-
අපි හිතාගෙන ඉන්නේ අපි හරිම දියුණුයි කියලා. අපි අහස උසට ගොඩනැගිලි හැදුවා, සඳට ගියා, ඉන්ටර්නෙට් හැදුවා. නමුත් පිටසක්වල ජීවියෙක් ඈත විශ්වයේ සිට අපි දෙස බැලුවොත්, ඔවුන්ට අපි පෙනෙන්නේ “ගල් යුගයේ මිනිසුන්” ලෙස විය හැක. ඇයි? 1964 දී රුසියානු තාරකා විද්යාඥ නිකොලායි කාර්ඩෂෙව් (Nikolai Kardashev) අපූරු මිනුම් දණ්ඩක් ඉදිරිපත් කළේය. ශිෂ්ඨාචාරයක දියුණුව මනින්නේ ඔවුන් සතුව ඇති…
-
අපි හැමදාම දේශපාලනඥයින්ට බැන වදිමු. “මුන් හොරකම් කරනවා”, “මුන් බොරු කියනවා”, “මුන් තීරණ ගන්න පරක්කුයි”. නමුත් මොහොතක් සිතන්න. ප්රශ්නය ඇත්තේ ඒ පුද්ගලයින්ගේද? නැතහොත් “මිනිසා” කියන සත්වයාගේ ස්වභාවයේද? මිනිසුන්ට හැඟීම් ඇත. කෑදරකම ඇත. පවුල්වාදය ඇත. තරහව සහ ඊර්ෂ්යාව ඇත. ඉතින්, රටක් පාලනය වැනි ඉතාම වැදගත් කාර්යයක්, මෙවැනි දුර්වලතා ඇති “මිනිසුන්ට” භාර දීම සුදුසුද? අනාගතයේ විසඳුම මෙයයි:…
-
මිනිසා පෘථිවිය ජයගත්තේ ඇයි? සිංහයාට වඩා අපට ශක්තියක් නැත. චීටාට වඩා අපට වේගයක් නැත. අපට තිබුණේ එක දෙයයි. ඒ “බුද්ධිය” (Intelligence) යි. අපි රෝදය හැදුවෙමු. ගින්දර සොයාගත්තෙමු. පරිගණකය හැදුවෙමු. අපි පෘථිවියේ “Smartest Species” එක වීමු. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: අපට වඩා බුද්ධිමත් යමක්, අප විසින්ම නිර්මාණය කළ දවසට කුමක් සිදුවේවිද? එම මොහොත හඳුන්වන්නේ “Singularity” (ඒකීයත්වය) ලෙසයි.…
-
Human 2.0 යනු තවදුරටත් ස්වභාවධර්මයේ සිරකරුවෙකු නොවන මිනිසායි. අපි මෙතෙක් කල් බලා සිටියේ ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදයට අනුව, ඉතා සෙමින් අපේ ශරීර වෙනස් වන තුරුය. නමුත් Human 2.0 තමාගේ පරිණාමය තමා විසින්ම පාලනය කරයි. මෙය සිදුවන්නේ ප්රධාන ආකාර තුනකිනි: A. ජානමය යාවත්කාලීනය (The Biological Update) CRISPR වැනි ජාන සංස්කරණ තාක්ෂණය හරහා අපේ ශරීරයේ ඇති “Software Bugs” හෙවත්…
-
මොහොතක් සිතන්න. ඔබට යම් අදහසක් ඔබේ මිතුරාට කීමට අවශ්යයි. ඔබ මොකද කරන්නේ? ඔබේ මොළයේ ඇති සංකීර්ණ විදුලි තරංග (Thoughts), ඔබ “වචන” (Words) බවට පත් කරයි. ඉන්පසු ඔබේ කට සහ දිව වෙහෙසා ශබ්ද තරංග පිට කරයි. එය මිතුරාගේ කනට ඇසී, නැවත ඔහුගේ මොළය තුළ විදුලි තරංග බවට පත් වේ. මෙය කොතරම් ප්රාථමික ක්රමයක්ද? Elon Musk පවසන…
-
ඔබට හිසකැලුමක් හැදුණොත් ඔබ කරන්නේ කුමක්ද? ඔබ පැරසිටමෝල් පෙත්තක් ගිල දමයි. නමුත් එය මෝඩ ක්රියාවකි. ඇයි? මන්ද, ඒ බෙහෙත් පෙත්ත “දන්නේ නැහැ” ඔබේ ඇඟේ රිදෙන්නේ කොතනද කියා. එය ඔබේ රුධිරය හරහා මුළු ඇඟ පුරාම පැතිරෙයි. එය හරියට “එක් ත්රස්තවාදියෙක්ව මරන්න, මුළු නගරයකටම බෝම්බ දානවා වගේ” වැඩකි (උදා: පිළිකා සෛල මැරීමට කරන Chemotherapy මගින් හොඳ සෛලත්…
-
රෑ අහස දෙස බලන්න. තරු බිලියන ගණනක් ඇත. විද්යාත්මක සම්භාවිතාව අනුව, මේ විශ්වය තුළ දියුණු පිටසක්වල ශිෂ්ඨාචාර මිලියන ගණනක් තිබිය යුතුය. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: “කෝ මේ කවුරුත්?” (Where is everybody?) මෙය හඳුන්වන්නේ Fermi Paradox ලෙසයි. අපට ඔවුන්ව හමු නොවන්නේ ඇයි? ඔවුන් නැති නිසාද? නැත. චීන ජාතික විද්යා ප්රබන්ධ රචක Cixin Liu ඉදිරිපත් කරන “Dark Forest…
-
ඔබේ නිවසේ ඇති ටෝස්ටරය (Toaster) වැඩ කරන්නේ නැතිනම්, ඔබට එයට පහර දී කඩා දැමිය හැක. එයට එරෙහිව ඔබට නඩු දමන්නට කිසිවෙක් එන්නේ නැත. මන්ද එය “අජීවී යන්ත්රයක්” පමණක් බැවිනි. නමුත් සිතන්න, අනාගතයේ දවසක ඔබේ නිවසේ සිටින AI රොබෝවරයාට ඔබ පහර දෙන විට, ඔහු අඬන්නට පටන් ගත්තොත්? “අනේ මට ගහන්න එපා, මට රිදෙනවා!” කියා බැගෑපත් වුවහොත්?…
-
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මනුෂ්යයාට මස් කෑමට අවශ්ය වූ විට කිරීමට තිබුණේ එකම දෙයයි. එනම් සතෙකු මරා දැමීමයි. ආදි මිනිසා දඩයම් කළේය. නූතන මිනිසා සතුන් කොටු කර ඇති දැඩි කරයි (Factory Farming). ක්රමය වෙනස් වුවත්, ප්රතිඵලය එකමය: අපේ ආහාර වේල වෙනුවෙන් ජීවිතයක් විනාශ වේ. නමුත් 21 වන සියවසේ විද්යාව අසන ප්රශ්නය මෙයයි: “මස් කෑල්ලක් ලබා…
-
ඩයිනෝසරයන් වසර මිලියන 165ක් පුරා පෘථිවිය පාලනය කළෝය. නමුත් එක දවසකින් ඔවුන් සියල්ලන්ම වඳ වී ගියේය. ඇයි? පිළිතුර සරලයි: ඔවුන්ට අභ්යවකාශ වැඩසටහනක් (Space Program) තිබුණේ නැත. ග්රහකයක් කඩා වැටෙන විට පැන යන්නට තැනක් ඔවුන්ට තිබුණේ නැත. කාල් සේගන් වරක් පැවසූ පරිදි, “අපි සිටින්නේ තනි ග්රහලෝකයක් මතය. එය හරියට අපේ සියලුම බිත්තර එකම කූඩයක දමාගෙන සිටිනවා…