• ජාන සංස්කරණය (CRISPR)

    ස්වභාවධර්මය පරදවා, මනුෂ්‍යත්වයේ “ප්‍රභව කේතය” (Source Code) වෙනස් කරන හැටි. වසර බිලියන 4ක් තිස්සේ පෘථිවියේ ජීවය පරිණාමය වූයේ ස්වභාවික වරණය (Natural Selection) මගිනි. එය ඉතා සෙමින් සිදුවන, අහඹු ක්‍රියාවලියකි. නමුත් 21 වන සියවසේදී, ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට ජීවියෙකුට තමාගේම සැලැස්ම (Design) වෙනස් කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. පරිගණකයක මෘදුකාංගයක් (Software) අප්ඩේට් කරනවා සේම, දැන් අපට අපගේ…

  • දත්තවාදය (Dataism: The New Religion): මිනිසා දෙවියන් අතහැර, “ඇල්ගොරිතම” (Algorithm) ඇදහීම ඇරඹූ යුගය.

    වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසුන් විශ්වාස කළේ දෙවියන් වහන්සේවයි. අපගේ ඉරණම තීරණය කළේ උන්වහන්සේ බව අපි සිතුවෙමු. ඉන්පසු පසුගිය සියවස් කිහිපයේදී අපි විශ්වාස කළේ “මානවවාදය” (Humanism) යි. එනම්, “මිනිසාට නිදහස් කැමැත්තක් (Free Will) ඇත, මගේ හදවතට දැනෙන දේ නිවැරදියි” යන විශ්වාසයයි. නමුත් දැන්, 21 වන සියවසේදී, සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley) නව ආගමක් බිහිවෙමින් පවතී. එය…

  • තාක්ෂණික අද්විතීයත්වය (The Technological Singularity): යන්ත්‍රය “දෙවියෙක්” බවට පත්වී, මිනිසාගේ පාලනය ගිලිහෙන මොහොත.

    විද්‍යාවේදී “Singularity” (කේවල ලක්ෂ්‍යය) යන වචනය භාවිතා වන්නේ කළු කුහරයක් (Black Hole) විස්තර කිරීමටයි. කළු කුහරයක මධ්‍යයට ගිය පසු, භෞතික විද්‍යාවේ නීති කිසිවක් වැඩ කරන්නේ නැත. එතැනින් එහාට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි කාටවත් කිව නොහැක. තාක්ෂණික ලෝකයේත් එවැනි මොහොතක් ඇත. එය Technological Singularity ලෙස හැඳින්වේ. මෙය සරලව කිවහොත්: AI තාක්ෂණය මිනිස් බුද්ධිය අභිබවා යන (Surpass), සහ එය…

  • ඩිජිටල් අමරණීයත්වය (Digital Immortality): මරණය යනු විසඳිය හැකි “තාක්ෂණික දෝෂයක්” (Technical Glitch) පමණක්ද?

    මිනිස් ඉතිහාසය පුරාම අපට තිබූ ලොකුම බිය “මරණය”යි. ආගම් මගින් මරණින් මතු ජීවිතයක් (Afterlife) ගැන පොරොන්දු විය. විද්‍යාව මගින් ආයු කාලය දිගු කිරීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් අද, සිලිකන් වැලි මිටියාවතේ (Silicon Valley) සිටින තාක්ෂණික දාර්ශනිකයන් පවසන්නේ මරණය යනු “වැළැක්විය නොහැකි ඉරණමක්” නොව, “විසඳිය හැකි තාක්ෂණික ගැටලුවක්” බවයි. ඔවුන්ගේ විසඳුම? Digital Immortality හෙවත් ඩිජිටල් අමරණීයත්වයයි. 1.…

  • සයිබර් යුද්ධය (Cyber Warfare): වෙඩි උණ්ඩයක් වැය නොකර රටක් අඩපණ කරන අනාගත ලෝක යුද්ධය.

    අතීතයේ යුද්ධය යනු කාලතුවක්කු හඬ, ටැංකි සහ අහසින් වැටෙන බෝම්බයි. සතුරා පැමිණෙන්නේ දේශසීමාව හරහාය. නමුත් අනාගත ලෝක යුද්ධය (World War III) මීට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වනු ඇත. එය නිශ්ශබ්දය. එය අදෘශ්‍යමානය. ඔබ උදේ අවදි වන විට විදුලිය නැත. බැංකු ගිණුම්වල ශේෂය බිංදුව වී ඇත. අන්තර්ජාලය ක්‍රියා නොකරයි. රථවාහන ආලෝක සංඥා (Traffic Lights) පිස්සු වැටී ඇත.…

  • Brain-Computer Interfaces (BCI): යතුරු පුවරුව (Keyboard) ඉවත දමා, “සිතුවිලි” වලින් පරිගණකය පාලනය කරන යුගය.

    පරිගණක ඉතිහාසය දෙස බලන්න. මුලින්ම අපි පරිගණකයට විධාන දුන්නේ Punch Cards හරහාය. ඉන්පසු Keyboard සහ Mouse හරහාය. දැන් අපි Touch Screen සහ Voice Commands (Siri/Google) භාවිතා කරමු. මේ සෑම පියවරකදීම සිදුවූයේ එකම දෙයකි: මිනිසා සහ යන්ත්‍රය අතර පරතරය අඩු වීමයි. දැන්, ඊලඟ පියවරේදී මෙම පරතරය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යයි. මීළඟට එන්නේ Brain-Computer Interfaces (BCI) ය.…

  • රොබෝවරු අපේ රස්සාවල් උදුරගනීවිද? AI නිසා නැතිවන සහ අලුතින් මැවෙන රැකියා ලෝකය.

    කාර්මික විප්ලවයේදී යන්ත්‍ර සූත්‍ර පැමිණ මිනිසාගේ “මාංශපේශී” (Muscle) වලට අභියෝග කළේය. එදා බර ඉසිලූ මිනිසුන්ට රැකියා අහිමි විය. නමුත් ඒ වෙනුවට යන්ත්‍ර ක්‍රියා කරවන නව රැකියා බිහි විය. අද AI විප්ලවයේදී සිදුවන්නේ ඊට වඩා බරපතල දෙයකි. යන්ත්‍ර දැන් අභියෝග කරන්නේ මිනිසාගේ “මොළයට” (Brain) ය. බොහෝ දෙනා අසන ප්‍රශ්නය නම්: “මගේ රස්සාවත් නැති වෙයිද?” යන්නයි. පිළිතුර…

  • Web 3.0 යනු කුමක්ද? අන්තර්ජාලයේ “ඩිජිටල් ඒකාධිපතිත්වය” අවසන් වී ජනතාවට බලය ලැබෙන හැටි.

    අද අපි අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන ආකාරය ගැන මොහොතක් සිතන්න. අපි Facebook එකේ Post එකක් දමමු. Google හි යමක් සොයමු. YouTube හි වීඩියෝවක් නරඹමු. මේ සියල්ල නොමිලේ ලැබෙන බව පෙනුනද, සත්‍යය නම් “අපි අනුන්ගේ ඉඩමක ගෙවල් සාදමින් සිටින” බවයි. Mark Zuckerberg හෝ Google හි හිමිකරුවන්ට හෙට උදේ සිතුවොත් ඔබේ ගිණුම මකා දැමිය හැකිය. ඔබේ දත්ත විකුණා…

  • වෙළඳපොලේ ඊළඟ පරම්පරාව (Next Gen of Marketplaces)

    අද අපට “වෙළඳපොලක්” (Marketplace) යනු දුරකථන තිරයේ ඇති Amazon, Daraz හෝ Uber වැනි ඇප් එකකි. අපි පැය ගණන් 2D තිරයක් මත Scroll කරමින්, කුඩා පින්තූර දෙස බලා, භාණ්ඩ තෝරා, “Add to Cart” බොත්තම ඔබන්නෙමු. මෙය Web 2.0 යුගයේ වෙළඳාමයි. එය පහසුය, නමුත් එය “අත්දැකීමක්” (Experience) නොවේ. තාක්ෂණය දියුණුවත්ම, අපි දැන් “Next Gen Marketplace” හෙවත් මීළඟ…

  • මුදල්වල ඊළඟ යුගය (Next Era of Cash Flow): මුදල් පසුම්බිය අතුරුදහන් වී, “ඔබම” මුදල් බවට පත්වන හැටි.

    වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ “මුදල්” යනු අපට අතින් ඇල්ලිය හැකි දෙයක් විය. එය රන් කාසියක්, කඩදාසි නෝට්ටුවක් හෝ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පතක් විය හැකිය. නමුත් අපි දැන් සිටින්නේ භෞතික මුදල් (Physical Cash) මියයමින් පවතින යුගයකයි. අන්තර්ජාලය තොරතුරු ඩිජිටල් කළා සේම, දැන් එය “වටිනාකම” (Value) ඩිජිටල් කරමින් සිටී. එසේනම් Next Era of Cash Flow හෙවත් මුදල් ගලා යාමේ…