-
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මනුෂ්යයාට මස් කෑමට අවශ්ය වූ විට කිරීමට තිබුණේ එකම දෙයයි. එනම් සතෙකු මරා දැමීමයි. ආදි මිනිසා දඩයම් කළේය. නූතන මිනිසා සතුන් කොටු කර ඇති දැඩි කරයි (Factory Farming). ක්රමය වෙනස් වුවත්, ප්රතිඵලය එකමය: අපේ ආහාර වේල වෙනුවෙන් ජීවිතයක් විනාශ වේ. නමුත් 21 වන සියවසේ විද්යාව අසන ප්රශ්නය මෙයයි: “මස් කෑල්ලක් ලබා…
-
ඩයිනෝසරයන් වසර මිලියන 165ක් පුරා පෘථිවිය පාලනය කළෝය. නමුත් එක දවසකින් ඔවුන් සියල්ලන්ම වඳ වී ගියේය. ඇයි? පිළිතුර සරලයි: ඔවුන්ට අභ්යවකාශ වැඩසටහනක් (Space Program) තිබුණේ නැත. ග්රහකයක් කඩා වැටෙන විට පැන යන්නට තැනක් ඔවුන්ට තිබුණේ නැත. කාල් සේගන් වරක් පැවසූ පරිදි, “අපි සිටින්නේ තනි ග්රහලෝකයක් මතය. එය හරියට අපේ සියලුම බිත්තර එකම කූඩයක දමාගෙන සිටිනවා…
-
“Big Brother is Watching You” යනු ජෝර්ජ් ඕවල්ගේ ‘1984’ පොතේ එන වාක්යයකි. එකල එය ප්රබන්ධයකි. අද එය යථාර්ථයකි. අතීතයේදී ඔබට තනි වීමට අවශ්ය නම්, කාමරයට ගොස් දොර වසා ගැනීම ප්රමාණවත් විය. නමුත් අද? ඔබේ සාක්කුවේ ඇති ස්මාර්ට් ජංගම දුරකථනය, ඔබේ අතේ ඇති ස්මාර්ට් ඔරලෝසුව, පාරේ ඇති CCTV කැමරාව සහ අන්තර්ජාලය… මේ සියල්ල දවසේ පැය 24…
-
සඳුදා උදේ පාන්දර 6ට එලාම් එක වැදෙන්නේ නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. ඔෆිස් බස් එකේ හෝ කෝච්චියේ තෙරපෙමින් යාමට අවශ්ය නැති, “ලොක්කා”ගෙන් බැණුම් අසන්නට අවශ්ය නැති ලෝකයක් ගැන සිතන්න. මෙය සිහිනයක්ද? නැත. AI සහ රොබෝ තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ අපි වේගයෙන් ගමන් කරන්නේ එවැනි ලෝකයකටයි. නමුත් ප්රශ්නය වන්නේ, වැඩ නොකර සල්ලි ලැබෙන විට, අපි දවස පුරා කරන්නේ…
-
ඔබට කවදා හෝ “Dejavu” (දෙජාවු) හැඟීමක් දැනිලා තියෙනවද? එනම්, මේ මොහොත මීට කලින් සිදුවුණා වගේ හැඟීමක්? නැත්නම්, සමහර වෙලාවට ලෝකය හරිම පුදුම සහගත විදියට, “ලියාපු පිටපතක්” (Script) වගේ සිදුවෙන බව දැනිලා තියෙනවද? ලෝකයේ සිටින ධනවත්ම සහ දියුණුම තාක්ෂණික මොළයක් වන Elon Musk වරක් පැවසුවේ, “අපි ජීවත් වන්නේ සැබෑ ලෝකයක (Base Reality) වීමේ සම්භාවිතාව බිලියනයකින් එකක්…
-
අපි සිතාගෙන සිටියේ AI තාක්ෂණය විසින් අපේ රැකියා උදුරා ගනු ඇති බවයි. රියදුරන්, ගණකාධිකාරීවරුන් සහ ලේඛකයින් ඊට බිය විය. නමුත් කිසිවෙකු නොසිතූ දෙයක් සිදුවෙමින් පවතී. AI තාක්ෂණය දැන් අත තබා ඇත්තේ මිනිසාගේ “හදවතට” ය. යන්ත්රවලට හැඟීම් දැනිය නොහැක. නමුත් යන්ත්රවලට අපට හැඟීම් දැනෙන ආකාරයට ක්රියා කිරීමට (Simulate Emotions) හැකිය. බොහෝ දෙනෙකුට මෙම වෙනස අදාළ නැත.…
-
ස්වභාවධර්මය පරදවා, මනුෂ්යත්වයේ “ප්රභව කේතය” (Source Code) වෙනස් කරන හැටි. වසර බිලියන 4ක් තිස්සේ පෘථිවියේ ජීවය පරිණාමය වූයේ ස්වභාවික වරණය (Natural Selection) මගිනි. එය ඉතා සෙමින් සිදුවන, අහඹු ක්රියාවලියකි. නමුත් 21 වන සියවසේදී, ඉතිහාසයේ පළමු වතාවට ජීවියෙකුට තමාගේම සැලැස්ම (Design) වෙනස් කර ගැනීමේ හැකියාව ලැබී ඇත. පරිගණකයක මෘදුකාංගයක් (Software) අප්ඩේට් කරනවා සේම, දැන් අපට අපගේ…
-
දත්තවාදය (Dataism: The New Religion): මිනිසා දෙවියන් අතහැර, “ඇල්ගොරිතම” (Algorithm) ඇදහීම ඇරඹූ යුගය.
වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ මිනිසුන් විශ්වාස කළේ දෙවියන් වහන්සේවයි. අපගේ ඉරණම තීරණය කළේ උන්වහන්සේ බව අපි සිතුවෙමු. ඉන්පසු පසුගිය සියවස් කිහිපයේදී අපි විශ්වාස කළේ “මානවවාදය” (Humanism) යි. එනම්, “මිනිසාට නිදහස් කැමැත්තක් (Free Will) ඇත, මගේ හදවතට දැනෙන දේ නිවැරදියි” යන විශ්වාසයයි. නමුත් දැන්, 21 වන සියවසේදී, සිලිකන් නිම්නයේ (Silicon Valley) නව ආගමක් බිහිවෙමින් පවතී. එය…
-
විද්යාවේදී “Singularity” (කේවල ලක්ෂ්යය) යන වචනය භාවිතා වන්නේ කළු කුහරයක් (Black Hole) විස්තර කිරීමටයි. කළු කුහරයක මධ්යයට ගිය පසු, භෞතික විද්යාවේ නීති කිසිවක් වැඩ කරන්නේ නැත. එතැනින් එහාට සිදුවන්නේ කුමක්දැයි කාටවත් කිව නොහැක. තාක්ෂණික ලෝකයේත් එවැනි මොහොතක් ඇත. එය Technological Singularity ලෙස හැඳින්වේ. මෙය සරලව කිවහොත්: AI තාක්ෂණය මිනිස් බුද්ධිය අභිබවා යන (Surpass), සහ එය…
-
මිනිස් ඉතිහාසය පුරාම අපට තිබූ ලොකුම බිය “මරණය”යි. ආගම් මගින් මරණින් මතු ජීවිතයක් (Afterlife) ගැන පොරොන්දු විය. විද්යාව මගින් ආයු කාලය දිගු කිරීමට උත්සාහ කළේය. නමුත් අද, සිලිකන් වැලි මිටියාවතේ (Silicon Valley) සිටින තාක්ෂණික දාර්ශනිකයන් පවසන්නේ මරණය යනු “වැළැක්විය නොහැකි ඉරණමක්” නොව, “විසඳිය හැකි තාක්ෂණික ගැටලුවක්” බවයි. ඔවුන්ගේ විසඳුම? Digital Immortality හෙවත් ඩිජිටල් අමරණීයත්වයයි. 1.…