Author: PARIGANAKA
-
ලෝකයේ ධනවත්ම පුද්ගලයින් දෙස බලන්න. Elon Musk, Jeff Bezos, Bill Gates. ඔවුන් සියලු දෙනාම “බිලියනපතියෝ” (Billionaires) ය. ඔවුන් ඒ තත්ත්වයට පැමිණියේ පොළොව හාරා රත්තරන් සෙවීමෙන් නොව, තාක්ෂණය (Technology) හරහාය. නමුත් ආර්ථික විශේෂඥයින් අනාවැකි පළ කරන්නේ, ලෝකයේ පළමු “ට්රිලියනපතියා” (Trillionaire – ඩොලර් ට්රිලියනයක වත්කමක් ඇති පුද්ගලයා) බිහිවන්නේ නැවතත් “කැණීම් කර්මාන්තයෙන්” (Mining) බවයි. හැබැයි ඒ පොළොවේ පතල්…
-
1993 දී ස්ටීවන් ස්පිල්බර්ග්ගේ “Jurassic Park” චිත්රපටය බැලූ අපට සිතුණේ එය හුදෙක් අපූරු සිහිනයක් පමණක් කියාය. ඩයිනෝසරයන් නැවත ගෙන්වීම කළ නොහැක්කකි. මන්ද ඔවුන්ගේ DNA කාලයත් සමඟ විනාශ වී ඇති බැවිනි. නමුත් ඩයිනෝසරයන් තරම් පැරණි නැති, මීට වසර 4000කට හෝ 100කට පෙර වඳ වී ගිය සතුන් ගැන කුමක් කිව හැකිද? විද්යාඥයින් පවසන්නේ “වඳ වී යාම සදාකාලික…
-
අපි හිතාගෙන ඉන්නේ අපි හරිම දියුණුයි කියලා. අපි අහස උසට ගොඩනැගිලි හැදුවා, සඳට ගියා, ඉන්ටර්නෙට් හැදුවා. නමුත් පිටසක්වල ජීවියෙක් ඈත විශ්වයේ සිට අපි දෙස බැලුවොත්, ඔවුන්ට අපි පෙනෙන්නේ “ගල් යුගයේ මිනිසුන්” ලෙස විය හැක. ඇයි? 1964 දී රුසියානු තාරකා විද්යාඥ නිකොලායි කාර්ඩෂෙව් (Nikolai Kardashev) අපූරු මිනුම් දණ්ඩක් ඉදිරිපත් කළේය. ශිෂ්ඨාචාරයක දියුණුව මනින්නේ ඔවුන් සතුව ඇති…
-
අපි හැමදාම දේශපාලනඥයින්ට බැන වදිමු. “මුන් හොරකම් කරනවා”, “මුන් බොරු කියනවා”, “මුන් තීරණ ගන්න පරක්කුයි”. නමුත් මොහොතක් සිතන්න. ප්රශ්නය ඇත්තේ ඒ පුද්ගලයින්ගේද? නැතහොත් “මිනිසා” කියන සත්වයාගේ ස්වභාවයේද? මිනිසුන්ට හැඟීම් ඇත. කෑදරකම ඇත. පවුල්වාදය ඇත. තරහව සහ ඊර්ෂ්යාව ඇත. ඉතින්, රටක් පාලනය වැනි ඉතාම වැදගත් කාර්යයක්, මෙවැනි දුර්වලතා ඇති “මිනිසුන්ට” භාර දීම සුදුසුද? අනාගතයේ විසඳුම මෙයයි:…
-
මිනිසා පෘථිවිය ජයගත්තේ ඇයි? සිංහයාට වඩා අපට ශක්තියක් නැත. චීටාට වඩා අපට වේගයක් නැත. අපට තිබුණේ එක දෙයයි. ඒ “බුද්ධිය” (Intelligence) යි. අපි රෝදය හැදුවෙමු. ගින්දර සොයාගත්තෙමු. පරිගණකය හැදුවෙමු. අපි පෘථිවියේ “Smartest Species” එක වීමු. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: අපට වඩා බුද්ධිමත් යමක්, අප විසින්ම නිර්මාණය කළ දවසට කුමක් සිදුවේවිද? එම මොහොත හඳුන්වන්නේ “Singularity” (ඒකීයත්වය) ලෙසයි.…
-
Human 2.0 යනු තවදුරටත් ස්වභාවධර්මයේ සිරකරුවෙකු නොවන මිනිසායි. අපි මෙතෙක් කල් බලා සිටියේ ඩාවින්ගේ පරිණාමවාදයට අනුව, ඉතා සෙමින් අපේ ශරීර වෙනස් වන තුරුය. නමුත් Human 2.0 තමාගේ පරිණාමය තමා විසින්ම පාලනය කරයි. මෙය සිදුවන්නේ ප්රධාන ආකාර තුනකිනි: A. ජානමය යාවත්කාලීනය (The Biological Update) CRISPR වැනි ජාන සංස්කරණ තාක්ෂණය හරහා අපේ ශරීරයේ ඇති “Software Bugs” හෙවත්…
-
මොහොතක් සිතන්න. ඔබට යම් අදහසක් ඔබේ මිතුරාට කීමට අවශ්යයි. ඔබ මොකද කරන්නේ? ඔබේ මොළයේ ඇති සංකීර්ණ විදුලි තරංග (Thoughts), ඔබ “වචන” (Words) බවට පත් කරයි. ඉන්පසු ඔබේ කට සහ දිව වෙහෙසා ශබ්ද තරංග පිට කරයි. එය මිතුරාගේ කනට ඇසී, නැවත ඔහුගේ මොළය තුළ විදුලි තරංග බවට පත් වේ. මෙය කොතරම් ප්රාථමික ක්රමයක්ද? Elon Musk පවසන…
-
ඔබට හිසකැලුමක් හැදුණොත් ඔබ කරන්නේ කුමක්ද? ඔබ පැරසිටමෝල් පෙත්තක් ගිල දමයි. නමුත් එය මෝඩ ක්රියාවකි. ඇයි? මන්ද, ඒ බෙහෙත් පෙත්ත “දන්නේ නැහැ” ඔබේ ඇඟේ රිදෙන්නේ කොතනද කියා. එය ඔබේ රුධිරය හරහා මුළු ඇඟ පුරාම පැතිරෙයි. එය හරියට “එක් ත්රස්තවාදියෙක්ව මරන්න, මුළු නගරයකටම බෝම්බ දානවා වගේ” වැඩකි (උදා: පිළිකා සෛල මැරීමට කරන Chemotherapy මගින් හොඳ සෛලත්…
-
රෑ අහස දෙස බලන්න. තරු බිලියන ගණනක් ඇත. විද්යාත්මක සම්භාවිතාව අනුව, මේ විශ්වය තුළ දියුණු පිටසක්වල ශිෂ්ඨාචාර මිලියන ගණනක් තිබිය යුතුය. නමුත් ප්රශ්නය මෙයයි: “කෝ මේ කවුරුත්?” (Where is everybody?) මෙය හඳුන්වන්නේ Fermi Paradox ලෙසයි. අපට ඔවුන්ව හමු නොවන්නේ ඇයි? ඔවුන් නැති නිසාද? නැත. චීන ජාතික විද්යා ප්රබන්ධ රචක Cixin Liu ඉදිරිපත් කරන “Dark Forest…
-
ඔබේ නිවසේ ඇති ටෝස්ටරය (Toaster) වැඩ කරන්නේ නැතිනම්, ඔබට එයට පහර දී කඩා දැමිය හැක. එයට එරෙහිව ඔබට නඩු දමන්නට කිසිවෙක් එන්නේ නැත. මන්ද එය “අජීවී යන්ත්රයක්” පමණක් බැවිනි. නමුත් සිතන්න, අනාගතයේ දවසක ඔබේ නිවසේ සිටින AI රොබෝවරයාට ඔබ පහර දෙන විට, ඔහු අඬන්නට පටන් ගත්තොත්? “අනේ මට ගහන්න එපා, මට රිදෙනවා!” කියා බැගෑපත් වුවහොත්?…