-
බයිබලයේ ආරම්භයේ සඳහන් වන්නේ “ආරම්භයේදී වචනය තිබුණේය” (In the beginning was the Word) යනුවෙනි. පුදුමයකට මෙන්, 21 වන සියවසේ තාක්ෂණයේ අනාගතය ලියැවෙන්නෙත් ඒ විදිහටමයි. පසුගිය වසර 30 පුරාම අපි කළේ පරිගණකය පාලනය කරන්න “බොත්තම් එබීම” (Clicking & Tapping). අපිට ෆොටෝ එකක් හදාගන්න ඕන වුණාම Photoshop ඉගෙන ගන්න වුණා. වෙබ් අඩවියක් හදන්න ඕන වුණාම Coding ඉගෙන…
-
සෑම වසරකම ජනවාරි මාසයේදී, ස්විට්සර්ලන්තයේ අතිශය සුන්දර, හිමෙන් වැසුණු “ඩාවොස්” (Davos) නගරය ලෝකයේ බලවත්ම තැන බවට පත්වෙයි. ලෝක ආර්ථික සමුළුව (World Economic Forum – WEF) නමින් හැඳින්වෙන මෙම හමුවට රටවල් 100කට වැඩි ගණනක රාජ්ය නායකයන්, කෝටිපති ව්යාපාරිකයන් (Bill Gates, Mark Zuckerberg වැනි), බැංකු අධිපතිවරුන් සහ විද්යාඥයන් පුද්ගලික ජෙට් යානා වලින් පැමිණෙති. ඔවුන් එහි රැස්වෙන්නේ සාද…
-
අන්තිමට මිනිසෙක් සඳ මත පය තැබුවේ 1972 වසරේදීයි (Apollo 17). එතැන් සිට අද දක්වා වසර 50කට වැඩි කාලයක් මිනිසා පෘථිවියට ආසන්න කක්ෂයේ (Low Earth Orbit) පමණක් රැඳී සිටියා. නමුත් දැන් ඒ නිහැඬියාව බිඳ වැටෙන්නටයි යන්නේ. NASA ආයතනයේ Artemis II මෙහෙයුම මගින් ගගනගාමීන් සිව්දෙනෙක් නැවතත් සඳ වෙත ගෙනයාමට සූදානම්. මොකක්ද මේ Artemis II කියන්නේ? මෙය මිනිසුන්…
-
පසුගිය වසර දහස් ගණන පුරාවට මනුෂ්යයාට තිබුණේ ප්රධාන ප්රශ්න 3යි: හරාරි කියන විදිහට, 21 වන සියවස වෙද්දී අපි මේ තුනම සැහෙන දුරට පාලනය කරලා ඉවරයි. අද සාගතයෙන් මැරෙන ගානට වඩා මිනිස්සු මැරෙනවා “බොහෝමයක් කාලා” (Obesity). අද යුද්ධයෙන් මැරෙන ගානට වඩා මිනිස්සු මැරෙනවා “සියදිවි නසාගෙන”. ඉතින් මේ ප්රශ්න විසඳුවට පස්සේ, මනුෂ්යයා ඊළඟට කරන්න හදන්නේ මොකක්ද? අපේ…
-
අප්රිකාවේ ගස් උඩ හිටපු සාමාන්ය වඳුරු රංචුවක්, අද මුළු ලෝකයම පාලනය කරන, න්යෂ්ටික අවි හදන, අභ්යවකාශයට යන “දෙවියන්” බවට පත් වුණේ කොහොමද? සිංහයාට අපිට වඩා හයිය තියෙනවා. චීටාට අපිට වඩා වේගය තියෙනවා. නමුත් ලෝකය දිනුවේ අපි (Homo Sapiens). යුවාල් නෝවා හරාරි කියන විදිහට මේකට එකම හේතුව “අපට බොරු කීමේ හැකියාව” (Ability to Create Fiction) ලැබීමයි.…
-
මිනිස් ඉතිහාසය පුරාම එකිනෙකා අතර වෙනස්කම් තිබුණා. සමහරුන්ට සැප වාහන තිබුණා, සමහරු පයින් ගියා. නමුත් ඔවුන් හැමෝම එකම විදිහට ලෙඩ වුණා, එකම විදිහට වයසට ගියා, එකම විදිහට මැරුණා. මරණය සියල්ලන්ම සමාන කළා. නමුත් 2050 වන විට, තාක්ෂණය විසින් ඒ සමානකම නැති කර දමනු ඇත. 1. සල්ලි වලට ගත හැකි “බුද්ධිය” සහ “ආයුෂ” අපි කතා කළ…
-
අතීතයේ මිනිසා කියන්නේ දඩයම්කරුවෙක්. ඔහුට ජීවත් වෙන්න සටන් කරන්න සිද්ධ වුණා. ඒ අරගලය නිසා ඔහු ශක්තිමත් වුණා. නමුත් 2040 දී උපදින දරුවා? ඔහුට බඩගිනි වුණාම ඩ්රෝන යානයකින් කෑම එනවා. ඔහුට ලෙඩක් හැදුණම නැනෝ රොබෝවරු ඇඟ ඇතුලෙම ඒක සනීප කරනවා. ඔහුට මහන්සි වෙලා ඉගෙන ගන්න දෙයක් නෑ, Neuralink එකෙන් දැනුම Download වෙනවා. මේක අහන්න ලස්සනයි. නමුත්…
-
රුසියානු විද්යාඥ කොන්ස්ටන්ටින් සියොල්කොව්ස්කි (Konstantin Tsiolkovsky) වරක් කිව්වා: “පෘථිවිය යනු මනුෂ්යත්වයේ තොටිල්ලයි (Cradle). නමුත් කෙනෙකුට හැමදාම තොටිල්ලේ ජීවත් වෙන්න බැහැ.” අපි හිතන් ඉන්නේ මේ පෘථිවිය සදාකාලිකයි කියලා. නමුත් උල්කාපාතයක්, න්යෂ්ටික යුද්ධයක් හෝ දරුණු වෛරසයක් නිසා හෙට දවසේ මුළු මිනිස් වර්ගයාම නැති වී යන්න පුළුවන්. අපිව බේරාගන්න තියෙන එකම ක්රමය “බහු-ග්රහලෝක ජීවීන්” (Multi-Planetary Species) බවට පත්…
-
ඔබේ ගෙදර ඉන්න බල්ලා බුරනකොට, එයා නිකන්ම සද්දයක් දානවා කියලද ඔබ හිතන්නේ? සාගරයේ ඉන්න තල්මසුන් පැය ගණන් සිංදු කියනකොට, ඔවුන් නිකන්ම කෑගහනවා කියලද ඔබ හිතන්නේ? නැහැ. විද්යාඥයින් සොයාගෙන තිබෙනවා ඔවුන්ට ඉතා සංකීර්ණ භාෂාවක් තිබෙන බව. මෙතෙක් කල් අපිට ඒ භාෂාව තේරුම් ගන්න බැරි වුණා. නමුත් දැන් AI (Machine Learning) වලට පුළුවන් වෙලා තියෙනවා සතුන්ගේ ශබ්ද…
-
ජෝර්ජ් ඕවල් 1984 දී ලිව්වා “Big Brother is Watching You” (ලොකු අයියා බලාගෙන ඉන්නේ) කියලා. එදා ඔහු හිතුවේ රජයන් විසින් කැමරා හයි කරලා මිනිස්සු දිහා බලන් ඉඳියි කියලයි. නමුත් වුණේ ඊට වඩා භයානක දෙයක්. අපි කැමැත්තෙන්ම, අපේ සල්ලි දීලා, ඔත්තු බලන උපකරණයක් (Smart Phone) අපේ සාක්කුවේ දාගත්තා. 1. ඔබ භාණ්ඩයක් වී ඇත (You are the…