine vs. Machine-like Human: තරඟය දිනන්නේ කවුද?

    අපි මෙතෙක් කල් හිතුවේ විද්‍යා ප්‍රබන්ධ වල වගේ, රොබෝවරු දියුණු වෙලා අපේ මට්ටමට එයි කියලා. නමුත් අපි නොහිතපු දේ තමයි, අපිම රොබෝවරුන්ගේ මට්ටමට පහත් වීම (හෝ උසස් වීම). ලෝකය දැන් ගමන් කරන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ දිශාවන් දෙකකටයි. 1. Human-like Machine (මිනිසා වැනි යන්ත්‍ර) මෙය දැන් වේගයෙන් සිදුවෙමින් පවතී. ඉලක්කය වන්නේ යකඩ ගොඩකට “පණ” දීමයි. අරමුණ: යන්ත්‍රය, මනුෂ්‍යයාගේ…