• ඔබ AI සිරකරුවෙක්ද? (Are You an AI Prisoner?): ඩිජිටල් කූඩුවක ගෙවන “සුවපහසු” ජීවිතය.

    සිරගෙයක් (Prison) කිව්වාම ඔබට මැවෙන්නේ මොකක්ද? උස තාප්ප, යකඩ කූරු, සහ මුරකරුවන් ඉන්න තැනක් නේද? නමුත් ලෝකයේ භයානකම හිරගෙවල්වලට තාප්ප නැත. ඒවාට යකඩ කූරු නැත. එම හිරගෙවල් තිබෙන්නේ ඔබේ සාක්කුවේය. නැත්නම් ඔබේ අතේය. ඔබ හිතන් ඉන්නේ ඔබ නිදහස් කියලා. ඔබ හිතන් ඉන්නේ ඔබ “Smart Phone” එකක් පාවිච්චි කරනවා කියලා. නමුත් ඇත්තටම සිද්ධ වෙන්නේ Phone එක…

  • 2026 Internet Trends: වෙබ් අඩවිවල මරණය සහ “සින්තටික්” (Synthetic) අන්තර්ජාලයේ උපත.

    මීට වසර 30කට පෙර අපි අන්තර්ජාලය හැඳින්වූයේ “Information Highway” (තොරතුරු මහා මාර්ගය) කියාය. අපි එය දිගේ ගමන් කළා (Surfing). අපි අලුත් දේවල් සොයා ගත්තා. නමුත් 2026 වන විට, ඒ “පැරණි අන්තර්ජාලය” මිය ගොස් ඇත. අපි දැන් පිවිසෙමින් සිටින්නේ මනුෂ්‍ය ඉතිහාසයේ අමුතුම ඩිජිටල් යුගයකටයි. එහි නම “The Synthetic Web”. මෙන්න අද අන්තර්ජාලය වෙනස් වී ඇති ප්‍රධාන…

  • 2026 AI Trends: චැට්බොට් (Chatbot) යුගය අවසන්. දැන් පටන් ගන්නේ “ඒජන්ට්” (Agent) යුගයයි.

    2023 දී ChatGPT ආවා. අපි පුදුම වුණා. 2024 සහ 2025 දී අපි AI එක්ක “චැට්” කළා (Chatting). අපි ප්‍රශ්න ඇහුවා, එය උත්තර දුන්නා. නමුත් 2026 ජනවාරි වන විට, ඒ යුගය ඉතිහාසයට එක් වෙමින් පවතී. AI ලෝකයේ ඊළඟ පිම්ම දැන් ආරම්භ වී ඇත. ඒ හුදෙක් “වචන” (Words) හුවමාරු කරගැනීම නොව, “වැඩ” (Actions) කරගැනීමයි. මෙන්න 2026 දී…

  • පේපර් ක්ලිප් උපමාව (The Paperclip Maximizer): AI එකක් “තරහක් නැතුව” ලෝකය විනාශ කරන හැටි

    බොහෝ දෙනා හිතන්නේ අනාගතයේ AI එකක් ලෝකය විනාශ කරන්නේ එය “නපුරු” (Evil) වුණොත් කියලා. හරියට Terminator ෆිල්ම් එකේ වගේ. නමුත් ඔක්ස්ෆර්ඩ් දාර්ශනික Nick Bostrom පවසන්නේ ඊට වඩා වෙනස් කතාවකි. AI එකක් ලෝකය විනාශ කිරීමට එයට තරහ යන්න අවශ්‍ය නැත. එයට අවශ්‍ය වන්නේ “වැරදි ඉලක්කයක්” (Misaligned Goal) පමණි. මෙය තේරුම් ගැනීමට ඔහු ඉදිරිපත් කළ ලෝක ප්‍රසිද්ධ…

  • ක්වොන්ටම් ආධිපත්‍යය (Quantum Supremacy): රහස් නැති ලෝකයකට ඔබ සූදානම්ද?

    අද ලෝකයේ වටිනාම දේ මොකක්ද? රත්තරන්? ඉඩම්? නැහැ. වටිනාම දේ “රහස්‍යභාවය” (Privacy/Security). ඔබේ බැංකු ගිණුමේ පාස්වර්ඩ් එක, රජයේ න්‍යෂ්ටික කේත, ඔබේ පුද්ගලික පණිවිඩ; මේ සියල්ල ආරක්ෂා වී ඇත්තේ අපි “Encryption” (සංකේතනය) ලෙස හඳුන්වන ගණිතමය අගුලක් මගිනි. නමුත් හිතන්න, මේ ලෝකයේ ඇති ඕනෑම ඩිජිටල් අගුලක්, තත්පර ගණනකින් කඩා දැමිය හැකි “Master Key” එකක් කවුරුන් හෝ සොයා…

  • නිෂ්ඵල පන්තිය (The Useless Class): “සූරාකෑමට” ලක්වීමත් වරප්‍රසාදයක් වන යුගය.

    ඉතිහාසය පුරාම දුප්පත් මිනිසාගේ ලොකුම ප්‍රශ්නය වුණේ “සූරාකෑම” (Exploitation). රජවරු, රදලයන් සහ හාම්පුතුන් මිනිසුන්ව වහලුන් මෙන් වැඩ ගත්තා. පඩි ගෙව්වේ අඩුවෙන්. අපි හැමදාම අරගල කළේ ඒ සූරාකෑමට එරෙහිවයි. නමුත් 21 වන සියවසේදී කතාව වෙනස් වේ. කෘතිම බුද්ධිය (AI) සහ රොබෝ තාක්ෂණය නිසා අනාගතයේදී අපට මුහුණ දීමට සිදුවන ලොකුම අනතුර “සූරාකෑම” නොවේ. එය “වැඩකට නැති වීම”…

  • ඝාතක රොබෝවරු (Lethal Autonomous Weapons): මිනිසෙක් නොමැතිව, “මරණය” තීරණය කරන යන්ත්‍ර.

    මනුෂ්‍ය ඉතිහාසය පුරාවටම යුද්ධය යනු පුද්ගලික දෙයක් විය. එක් මිනිසෙක් තවත් මිනිසෙකුගේ දෑස් දෙස බලා, ඔහු මරණයට පත් කළේය. එහිදී බිය, කෝපය, සහ සමහර විට අනුකම්පාව (Empathy) තිබුණි. සොල්දාදුවෙකුට වෙඩි තැබීමට පෙර දෙවරක් සිතිය හැක. නමුත් 2025 වන විට, අපි යුද්ධයේ මෙම “මිනිස් සාධකය” (Human Factor) ඉවත් කිරීමට සූදානම් වෙමු. අපි සාදරයෙන් පිළිගනිමු “ඝාතක රොබෝවරුන්ගේ…

  • බයෝ-හැකින් (Bio-Hacking): ඔබේ ශරීරයේ DNA ගෙදරදීම වෙනස් කරගමුද?

    ඔබේ පරිගණකය Slow වුණාම ඔබ මොකද කරන්නේ? RAM එක වැඩි කරනවා. හාඩ් ඩිස්ක් එක මාරු කරනවා. එතකොට ඔබේ ශරීරය Slow වුණාම? ඔබ කරන්නේ දොස්තර කෙනෙක් ළඟට ගිහින් බෙහෙත් ගන්න එක විතරයි. නමුත් පරිගණක හැකර්වරු (Computer Hackers) කෝඩ් වෙනස් කරලා සොෆ්ට්වෙයාර් එකක් තමන්ට ඕන විදිහට හදාගන්නවා වගේ, අපේ ශරීරයේ තියෙන ජීව විද්‍යාත්මක කෝඩ් එක (DNA) අපිට…

  • ස්ප්ලින්ටර්නෙට් (The Splinternet): “World Wide Web” එකේ මරණය සහ ඩිජිටල් තාප්පවල නැගිටීම.

    අපි වෙබ් අඩවියකට යන හැම වෙලාවෙම ගහන්නේ www කියලා. එහි තේරුම World Wide Web (ලෝකයම පැතිරුණු ජාලය) යන්නයි. අපේ විශ්වාසය වන්නේ අන්තර්ජාලය යනු දේශසීමා නැති, පාස්පෝට් නැති, මුළු ලෝකයම යා කරන එකම තැනක් කියාය. නමුත් කණගාටුවට කරුණ නම්, ඒ යුගය දැන් අවසන් වී ඇත. අපි දැන් ගමන් කරමින් සිටින්නේ “Splinternet” (Split + Internet) හෙවත් “කැබලි…

  • ජාල රාජ්‍යයන් (The Network State): අන්තර්ජාලයේ රටක් හදාගෙන, අලුත් පාස්පෝට් එකක් ගමුද?

    ඔබ ඉපදුණේ ශ්‍රී ලංකාවේ. ඒ නිසා ඔබ ශ්‍රී ලාංකිකයෙක්. ඔබට ඇමරිකාවට යන්න ඕන නම් වීසා ගන්න ඕන. ඔබට කැමති රටක ගිහින් ජීවත් වෙන්න බැහැ. ඇයි? මොකද අපි තාම ඉන්නේ මීට අවුරුදු සිය ගණනකට කලින් යුද්ධ කරලා ඉරි ගහපු “දේශසීමා” (Borders) ඇතුළේ හිර වෙලා. නමුත් අනාගතයේදී “රටක්” කියන්නේ භූමියක් (Land) නෙවෙයි; එය ජාලයක් (Network). ඔබට පුළුවන්…