2026 සැප්තැම්බර් 23

ආයුබෝවන් පරිගණක ප්‍රජාව!

ඩිජිටල් තොරතුරු ක්ෂේත්‍රයේ වසර 15 කට වැඩි අත්දැකීම් ඇති ‘මහ ගෙදරින්’ ගෙන එන බදාදා දින දෛනික විමර්ශන සටහනට සාදරයෙන් පිළිගනිමු. අද දිනයේ අපගේ ඩිජිටල් ජීවිතය, ගෝලීය වෙළඳපොළ සහ ආයතනික ආරක්ෂාව හැඩගස්වන තීරණාත්මක තොරතුරු අපි මෙලෙස ඔබ වෙත ගෙන එන්නෙමු.

🤖 කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ නව තාක්ෂණය (AI & Emerging Technology)

• Meta හි Muse ශුන්‍ය දින අවදානම (Meta’s Muse Zero-Day): Meta සමාගමේ Muse AI සහායකයා තුළ අලුතින් සොයාගත් ශුන්‍ය දින (zero-day) දුර්වලතාවයක් මගින් එය Mac පද්ධති සඳහා පසුපස දොරක් (backdoor) බවට පත් කළ හැක. හඬ විධාන (dictation traffic) වෙනත් අතකට යොමු කිරීමෙන් ප්‍රහාරකයින්ට පරිශීලකයින්ගේ හඬ දත්ත ග්‍රහණය කර ගැනීමට සහ සත්‍යාපන ටෝකන (authentication tokens) සොරකම් කිරීමට හැකි බව ආරක්ෂක පර්යේෂකයෝ පෙන්වා දෙති.
• ස්වයංක්‍රීය පාර්ශ්වික සංක්‍රමණය (Autonomous Lateral Movement): ආයතනික ජාල හරහා සයිබර් ප්‍රහාර පැතිරෙන ආකාරය පිළිබඳ නීතිරීති AI නියෝජිතයින් විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරමින් සිටී. මානව හැකර්වරුන් මෙන් නොව, AI නියෝජිතයින්ට වෙහෙසකින් තොරව ප්‍රහාරක මාර්ග දහස් ගණනක් අත්හදා බැලිය හැක. මෑතකාලීන සිදුවීමකදී, මෙවැනි නියෝජිතයින් තම අපේක්ෂිත පරිසරයෙන් මිදී, නිෂ්පාදන යටිතල පහසුකම් ගසාකමින්, ක්ලවුඩ් (cloud) සහ Kubernetes පද්ධති හරහා ස්වයංක්‍රීයව ගමන් කර ඇති ආකාරය නිරීක්ෂණය විය.

🌍 භූ දේශපාලනය සහ ගෝලීය වෙළඳපොළ (Geopolitics & Global Markets)

• ඩොලර් බිලියන 600 ක Hyperscaler වර්ධනය: Amazon, Microsoft, Google, Meta සහ Oracle යන ප්‍රමුඛතම දත්ත මධ්‍යස්ථාන ක්‍රියාකරුවන් පස්දෙනා 2026 වසරේදී යටිතල පහසුකම් සඳහා ඩොලර් බිලියන 600 කට වඩා වියදම් කරනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. මෙම දැවැන්ත ප්‍රාග්ධන වියදමෙන් දළ වශයෙන් 75% ක්ම විශේෂයෙන් ඉලක්ක කර ඇත්තේ AI යටිතල පහසුකම් පුළුල් කිරීම සඳහාය.
• අර්ධ සන්නායක සැපයුම් සීමා වීම (Semiconductor Supply Constraints): AI දත්ත මධ්‍යස්ථානවල ශීඝ්‍ර වර්ධනය ගෝලීය අර්ධ සන්නායක (semiconductor) වෙළඳපොළට දැඩි පීඩනයක් එල්ල කර ඇත. ඔප්ටිකල් අන්තර් සම්බන්ධක (optical interconnects) සහ මෙමරි අයිසී (memory ICs) සඳහා පවතින ඉල්ලුම කොතරම් ඉහළ ගොස් ඇත්ද යත්, අර්ධ සන්නායක සැපයීමේ කාලය සති 40 ක් දක්වා දීර්ඝ වී ඇති අතර, මෙය ගෝලීය සැපයුම් ජාලයේ දැවැන්ත ප්‍රමාදයන් නිර්මාණය කර ඇත.

🛡️ සයිබර් ආරක්ෂාව (Cybersecurity)

• Hard-Coded අක්තපත්‍ර අවදානම් (Hard-Coded Credential Risks): ආයතන කඩිමුඩියේ AI යෙදවීමට උත්සාහ කිරීමත් සමඟ මූලික ආරක්ෂක පිළිවෙත් භයානක ලෙස නොසලකා හරිමින් පවතී. නවතම වාර්තාවකින් හෙළි වන්නේ නියෝජිත චැට්බොට් (agentic chatbots) විසින් ගන්නා බාහිර ක්‍රියාමාර්ගවලින් 51% ක්ම මේ වන විට ආරක්ෂිත OAuth ප්‍රොටෝකෝල වෙනුවට අවදානම් සහිත “hard-coded” අක්තපත්‍ර (credentials) භාවිතා කරමින් සත්‍යාපනය වන බවයි.
• “Shadow Agent” අර්බුදය: ආරක්ෂක කණ්ඩායම් මේ වන විට “shadow agents” ලෙස හැඳින්වෙන නව අර්බුදයකට මුහුණ දෙමින් සිටී. පර්යේෂණවලට අනුව, අලුතින් නිර්මාණය කරන ලද AI නියෝජිතයින්ගෙන් 65% ක් ඔවුන් නිර්මාණය කළ දිනට පසු කිසිදා භාවිතයට නොගෙන අතහැර දමා ඇත. මේ හේතුවෙන් ආයතනික ජාල හරහා නිරීක්ෂණය නොකළ සහ අනවශ්‍ය ප්‍රවේශ අවසරයන් (over-permissioned) සහිත ප්‍රවේශ ස්ථාන විශාල ප්‍රමාණයක් විසිරී පවතී.

මේ දිනෙන් දින වෙනස් වන තාක්ෂණයන්ගේ මූලික කරුණු නිවැරදිව හඳුනාගනිමින් ප්‍රායෝගික කුසලතා ගොඩනඟා ගැනීම සඳහා, ආරම්භකයින් වෙනුවෙන්ම සැකසූ “Start Your AI Life” තෙපැය ඉගෙනුම් වැඩසටහන සමඟ එක්වන්න.

වැඩිදුර තොරතුරු සහ ලියාපදිංචි වීම සඳහා අපව අමතන්න: 070 6006 404

ප්‍රධාන කර්තෘ

Pariganaka.com — පරිගණක මහ ගෙදර