-
අතීතයේ යුද්ධය යනු කාලතුවක්කු හඬ, ටැංකි සහ අහසින් වැටෙන බෝම්බයි. සතුරා පැමිණෙන්නේ දේශසීමාව හරහාය. නමුත් අනාගත ලෝක යුද්ධය (World War III) මීට වඩා හාත්පසින්ම වෙනස් වනු ඇත. එය නිශ්ශබ්දය. එය අදෘශ්යමානය. ඔබ උදේ අවදි වන විට විදුලිය නැත. බැංකු ගිණුම්වල ශේෂය බිංදුව වී ඇත. අන්තර්ජාලය ක්රියා නොකරයි. රථවාහන ආලෝක සංඥා (Traffic Lights) පිස්සු වැටී ඇත.…
-
පරිගණක ඉතිහාසය දෙස බලන්න. මුලින්ම අපි පරිගණකයට විධාන දුන්නේ Punch Cards හරහාය. ඉන්පසු Keyboard සහ Mouse හරහාය. දැන් අපි Touch Screen සහ Voice Commands (Siri/Google) භාවිතා කරමු. මේ සෑම පියවරකදීම සිදුවූයේ එකම දෙයකි: මිනිසා සහ යන්ත්රය අතර පරතරය අඩු වීමයි. දැන්, ඊලඟ පියවරේදී මෙම පරතරය සම්පූර්ණයෙන්ම නැති වී යයි. මීළඟට එන්නේ Brain-Computer Interfaces (BCI) ය.…
-
කාර්මික විප්ලවයේදී යන්ත්ර සූත්ර පැමිණ මිනිසාගේ “මාංශපේශී” (Muscle) වලට අභියෝග කළේය. එදා බර ඉසිලූ මිනිසුන්ට රැකියා අහිමි විය. නමුත් ඒ වෙනුවට යන්ත්ර ක්රියා කරවන නව රැකියා බිහි විය. අද AI විප්ලවයේදී සිදුවන්නේ ඊට වඩා බරපතල දෙයකි. යන්ත්ර දැන් අභියෝග කරන්නේ මිනිසාගේ “මොළයට” (Brain) ය. බොහෝ දෙනා අසන ප්රශ්නය නම්: “මගේ රස්සාවත් නැති වෙයිද?” යන්නයි. පිළිතුර…
-
අද අපි අන්තර්ජාලය භාවිතා කරන ආකාරය ගැන මොහොතක් සිතන්න. අපි Facebook එකේ Post එකක් දමමු. Google හි යමක් සොයමු. YouTube හි වීඩියෝවක් නරඹමු. මේ සියල්ල නොමිලේ ලැබෙන බව පෙනුනද, සත්යය නම් “අපි අනුන්ගේ ඉඩමක ගෙවල් සාදමින් සිටින” බවයි. Mark Zuckerberg හෝ Google හි හිමිකරුවන්ට හෙට උදේ සිතුවොත් ඔබේ ගිණුම මකා දැමිය හැකිය. ඔබේ දත්ත විකුණා…
-
අද අපට “වෙළඳපොලක්” (Marketplace) යනු දුරකථන තිරයේ ඇති Amazon, Daraz හෝ Uber වැනි ඇප් එකකි. අපි පැය ගණන් 2D තිරයක් මත Scroll කරමින්, කුඩා පින්තූර දෙස බලා, භාණ්ඩ තෝරා, “Add to Cart” බොත්තම ඔබන්නෙමු. මෙය Web 2.0 යුගයේ වෙළඳාමයි. එය පහසුය, නමුත් එය “අත්දැකීමක්” (Experience) නොවේ. තාක්ෂණය දියුණුවත්ම, අපි දැන් “Next Gen Marketplace” හෙවත් මීළඟ…
-
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ “මුදල්” යනු අපට අතින් ඇල්ලිය හැකි දෙයක් විය. එය රන් කාසියක්, කඩදාසි නෝට්ටුවක් හෝ ප්ලාස්ටික් කාඩ්පතක් විය හැකිය. නමුත් අපි දැන් සිටින්නේ භෞතික මුදල් (Physical Cash) මියයමින් පවතින යුගයකයි. අන්තර්ජාලය තොරතුරු ඩිජිටල් කළා සේම, දැන් එය “වටිනාකම” (Value) ඩිජිටල් කරමින් සිටී. එසේනම් Next Era of Cash Flow හෙවත් මුදල් ගලා යාමේ…
-
වසර 200කට පෙර ආරම්භ වූ පාසල් පද්ධතිය නිර්මාණය කර තිබුණේ කර්මාන්ත ශාලාවලට අවශ්ය සේවකයන් බිහි කිරීමටයි. සීනු හඬට වැඩ කිරීම, පේළියට හිඳ ගැනීම සහ කියන දේ පමණක් කිරීම එහි මූලික ලක්ෂණ විය. නමුත් අද AI යුගයේදී, “කියා දෙන දේ එලෙසම කරන” (Obedience) සහ “තොරතුරු මතක තබා ගන්නා” (Memorization) පුද්ගලයින්ට වටිනාකමක් නැත. මන්ද ඒ කාර්යයන් දැන්…
-
වසර 1970 ගණන්වල සිට මේ දක්වා, පරිගණක ලෝකයේ රජු වූයේ “සිලිකන්” (Silicon) මූලද්රව්යයයි. වැලි (Sand) වලින් නිපදවන ලද කුඩා චිප් එකක් මත ට්රාන්සිස්ටර (Transistors) බිලියන ගණනක් ඇසිරීමෙන් අප අද දකින ඩිජිටල් විප්ලවය සිදු විය. මෙය ගෝර්ඩන් මුවර් විසින් හඳුන්වා දුන් “මුවර්ගේ නීතිය” (Moore’s Law) මගින් විස්තර කෙරුණි. (සෑම වසර දෙකකට වරක්ම පරිගණක වේගය දෙගුණ වීම).…
-
ඉතිහාසඥයින් පවසන පරිදි සෑම පරම්පරාවක්ම ලෝකයට අලුත් දෙයක් එකතු කරයි. නමුත් Gen Z (1997 – 2012 අතර උපන් අය) යනු හුදෙක් අලුත් පරම්පරාවක් නොව, මානව ශිෂ්ටාචාරයේ සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් දිශානතියක් සලකුණු කරන කඩඉමයි. බොහෝ දෙනා ඔවුන්ව හඳුනන්නේ TikTok වීඩියෝ කරන, දුරකථනයට ඇබ්බැහි වූ පිරිසක් ලෙසයි. නමුත් සත්යය ඊට වඩා සංකීර්ණ ය. ඔවුන් යනු “ඩිජිටල් ස්වදේශිකයන්” (Digital…
-
අද වන විට අපි Facebook, Instagram, TikTok සහ Twitter (X) වැනි සමාජ මාධ්යවලට හුරු වී සිටිමු. නමුත් මේවා අයත් වන්නේ අන්තර්ජාලයේ Web 2.0 යුගයටයි. එහි මූලික අරමුණ වූයේ ඔබේ අවධානය (Attention) දිනාගෙන, එය වෙළඳ දැන්වීම්කරුවන්ට විකිණීමයි. නමුත් දැන්, ලෝකය “Next Gen Social Networks” හෙවත් මීළඟ පරම්පරාවේ සමාජ ජාල වෙත මාරු වෙමින් පවතී. ඒවා පැරණි ඒවාට…