ඇමරිකාවේ ප්‍රධාන නගරවල රියදුරන් රහිත “Robotaxis” ජනප්‍රිය වෙමින් පවතින අතරතුර, යුරෝපය ස්වයංක්‍රීය රථවාහන (Autonomous Vehicles) ක්ෂේත්‍රය තුළ තමන්ටම ආවේණික වූ නව මාවතක් තෝරාගෙන ඇත. ස්වීඩනයේ ගබඩා සංකීර්ණ අතර භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය කරන විදුලි ස්වයංක්‍රීය ට්‍රක් රථවල සිට, සාමාන්‍ය මෝටර් රථ ස්වයංක්‍රීය වාහන බවට පත්කළ හැකි මොඩියුලර් AI තාක්ෂණයන් දක්වා යුරෝපීය ස්වයංක්‍රීය රථවාහන ක්ෂේත්‍රය ශීඝ්‍රයෙන් වර්ධනය වෙමින් පවතී.

DW Shift වාර්තා කරන පරිදි, යුරෝපීය ස්වයංක්‍රීය රථවාහන සංකල්පය මූලික වශයෙන් අවධානය යොමු කරන්නේ කාර්මික ලොජිස්ටික්ස් (Industrial Logistics), මොඩියුලර් වාහන පරිවර්තනය (Modular B2B Fleet Conversions) සහ දැඩි ආරක්ෂණ නියාමනයන් කෙරෙහිය.

1. ස්වයංක්‍රීය භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය: B2B ලොජිස්ටික්ස් මුල් තැනට

සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයින් සඳහා වන ටැක්සි සේවාවලට වඩා, යුරෝපයේ ස්වයංක්‍රීය වාහන තාක්ෂණය වේගයෙන්ම භාවිතයට පැමිණෙන්නේ ආයතනික භාණ්ඩ ප්‍රවාහන (B2B Logistics) ක්ෂේත්‍රය තුළය. විශේෂයෙන්ම කර්මාන්තශාලා සහ ගබඩා සංකීර්ණ අතර කෙටි හා මධ්‍යම දුර ප්‍රමාණවල නැවත නැවත සිදුවන ගමනාගමනයන් සඳහා මෙය යොදා ගැනේ.

• ස්වීඩනයේ Einride සහ Apotea: ස්වීඩන තාක්ෂණික සමාගමක් වන Einride විසින් නිෂ්පාදිත විදුලි ස්වයංක්‍රීය ට්‍රක් රථ, Apotea නැමැති අන්තර්ජාල ඖෂධ අලෙවි සැලේ ප්‍රධාන ගබඩා සංකීර්ණ අතර භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය සඳහා සාර්ථකව යොදා ගැනේ.
• ඉහළ කාර්යක්ෂමතාව: කර්මාන්තශාලා සහ ගබඩා අතර එකම මාර්ගයක දිවෙන මෙම රථ මඟින් රියදුරන්ගේ මහන්සිය, කාබන් විමෝචනය සහ පිරිවැය විශාල ලෙස අඩු කරගත හැක.

2. මොඩියුලර් AI තාක්ෂණය: ඕනෑම වාහනයක් ස්වයංක්‍රීය වාහනයක් බවට පත්කිරීම

අලුතින්ම ස්වයංක්‍රීය මෝටර් රථ නිෂ්පාදනය කරනවා වෙනුවට, පවතින සාමාන්‍ය වාහන ස්වයංක්‍රීය වාහන බවට පරිවර්තනය කළ හැකි මොඩියුලර් තාක්ෂණයන් කෙරෙහි යුරෝපීය ස්ටාර්ටප් සමාගම් අවධානය යොමු කර ඇත.

ජර්මානු Blee (Bleke) ස්ටාර්ටප් සමාගම විසින් සාමාන්‍ය මෝටර් රථවල වහල මත සවිකළ හැකි විශේෂිත AI පාලන පද්ධතියක් (Roof-mounted AI pod) නිර්මාණය කර තිබේ:

• තාක්ෂණික මෙවලම්: මෙම පද්ධතියට කැමරා, ආලෝක සහ LiDAR සංවේදක සහ රිය පැදවීමේ තීරණ ගන්නා අධිවේගී පරිගණක ප්‍රොසෙසරයක් අන්තර්ගත වේ.
• ඕනෑම වාහනයකට සවිකිරීමේ හැකියාව: ඕනෑම නවීන වාහනයකට මෙම පද්ධතිය සම්බන්ධ කර ස්වයංක්‍රීය වාහනයක් බවට පත්කළ හැක.
• සේවා නියුක්තිකයින්ට වාසි: මේ වසරේ මැයි මාසයේ සිට මහජන මාර්ගවල ස්වයංක්‍රීය වාහන පරීක්ෂා කිරීමට අවසර දුන් එස්ටෝනියාවේ (Estonia), තමන්ගේම වාහනයක් නොමැති ගෘහ සේවකයින් සහ පිරිසිදු කිරීමේ ශිල්පීන් පාරිභෝගිකයින්ගේ නිවෙස් වෙත ප්‍රවාහනය කිරීමට ආයතන විසින් මෙම පද්ධතිය පරීක්ෂා කරමින් සිටී.

3. මිනිස් නිරීක්ෂණය (Human-in-the-Loop) සහ සයිබර් ආරක්ෂණය

යුරෝපීය නියාමකයින්ගේ ප්‍රධානතම අවධානය යොමු වී ඇත්තේ මගීන්ගේ සහ පදිකයින්ගේ ආරක්ෂාව කෙරෙහිය. එස්ටෝනියාවේ තාලින් (Tallinn) නගරය ආසන්නයේ පිහිටි පරීක්ෂණ මාර්ගවලදී අනතුරු වළක්වා ගැනීමේ AI ඇල්ගොරිතම නිරන්තරයෙන් පරීක්ෂාවට ලක් කෙරේ.

පූර්ණ ස්වයංක්‍රීය තත්ත්වයට පත්වීමට පෙර ආරක්ෂාව තහවුරු කරගැනීම සඳහා දුරස්ථ පාලන මධ්‍යස්ථාන (Teleoperation Centers) යොදා ගැනේ:

• මධ්‍යගත නිරීක්ෂණය: වාහනයේ ඇති කැමරා සහ සංවේදක මඟින් ලැබෙන සජීවී දත්ත පාලන මධ්‍යස්ථානයක සිටින රියදුරෙකු විසින් නිරීක්ෂණය කරයි.
• අනපේක්ෂිත අවස්ථා පාලනය: වාහනයට මඟ පෙනෙන වංගුවක් (Blind curve) හෝ බාධකයක් හමු වූ විට, වාහනය නතර වී පාලන මධ්‍යස්ථානයේ සිටින මිනිස් රියදුරාගෙන් ඉදිරියට යාමට අවසර ඉල්ලා සිටී.

4. ඇමරිකාව සහ යුරෝපය අතර පවතින නියාමන වෙනස්කම්

ඇමරිකානු සහ යුරෝපීය ස්වයංක්‍රීය රථවාහන වෙළඳපොළවල් අතර ප්‍රධාන වෙනස්කම් කිහිපයක් පවතී:

විශේෂාංගය	ඇමරිකානු මාදිලිය (US Framework)	යුරෝපීය සංගමයේ මාදිලිය (EU Framework)
ප්‍රධාන අවධානය	නාගරික Robotaxis (උදා: Waymo)	B2B ලොජිස්ටික්ස් සහ මොඩියුලර් ප්‍රවාහන පද්ධති
වාණිජ භාවිතය	නගර කිහිපයක පොදු මහජන භාවිතයට විවෘතයි	පාරිභෝගික පරීක්ෂණ මට්ටමේ (දුරස්ථ පාලනය අනිවාර්යයි)
වේග සීමා	සාමාන්‍ය නගර වේග සීමා යටතේ	සීමිත වේගයන් (උදා: ජර්මනියේ පැයට කි.මී. 25)
නියාමනය	ප්‍රාන්ත මට්ටමේ අනුමැතීන්	දැඩි ආරක්ෂණ නීති සහ EU ජාතික සම්මතයන්

ලොව දැඩිම රථවාහන නීති පවතින ජර්මනිය තුළ, පැයට කිලෝමීටර 25 ක උපරිම වේග සීමාවකට යටත්ව ස්වයංක්‍රීය ට්‍රක් රථ මහජන මාර්ගවල ධාවනය කිරීමට අනුමැතිය ලබා දී ඇත.

අනාගත පියවර

දුරස්ථ පාලන පද්ධති (Teleoperation) සහ AI ඇල්ගොරිතම තවදුරටත් දියුණු වීමත් සමඟ, දුරස්ථ පාලනයකින් තොරව සම්පූර්ණයෙන්ම ස්වයංක්‍රීයව දිවෙන වාහන සඳහා අනුමැතිය ලබාගැනීමට යුරෝපීය තාක්ෂණික සමාගම් රාජ්‍ය අංශය සමඟ කටයුතු කරමින් සිටී.

විදුලි බලයෙන් දිවෙන භාණ්ඩ ප්‍රවාහනය, මොඩියුලර් වාහන පරිවර්තනය සහ දැඩි ආරක්ෂණ ක්‍රමවේදයන් එකතු කරමින් යුරෝපය ගොඩනඟමින් සිටින්නේ වඩාත් සුරක්ෂිත සහ තිරසාර ස්වයංක්‍රීය ප්‍රවාහන අනාගතයකි.

— පරිගණකය තාක්ෂණික පුවත් අංශය (pariganaka.com)