• අධ්‍යාපනයේ ඊළඟ යුගය: අපි තවමත් දරුවන්ව පුහුණු කරන්නේ “රොබෝවරුන්” වීමටද?

    වසර 200කට පෙර ආරම්භ වූ පාසල් පද්ධතිය නිර්මාණය කර තිබුණේ කර්මාන්ත ශාලාවලට අවශ්‍ය සේවකයන් බිහි කිරීමටයි. සීනු හඬට වැඩ කිරීම, පේළියට හිඳ ගැනීම සහ කියන දේ පමණක් කිරීම එහි මූලික ලක්ෂණ විය. නමුත් අද AI යුගයේදී, “කියා දෙන දේ එලෙසම කරන” (Obedience) සහ “තොරතුරු මතක තබා ගන්නා” (Memorization) පුද්ගලයින්ට වටිනාකමක් නැත. මන්ද ඒ කාර්යයන් දැන්…

  • සිලිකන් යුගය (Silicon Age) අවසන් වෙමින් පවතීද? පරිගණකයේ මීළඟ හදවත කුමක්ද?

    වසර 1970 ගණන්වල සිට මේ දක්වා, පරිගණක ලෝකයේ රජු වූයේ “සිලිකන්” (Silicon) මූලද්‍රව්‍යයයි. වැලි (Sand) වලින් නිපදවන ලද කුඩා චිප් එකක් මත ට්‍රාන්සිස්ටර (Transistors) බිලියන ගණනක් ඇසිරීමෙන් අප අද දකින ඩිජිටල් විප්ලවය සිදු විය. මෙය ගෝර්ඩන් මුවර් විසින් හඳුන්වා දුන් “මුවර්ගේ නීතිය” (Moore’s Law) මගින් විස්තර කෙරුණි. (සෑම වසර දෙකකට වරක්ම පරිගණක වේගය දෙගුණ වීම).…

  • Z පරම්පරාව (Gen Z): මානව ඉතිහාසයේ තීරණාත්මක හැරවුම් ලක්ෂය ඔවුන්ද?

    ඉතිහාසඥයින් පවසන පරිදි සෑම පරම්පරාවක්ම ලෝකයට අලුත් දෙයක් එකතු කරයි. නමුත් Gen Z (1997 – 2012 අතර උපන් අය) යනු හුදෙක් අලුත් පරම්පරාවක් නොව, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දිශානතියක් සලකුණු කරන කඩඉමයි. බොහෝ දෙනා ඔවුන්ව හඳුනන්නේ TikTok වීඩියෝ කරන, දුරකථනයට ඇබ්බැහි වූ පිරිසක් ලෙසයි. නමුත් සත්‍යය ඊට වඩා සංකීර්ණ ය. ඔවුන් යනු “ඩිජිටල් ස්වදේශිකයන්” (Digital…

  • මීළඟ පරම්පරාවේ සමාජ මාධ්‍ය (Next Gen Social Networks): Likes සහ Shares වලින් එහාට ගිය අනාගතය

    අද වන විට අපි Facebook, Instagram, TikTok සහ Twitter (X) වැනි සමාජ මාධ්‍යවලට හුරු වී සිටිමු. නමුත් මේවා අයත් වන්නේ අන්තර්ජාලයේ Web 2.0 යුගයටයි. එහි මූලික අරමුණ වූයේ ඔබේ අවධානය (Attention) දිනාගෙන, එය වෙළඳ දැන්වීම්කරුවන්ට විකිණීමයි. නමුත් දැන්, ලෝකය “Next Gen Social Networks” හෙවත් මීළඟ පරම්පරාවේ සමාජ ජාල වෙත මාරු වෙමින් පවතී. ඒවා පැරණි ඒවාට…

  • AI යුගයට සාදරයෙන් පිළිගනිමු (Welcome to the AI Age): මානව ඉතිහාසයේ නවතම (සහ සමහරවිට අවසාන) යාවත්කාලීන කිරීම.

    මීට වසර දහස් ගණනකට පෙර මානවයා ගින්දර සොයා ගත්තේය. ඉන්පසු රෝදය සොයා ගත්තේය. මෑත අතීතයේදී විදුලිය සහ අන්තර්ජාලය සොයා ගත්තේය. නමුත් අද, අප සිටින්නේ ඒ සියල්ලටම වඩා වෙනස්, අතිශය තීරණාත්මක කඩඉමක ය. අපි “AI යුගයට” (The Age of AI) පා තබමින් සිටිමු. මෙය හුදෙක් පරිගණක මෘදුකාංගයක යාවත්කාලීන කිරීමක් (Update) නොවේ. මෙය මිනිස් ශිෂ්ටාචාරයේම යාවත්කාලීන කිරීමකි.…

  • Next Gen Digitalness: අපි තාක්ෂණය “භාවිතා කරන” යුගයෙන්, තාක්ෂණය “ජීවත් කරවන” යුගයට…

    වසර ගණනාවක් තිස්සේ අපි කතා කළේ “Digital Literacy” (ඩිජිටල් සාක්ෂරතාවය) ගැනයි. එනම් පරිගණකයක් හෝ ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනයක් භාවිතා කිරීමට ඇති හැකියාවයි. නමුත් දැන් අපි පිවිසෙමින් සිටින්නේ ඊට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් යුගයකටයි. එය “Next Gen Digitalness” ලෙස හැඳින්විය හැක. මෙය හුදෙක් තාක්ෂණික දැනුම නොව, අපගේ පැවැත්මේම කොටසක් බවට තාක්ෂණය පත්වීමයි. 1. ඩිජිටල් ලෝකය “සංචාරයක්” (Visit) නොවේ,…

  • පරිගණකය අතුරුදහන් වෙමින් පවතිනවාද? (The Disappearing Computer)

    අවුරුදු 20කට පෙර “පරිගණකයක්” යනු මේසයක් මත තැබූ, වයර් ගොඩකින් සම්බන්ධ වූ, පෙට්ටියක් වැනි යන්ත්‍රයකි (Desktop). ඉන්පසු එය උකුල මත තබාගත හැකි ලැප්ටොප් එකක් (Laptop) බවට පත් විය. පසුව එය අතේ ගෙන යා හැකි ස්මාර්ට් දුරකථනයක් (Smartphone) විය. දැන් අප සිටින්නේ ඊළඟ පියවරේ එළිපත්ත මතයි. එනම් “නොපෙනෙන පරිගණක” (Invisible Computing) යුගයයි. 1. පරිගණකය “වස්තුවක්” නොව…

  • AI යුගයේ “පරිගණක පරිශීලකයා” (Computer User) යනු කවුරුන්ද? අර්ථ දැක්වීම් වෙනස් විය යුතු කාලයයි.

    වසර 20කට පෙර “පරිගණක පරිශීලකයෙක්” යනු මවුසය (Mouse) සහ යතුරුපුවරුව (Keyboard) හසුරුවමින්, මෘදුකාංගයකට විධාන (Commands) ලබා දුන් පුද්ගලයායි. එදා පරිගණකය යනු හුදෙක් අප කියන දේ පමණක් කරන “මෙවලමක්” (Tool) විය. නමුත් අද, කෘතිම බුද්ධිය (AI) හමුවේ මෙම අර්ථ දැක්වීම සීඝ්‍රයෙන් වෙනස් වෙමින් පවතී. අපි තවදුරටත් පරිගණකය “භාවිතා” (Use) කරනවාද? නැතහොත් අපි එයට “උපදෙස්” (Instruct) දෙනවා…

  • පරිගණක මල්වෙයාර් (Malware) යනු මොනවාද? ඔබේ ඩිජිටල් ජීවිතය ආරක්ෂා කරගන්නේ කෙසේද?

    අද වන විට අපගේ ජීවිතයෙන් වැඩි කොටසක් ගතවන්නේ පරිගණක සහ ස්මාර්ට් දුරකථන සමඟයි. තාක්ෂණය දියුණු වනවාත් සමඟම, අපගේ දත්ත සහ පෞද්ගලිකත්වයට එල්ල වන තර්ජන ද දිනෙන් දින ඉහළ යයි. එහි ප්‍රධානතම සතුරෙක් වන්නේ “මල්වෙයාර්” (Malware) ය. මල්වෙයාර් (Malware) යනු මොනවාද? සරලවම කිවහොත්, Malware යනු “Malicious Software” (හානිකර මෘදුකාංග) යන්නෙහි කෙටි යෙදුමයි. පරිගණකයකට, ජාලයකට (Network) හෝ…

  • Windows 11ට පසු: මීළඟට පැමිණෙන “Windows 12” ගැන අප දන්නා සියල්ල

    මයික්‍රොසොෆ්ට් (Microsoft) සමාගම 2021 වසරේදී Windows 11 හඳුන්වා දීමත් සමඟ පරිගණක ලෝකයේ නව වෙනසක් සිදු විය. නමුත් තාක්ෂණික ලෝකය කිසිවිටෙක නතර වන්නේ නැත. මේ වන විටත් බොහෝ දෙනාගේ අවධානය යොමු වී ඇත්තේ Windows 11න් පසු පැමිණෙන මීළඟ මෙහෙයුම් පද්ධතිය (Operating System) වෙතයි. එය බොහෝ දුරට “Windows 12” ලෙස හැඳින්වීමට ඉඩ ඇත. තාක්ෂණික වාර්තා සහ කටකතා…